Η ομιλία της υπουργού Εξωτερικών της Ελλάδας, Ντόρας Μπακογιάννη, την Πέμπτη 21 Σεπτεμβρίου 2006, στο Foreign Policy Association, που έγινε στο ξενοδοχείο ''Γουόλντορφ Αστόρια'', στο Μανχάτταν της Νέας Υόρκης

«Μέλη του Foreign Policy Association, Κυρίες και κύριοι,
Είναι μεγάλη ευχαρίστηση για μένα, να βρίσκομαι σήμερα μαζί σας, και επιθυμώ να ευχαριστήσω τόσο τα στελέχη του Foreign Policy Association όσο και τον καλό μου φίλο John Catsimatidis, ο οποίος και διοργάνωσε την σημερινή μας συνάντηση. Η Ελλάδα, μια ευρωπαϊκή χώρα στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, με  μακροχρόνια ιστορία, αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις εξωτερικής πολιτικής. Ως εκ τούτου, η περίπτωσή της πατρίδας μας δεν είναι μια συνηθισμένη περίπτωση.

Θα προσπαθήσω να σας εξηγήσω πώς προσπαθούμε να διαχειριστούμε τους κινδύνους και τις αλλαγές που μας παρουσιάζονται. Η δημοκρατία, έγραψε ο Αλέξης de Tocqueville, «δεν μπορεί να συνδυάσει τα μέτρα με τη μυστικότητα ή να αναμείνει τις συνέπειές τους με την υπομονή,» αλλά η εξωτερική πολιτική πρέπει να κάνει και τα δύο. Όσο κι αν θαυμάζω τον de Tocqueville, πρέπει να διαφωνήσω μαζί του για την Εξωτερική Πολιτική. Πιστεύω, ότι σήμερα οι στόχοι της πρέπει να είναι ανοικτοί και ξεκάθαροι, και πρέπει να κινηθούμε εγκαίρως για να τους επιτύχουμε. Για τον λόγο αυτό, είμαι εδώ σήμερα μαζί σας, για να σας αποσαφηνίσω τους στόχους μας.
Κυρίες και κύριοι: Επιτρέψτε μου, πρώτα, να πω μερικές λέξεις γιατί η Ελλάδα δεν είναι μία συνηθισμένη περίπτωση.  Θα αρχίσω με τη γεωγραφία: η χώρα μας βρίσκεται, όπως προείπα στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων. Τα σύνορα της Ελλάδας με τον πρώην κομμουνιστικό κόσμο, μήκους 1.200 χιλιομέτρων, έχουν αντιστοιχηθεί στο παρελθόν μόνο από εκείνα της Δυτικής Γερμανίας. Η πατρίδα μας συνορεύει  με την Αλβανία, την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, και την Βουλγαρία. Ανατολικά η Ελλάδα συνορεύει με την Τουρκία.  Η λεκάνη της Μεσογείου περιλαμβάνει σήμερα δεκαεννέα κράτη μερικά εκ των οποίων, όπως για παράδειγμα η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Αίγυπτος και η Τουρκία, είναι αρκετά μεγάλα.Παρόλα αυτά οι ελληνικές ακτές, μήκους περίπου 10.000 μιλίων, αποτελούν το ένα τρίτο ολόκληρης της μεσογειακής ακτής. Η Ελλάδα όπως τα τουριστικά μας φυλλάδια συνεχώς σας υπενθυμίζουν βρίσκεται στο νότιο άκρο της Ευρώπης και αποτελείται από χιλιάδες νησιά και νησίδες, διακόσια από τα οποία κατοικούνται. Είναι το πιο κοντινό ευρωπαϊκό κράτος στη Μέση Ανατολή και στη διώρυγα Σουέζ.

Κυρίες και κύριοι, Με τα παραπάνω θέλω να σας τονίσω, πρώτον την κρίσιμη γεωπολιτική θέση της  Ελλάδας και, δεύτερον, να σας εξηγήσω τις απαρχές της προέλευσης της πολιτικής μας, η οποία βρίσκεται ακόμη και σήμερα στο επίκεντρο των περιφερειακών κρίσεων και προκλήσεων, έχοντας λάβει υπόψη της, τις χρόνιες ιστορικές πραγματικότητες των κρατών της περιοχής.Ένας τρίτος λόγος, για τον οποίο η Ελλάδα, μια χώρα με τον πληθυσμό της Μασαχουσέτης και το μέγεθος της Αγγλίας, δεν είναι καμία συνηθισμένη περίπτωση, είναι η επιρροή της στην περιφέρεια ως ήπιας δύναμης.  Η ήπια δύναμη της Ελλάδας είναι βασισμένη σε τρεις άξονες.
- Κατ' αρχάς, η ιστορία, ο πολιτισμός και το όνομα της χώρας ασκούν πάντοτε μια γοητεία σε ανατολή και δύση. Τόσο η ανατολή όσο και η δύση διατηρούν σχέσεις με την Ελλάδα, καθεμιά για τους λόγους της.
-  Δεύτερον, η πολιτική και οικονομική σημασία της Ελλάδας για τις γειτονικές της χώρες.  Η πατρίδα μας είναι η παλαιότερη σύγχρονη δημοκρατία στην περιοχή, ενώ το ΑΕΠ της είναι δύο φορές μεγαλύτερο από αυτό των έξι άλλων νοτιοανατολικών ευρωπαϊκών χωρών που γειτονεύει. Επιπλέον, η ελληνική οικονομική επιρροή, ιδιαίτερα στα Βαλκάνια και τα κράτη Μαύρης Θάλασσας, είναι κυρίαρχη: 3.500 ελληνικές επιχειρήσεις είναι παρούσες εκεί, έχοντας επενδύοντας περισσότερα από 12 δισεκατομμύρια ευρώ. Η ελληνική επιχειρηματική παρουσία  έχει δημιουργήσει δεκάδες χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας, ενισχύοντας σημαντικά τις τοπικές οικονομίες, υποβοηθώντας με τον τρόπο αυτό και την πολιτική σταθερότητα των γειτονικών μας κρατών.
-  Τρίτον, θα αναφερθώ σε δύο ακόμη παράγοντες που ενισχύουν την διεθνή θέση της χώρας: την Ελληνική ναυτιλία και την ελληνική Διασπορά. Η χωρητικότητα του ελληνικού εμπορικού ναυτικού αποτελεί περισσότερο από το 50% ολόκληρης της χωρητικότητας των 25 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μεταφέρει σχεδόν το 30% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου. Η παρουσία της προωθεί το παγκόσμιο εμπόριο και μπορεί να βοηθήσει αλλά και να διαφοροποιήσει, σε περιόδους της κρίσης, τον ανεφοδιασμό της Δύσης με ενέργεια από ποικίλες πηγές. Τέλος, η ελληνική Διασπορά, οι Έλληνες σε όλο τον κόσμο συμβάλλουν ενεργά στις κοινωνίες που ανήκουν, είναι νομοταγείς πολίτες των νέων πατρίδων τους, αλλά ταυτόχρονα δεν ξεχνούν ποτέ τη χώρα προέλευσής τους.

Κυρίες και κύριοι,
Αυτοί είναι μερικοί από τους λόγους για τους οποίους η ελληνική πολιτική δεν είναι μία συνηθισμένη περίπτωση. Αλλά ούτε και οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ελλάδα στις αρχές του 21ο αιώνα είναι συνηθισμένες. Τρεις είναι οι επιδιώξεις της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής:
-  Η μεγιστοποίηση της εθνικής ασφάλειας αλλά και η επίτευξη των καλύτερων δυνατών σχέσεων με όλους τους γείτονές μας στην ευρύτερη περιοχή.
-  Να παραμείνει η Ελλάδα μια  δύναμη σταθερότητας και ανάπτυξης στα Βαλκάνια, τη Μαύρη Θάλασσα και την ανατολική Μεσόγειο. ·    -  Και να διαδραματίσει η πατρίδα μας έναν ενεργό και εποικοδομητικό ρόλο στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ατλαντικής συμμαχίας.
Επιτρέψτε μου, κυρίες και κύριοι, να αναλύσω σύντομα αυτές τις τρεις κορυφαίες προτεραιότητες.  Η βαλκανική ενδοχώρα μας είναι μια προβληματική, για αιώνες, περιοχή. Οι  εθνικές και οι θρησκευτικές συγκρούσεις έχουν κατ' επανάληψη καταστρέψει την περιοχή μας με πιο πρόσφατο περιστατικό αυτό των δυτικών Βαλκανίων. Απαιτήθηκαν οι κοινές προσπάθειες των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να επανέλθει η ειρήνη πίσω στην περιοχή.  Η ελληνική εξωτερική πολιτική διαδραματίζει έναν ενεργό, και προσωπικά πιστεύω, και έναν εποικοδομητικό ρόλο στην μετεξέλιξη των Βαλκανίων από πυριτιδαποθήκη της Ευρώπης σε μια περιοχή σταθερότητας που θα αποτελέσει ένα αναπόσπαστο τμήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  Θεωρούμε ότι η ιδιότητα μέλους της Ε.Ε, είναι το ισχυρότερο κίνητρο για να φέρουμε την ειρήνη και την ευημερία  στην τελευταία πολιτικά ασταθή περιοχή της Ευρώπης.  Είμαι στην ευχάριστη θέση να σας ανακοινώσω ότι η ένταξη στην Ε.Ε,  για αρκετές από αυτές τις χώρες είναι ήδη προ των πυλών. Η Σλοβενία είναι ήδη μέρος της ΕΕ, ενώ η Βουλγαρία και η Ρουμανία θα γίνουν πλήρη μέλη τον Ιανουαρίου 2007. Επιπλέον στην Τουρκία, την Κροατία, και την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, έχει χορηγηθεί το καθεστώς του υποψηφίου κράτους μέλους, ενώ η Αλβανία έχει επιλεχτεί ως πιθανό υποψήφιο προς ένταξη κράτος.
Η «μαύρη τρύπα» της χερσονήσου βρίσκεται στα δυτικά Βαλκάνια: η Ε.Ε απαιτεί από τη Σερβία να συνεργαστεί αποτελεσματικότερα με το I.C.T.Y πριν να επανεκκινήσει τις μεταξύ τους διαπραγματεύσεις, ενώ για την είσοδο της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, αν και έχει σημειωθεί πρόοδος από την εποχή των Συμφωνιών του Ντέιτον,  η χώρα έχει ακόμα δρόμο να διανύσει πριν αποκτήσει την ιδιότητα του υποψηφίου κράτους-μέλους.
Το Μαυροβούνιο είναι στο στάδιο της εγκαθίδρυσής του ως κράτος, και, τέλος, αναμένουμε μια επιτυχή έκβαση στις διαπραγματεύσεις που διεξάγονται, για το μελλοντικό καθεστώς του Κοσσόβου, κάτι το οποίο θα εξασφαλίσει σταθερότητα σε ολόκληρη την περιοχή. Πολλά περισσότερα πρέπει να γίνουν. Θα αγωνιστούμε να φέρουμε και τα υπόλοιπα κράτη των Βαλκανίων στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Θα συνεχίσουμε να συμμετέχουμε στις αποστολές διατήρησης της ειρήνης, ιδιαίτερα στο Κόσσοβο, έως ότου να σταθεροποιηθεί πλήρως η περιοχή.  Επιπλέον, επενδύουμε στις οικονομίες της περιοχής μας, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας. Διαδραματίζουμε έναν πρωτεύοντα ρόλο σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τη δημιουργία ειδικών προγραμμάτων που έχουν ως στόχο τον εκσυγχρονισμό, τόσο της οικονομίας όσο και των υποδομών των βαλκανικών γειτόνων μας. Επιπρόσθετα, υλοποιούμε και ένα εθνικό πρόγραμμα ανάπτυξης των Βαλκανίων, ύψους 550 εκατομμυρίων ευρώ, για την αναβάθμιση των θεσμών και των υποδομών των κρατών αυτών.
Σε αυτό το σημείο, αξίζει να προσθέσει κανείς ότι, η Ελλάδα φιλοξενεί περισσότερους από ένα εκατομμύριο μετανάστες, η πλεοψηφία των οποίων προέρχεται από γειτονικές χώρες, και τα χρηματικά εμβάσματα που αποστέλλουν πίσω, συμβάλλουν πολύ στην ανάπτυξη των οικονομιών των πατρίδων τους. Κυρίες και κύριοι, Η ελληνική εξωτερική πολιτική, και χώρια και από κοινού με τις ευρύτερες πολιτικές εκτιμήσεις για την ειρήνη και την ανάπτυξη στην περιοχή, αντιμετωπίζει τρεις άμεσες προκλήσεις οι οποίες δεν είναι καθόλου συνηθισμένες.  Πρώτα απ' όλα το Κυπριακό ζήτημα. Η Κύπρος έχει διαιρεθεί από το 1974, όταν ο τουρκικός στρατός εισέβαλε και κατέλαβε το 37% του νησιού, με αφορμή το  πραξικόπημα που οργανώθηκε από τη στρατιωτική χούντα η οποία και κυβερνούσε την Αθήνα. Ενώ η ελληνική χούντα έπεσε εκείνο το ίδιο το καλοκαίρι, ο τουρκικός στρατός, σχεδόν 40.000 άνδρες, παραμένει εκεί, 32 έτη αργότερα. Οι επαναλαμβανόμενες εκκλήσεις των Η.Ε για την απόσυρσή του έχουν αγνοηθεί.
Η Κύπρος είναι, από το 2004, πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό σημαίνει ότι η Τουρκία βρίσκεται σήμερα στην δύσκολη θέση να έχει καταλάβει εδάφη της Ε.Ε, και συγχρόνως, να είναι υποψήφια προς ένταξη  χώρα. Η Λευκωσία είναι η τελευταία διαιρεμένη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα. Είναι προς το συμφέρον όλων των εμπλεκομένων μερών να επιλύσουμε το θέμα το συντομότερο δυνατό. Μια βιώσιμη και δίκαιη λύση θα ήταν μια win-win κατάσταση για την Κύπρο, την Ελλάδα, την Τουρκία, την ΕΕ και τη διεθνή κοινότητα.  Δεν χρειάζεται να πούμε ότι καμία λύση δεν μπορεί να επιβληθεί – αυτό το μάθαμε το 2004 όταν η πλειοψηφία των Ελληνοκυπρίων δεν πείστηκε και δεν υποστήριξε το σχέδιο Annan.  Η θέληση των ανθρώπων, των ιδίων  ανθρώπων που θα πρέπει να ζήσουν μαζί με βάση κάποιο σχέδιο επίλυσης, θα καθορίσει τη μοίρα οποιασδήποτε προτεινόμενης λύσης. Οι αρχές που θα μας οδηγήσουν σε μια δίκαιη, βιώσιμη και λειτουργική λύση είναι: η πλήρης εκτίμηση όλης της εργασίας που γίνεται από τα Η.Ε το διεθνές δίκαιο, και όλα τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.   Τέλος σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να αγνοηθεί το κοινοτικό κεκτημένο. Δεν μπορούμε πλέον να αγνοήσουμε το γεγονός ότι, η Κύπρος είναι πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ότι οι ελληνοκύπριοι και τουρκοκύπριοι πρόκειται να ζήσουν σε ευρωπαϊκό έδαφος. Η Κύπρος πρέπει επιτέλους και όσο πιο σύντομα να γίνει, στην πράξη, ενωμένη, χώρα της Ε.Ε.  Ενώ η αναζήτηση μιας λύσης για το Κυπριακό πρόβλημα συνεχίζεται, η Τουρκία έχει αναλάβει την υποχρέωση να εφαρμόσει την συμφωνία τελωνειακής  ένωσης με την Ε.Ε, και να επιτρέψει την ελεύθερη πρόσβαση στα τουρκικά λιμάνια και αεροδρόμια σε όλα τα πλοία και τα αεροπλάνα των δέκα νέων κρατών-μελών της Ένωσης. Η παραπάνω υποχρέωση περιλαμβάνει, φυσικά, και την Κύπρο. Αλλά τώρα η Τουρκία λέει ότι δεν θα τιμήσει την υπογραφή της. Επιμένει, εν τούτοις, ότι οι διαπραγματεύσεις για την ένταξή της στην Ε.Ε  πρέπει να προχωρήσουν κανονικά! Φυσικά αυτό είναι απαράδεκτο για όλα τα μέλη της ΕΕ, που έχουν προειδοποιήσει επανειλημμένα την Τουρκία, χρησιμοποιώντας την έκφραση του αρμόδιου Επιτρόπου κ. Rehn, για τον «εκτροχιασμό της διαδικασίας διαπραγμάτευσης».

Κυρίες και κύριοι,
Η πολιτική μας προς την Τουρκία είναι θετική, όπως θετική είναι και η πολιτική μας με όλες τις άλλες χώρες της νοτιοανατολική Ευρώπη. Υποστηρίζουμε την ενδεχόμενη είσοδο της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αναπτύσσουμε, με κάθε τρόπο, τις σχέσεις μεταξύ των δύο οικονομιών και των κοινωνιών μας. Το εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών έχει τετραπλασιάσει σε ακριβώς τρία έτη και ο τουρισμός ανθίζει. Οι πολιτιστικές ανταλλαγές και η συνεργασία των φορέων της αυτοδιοίκησης προχωρούν σταθερά.Η συνεργασία μεταξύ των ελληνικών και τουρκικών επιχειρηματιών, των καλλιτεχνών και των ενώσεων είναι εκτενής και αυξανόμενη γρήγορα. Το περασμένο καλοκαίρι, οι κυβερνήσεις μας, συμφώνησαν σχετικά με μια σημαντική δέσμη μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης για να μετριασθεί η  ένταση στο Αιγαίο.  Η Ελλάδα, έχει προσπαθήσει να βελτιώσει τις σχέσεις της με την Τουρκία σε κάθε ευκαιρία, συμπεριλαμβανομένης και της ΕΕ, όπου έχουμε υποστηρίξει έντονα την υποψηφιότητά της. Αλλά υπάρχουν όρια. Όρια που ούτε η Ευρώπη, ούτε φυσικά η Ελλάδα μπορούν να ξεπεράσουν. Δεν μπορεί να ενταχθεί η Τουρκία στην Ε.Ε με μεθόδους a la carte. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, και φυσικά η Ελλάδα ως κράτος-μέλος, δεν μπορούν να δεχθούν τίποτα λιγότερο από τη συμμόρφωση της Τουρκίας με τους κανόνες και τα πρότυπα της ΕΕ.  Αυτό περιλαμβάνει την ανεμπόδιστη λειτουργία της δημοκρατίας, της δικαιοσύνης και της κοινωνίας των πολιτών, το σεβασμό όλων των μειονοτήτων και των θρησκειών καθώς και το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης για όλους τους τουρκικούς πολίτες. Επιπλέον, η Τουρκία πρέπει να σεβαστεί το διεθνές δίκαιο, να απόσχει από ενέργειες που οδηγούν στην ένταση, να διατηρεί φιλικές σχέσεις με όλους τους γείτονές της, και να εφαρμόσει το πρόσθετο πρωτόκολλο ελεύθερης πρόσβασης των πλοίων και  των αεροπλάνων όλων της κρατών της Ε.Ε - συμπεριλαμβανομένων και εκείνων της Κύπρου- στα λιμάνια και τα αεροδρόμια της. Σε αυτό το πνεύμα, η ΕΕ, καθώς επίσης και οι Ηνωμένες Πολιτείες, έχουν υπενθυμίσει επανειλημμένα στην Τουρκία, την υποχρέωσή της να σεβαστεί πλήρως τα δικαιώματα και την ιδιοκτησία του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Κωνσταντινούπολη, και της εκεί ελληνικής κοινότητας.
Επιτρέψτε μου να σημειώσω ότι, όταν υπογράφηκε η Συνθήκη της Λωζάνης το 1923, η ελληνική κοινότητα της Κωνσταντινούπολης αριθμούσε σχεδόν 180.000 άτομα και οι μουσουλμάνοι της Θράκης λιγότερους από 80.000 ανθρώπους. Τώρα, η ελληνική κοινότητα της Κωνσταντινούπολης αριθμεί λιγότερο από 5.000 ανθρώπους, ενώ η μουσουλμανική κοινότητα στη δυτική Θράκη υπερβαίνει τους 120.000.

Κυρίες και κύριοι,  Έχω αναφέρει επανειλημμένα, την Ευρωπαϊκή Ένωση, κατά τη διάρκεια των παρατηρήσεών μου σήμερα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι κεντρικός πυλώνας της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.  Όπως τα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη, έχουμε βιώσει ατελείωτους πολέμους, πολιτική αστάθεια και  στέρηση. Το σπουδαιότερο επίτευγμα της ευρωπαϊκής προσπάθειας είναι ότι έχει βάλει ένα τέλος σε όλα αυτά. Επιπλέον, οι μικρότερες χώρες όπως την Ελλάδα, απολαμβάνουν την σταθερότητα και την ευημερία εντός της Ένωσης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ένα μοναδικό επίτευγμα. Αλλά χρειάζεται, θεσμικό εκσυγχρονισμό και μια ανταγωνιστικότερη οικονομία εάν επιθυμούμε να διατηρήσουμε το επίπεδο της κοινωνικής προστασίας που σχεδόν όλοι οι Ευρωπαίοι απολαμβάνουν.  Η Ελλάδα είναι μια από τις χώρες του σκληρού πυρήνα της Ε.Ε. Ανήκει στην οικονομική και νομισματική ένωση, και ως εκ τούτου είναι ένα από τα 12 μέλη της Ευρωζώνης. Ανήκει επίσης στην ομάδα Schengen, και είναι ενεργός υποστηρικτής  στην προώθηση της ευρωπαϊκής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας. Το ελληνικό Κοινοβούλιο έχει επίσης επικυρώσει το προτεινόμενο σχέδιο Ευρωπαϊκού Συντάγματος και είμαστε ιδιαιτέρως ευτυχείς που, παρά τη γαλλική και ολλανδική απόρριψη, 15 άλλα κράτη μέλη το έχουν ήδη επικυρώσει. Είμαστε βέβαιοι, ότι, οποιαδήποτε και αν είναι η τελική του μορφή, ο θεσμικός εκσυγχρονισμός της Ε.Ε το 2007, ή το 2008 το αργότερο, θα αντιμετωπίσει πολλά από τα παρατεταμένα προβλήματα της Ένωσης όπως: η επιθυμία των πολιτών μας για μεγαλύτερη και αποτελεσματικότερη συμμετοχή, η ανάγκη βελτίωσης της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, η ανάγκη ενίσχυσης των οικονομιών μας για να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τον ανταγωνισμό από τις αναδυόμενες οικονομικές δυνάμεις, ιδιαίτερα την Ινδία και την Κίνα, καθώς επίσης και η προώθηση της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής έτσι ώστε να μιλάμε με μια φωνή στον κόσμο.

Κυρίες και κύριοι,
Η Ελλάδα είναι αφοσιωμένος υποστηρικτής της διαντλαντικής συνεργασίας. Σε τελευταία ανάλυση, η χώρα μας ήταν η μοναδική, με εξαίρεση την πρώην βρετανική αυτοκρατορία, η οποία πολέμησε στο πλευρό των Η.Π.Α  σε όλους τους σημαντικούς πολέμους κατά τη διάρκεια του τελευταίου αιώνα. Αυτό δεν σημαίνει ότι είτε η Ελλάδα είτε οι άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης μοιράζονται πάντα τις ίδιες απόψεις με τις ΗΠΑ ως προς τον καλύτερο τρόπο να προωθηθεί η δημοκρατία, η σταθερότητα, η ασφάλεια, και η ευημερία στον κόσμο.  Αλλά συνεργασία σημαίνει όχι μόνο κοινή δράση, αλλά και τις διαβουλεύσεις και το διάλογο πριν από την κοινή δράση.  Η ατλαντική σχέση είναι μια συνεργασία ελεύθερων, δημοκρατικών εθνών, ενώ θα γίνει απείρως αποτελεσματικότερη όταν κατορθώσει η ΕΕ να μιλήσει με μια φωνή. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, τόσοι πολλοί αμερικανικοί αναλυτές, υποστηρίζουν ότι μια ισχυρή Ευρώπη είναι προς το συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς επίσης και προς όφελος της ατλαντικής κοινότητας στην οποία και οι δύο ανήκουμε.   

Κυρίες και κύριοι,
Ο Hegel υποστήριζε ότι καθ' όλη τη διάρκεια της ιστορίας,  η Ελλάδα ήταν «χώρα η επιρροή της οποίας είναι δυσανάλογη με το μέγεθός της». Από την νίκη εναντίον των Περσών το 480 π.χ. και την συνακόλουθη εξασφάλιση του δημοκρατικού πεπρωμένου της Δύσης, έως και την απόκρουση της ιταλικής εισβολής το 1940 που αποτέλεσε την πρώτη ήττα εναντίον των δυνάμεων του φασισμού στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Έλληνες έχουν παρουσιάσει κουράγιο τους. Όπως και στο παρελθόν, είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις των καιρών. Επιθυμούμε να συμβάλλουμε στην  εξασφάλιση  μιας διαρκούς ειρήνης στα Βαλκάνια, να ενσωματώσουμε όλη την νοτιοανατολική Ευρώπη στην Ε.Ε, και να ενισχύσουμε τη συμμαχία μεταξύ της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών . Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας».

............................................................................................................................

Η ομιλία της υπουργού Εξωτερικών της Ελλάδας, Ντόρας Μπακογιάννη, στην 61η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, στη Νέα Υόρκη (22 Σεπτεμβρίου 2006)

«Κυρία Πρόεδρε,
Επιτρέψτε μου να εκφράσω και εγώ τα πιο εγκάρδια συγχαρητήρια σε εσάς για το γεγονός ότι είστε η τρίτη γυναίκα στην ιστορία των Ηνωμένων Εθνών που εκλέγεται πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης, ιδιαίτερα δε σε αυτή την κρίσιμη χρονική στιγμή για την διεθνή κοινότητα. Η εκλογή σας αποτελεί έμπνευση για τις γυναίκες απανταχού της γης που αγωνίζονται για να κατακτήσουν την ισότητα των ευκαιριών. Αποδεικνύετε ότι είναι αληθές αυτό που έγραψε ο Πλάτων πριν από 2.400 χρόνια: ότι κάθε κοινωνία που δεν αξιοποιεί το ταλέντο των γυναικών της, ξοδεύει άσκοπα τον μισό από τον πλούτο της.
Θα ήθελα επίσης να συγχαρώ και να ευχαριστήσω τον προκάτοχό σας, τον φίλο και συνάδελφο, Jan Eliasson, για όλα αυτά που κατάφερε με επίμονη δουλειά κατά τη διάρκεια της θητείας του.
Καθώς αναγνωρίζουμε την υπηρεσία και την προσφορά στα Ηνωμένα Έθνη, θα ήταν αμέλεια από μέρους μας να μην εκφράσουμε την εκτίμησή μας στον Γενικό Γραμματέα, Kofi Annan. Θα ήθελα να εκφράσω την εκτίμηση της κυβέρνησής μας για όλες του τις προσπάθειες να διατηρήσει και να ενδυναμώσει το γόητρο και το ηθικό κύρος του Οργανισμού.
Τέλος, θα ήθελα να καλωσορίσω το Μαυροβούνιο στην οικογένεια των κρατών.

Κυρία Πρόεδρε,
Η κυβέρνηση της Ελλάδος προσυπογράφει πλήρως την δήλωση που ανέγνωσε νωρίτερα  η Πρόεδρος της Φινλανδίας εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα θέλαμε να εκφράσουμε τις απόψεις μας για ορισμένα από τα σημαντικά ζητήματα που θα απασχολήσουν τα Ηνωμένα Έθνη κατά τη διάρκεια αυτής της συνεδρίασης. Ο εικοστός πρώτος αιώνας ξεκίνησε με τεράστιες προκλήσεις: φτώχεια, πολέμους, ανθρωπιστικές κρίσεις, κύματα προσφύγων, τρομοκρατία, διασπορά όπλων, παράνομη διακίνηση προσώπων, ναρκωτικά, ενδοκοινοτική βία, περιβαλλοντική υποβάθμιση, φυσικές καταστροφές.
Για να ανταπεξέλθουμε σε αυτά τα δεινά χρειάζεται να αντιμετωπίσουμε βαθιά ριζωμένα αίτια, που αναπτύσσονται εδώ και αιώνες. Προκειμένου να το πετύχουμε αυτό, πρέπει να ενώσουμε τις δυνάμεις μας για να κινητοποιήσουμε την συνδυασμένη ισχύ των ιδεών μας, των πόρων μας και -πάνω απ’ όλα- την ανθρωπιά που μοιραζόμαστε όλοι. «Η προϋπόθεση για την ειρήνη δεν είναι τα χρήματα που μπορούν να εξαγοράσουν τους ανθρώπους, ούτε η βία που μπορεί να  εξαναγκάσει τους ανθρώπους», έγραφε ο δάσκαλος και φιλόσοφος, Ισοκράτης. «Είναι η δύναμη της καλής θέλησης, που νικά τα πάντα».
Τα Ηνωμένα Έθνη αποτελούν το μοναδικό forum μέσα στο οποίο μπορούμε να φανερώσουμε ό,τι καλύτερο διαθέτουμε ως λαοί και ως κράτη. Χρειαζόμαστε όλοι να είναι αυτός ο οργανισμός ισχυρός και παραγωγικός προκειμένου να μας οδηγήσει στο δρόμο που βγάζει έξω από τη δυσπιστία και τη σύγκρουση, προς την αλληλοκατανόηση και την ανεκτικότητα. Στα συμπεράσματα της συνόδου του Σεπτεμβρίου του 2005, τονίστηκε η ανάγκη για μεταρρύθμιση του συστήματος των Ηνωμένων Εθνών. Από τότε, έχουμε σημειώσει σημαντική πρόοδο, αλλά πολλά απομένουν ακόμα να γίνουν.
Η τρομοκρατία έχει γίνει το πιο πιεστικό πρόβλημα των καιρών μας, που αγγίζει όλους μας, ανεξαρτήτως θρησκείας, φυλής ή φύλου. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε αυτόν τον μεγάλο κίνδυνο συλλογικά, διότι κανείς, όσο ισχυρός και αν είναι, δεν μπορεί να το κάνει μονομερώς. Υποστηρίζουμε σθεναρά τις προσπάθειες της Επιτροπής Καταπολέμησης της Τρομοκρατίας και είμαστε έτοιμοι να συμβάλουμε στο έργο της με κάθε δυνατό τρόπο. Επίσης, υποστηρίζουμε πλήρως την υιοθέτηση της Στρατηγικής για την Καταπολέμηση της Τρομοκρατίας του Γενικού Γραμματέα, που θα παρουσιαστεί αυτή την εβδομάδα στη Γενική Συνέλευση.
Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να αντιμετωπίσουμε την τρομοκρατία στη ρίζα της είναι να προωθήσουμε την ανεκτικότητα, την αμοιβαία αποδοχή, την αλληλοκατανόηση και, πάνω απ’ όλα, την ανάπτυξη, την δυνατότητα για όλους να έχουν πρόσβαση στα αναγκαία αγαθά για τη ζωή τους. Υπό αυτό το φως, αισθανόμαστε ότι η επιλογή του κεντρικού θέματος της φετινής Γενικής Συνέλευσης «Εφαρμόζοντας μια παγκόσμια συνεργασία για την ανάπτυξη» είναι τόσο επίκαιρη όσο και κατάλληλη.
Η ανάπτυξη που οραματιζόμαστε πρέπει να επεκταθεί σε ολόκληρη την υφήλιο και να προβλέπει την ουσιαστική συμμετοχή όλων των χωρών στην παγκόσμια διαδικασία λήψης αποφάσεων στο οικονομικό και χρηματο-οικονομικό επίπεδο. Με αυτή την έννοια, η πρόσφατη ιστορική απόφαση του ΔΝΤ να αυξήσει την ισχύ σε ψήφους χωρών όπως η Κίνα και η Ινδία, αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση.
Τα τελευταία νέα από τον γύρο διαπραγματεύσεων της Ντόχα δεν είναι ενθαρρυντικά. Με τα χρονικά περιθώρια να στενεύουν πολύ, είναι απαραίτητο όλα τα μέρη να καταβάλουν κάθε προσπάθεια για να φτάσουν σε συμφωνία πάνω στα βασικά στοιχεία ενός συνολικού σχεδίου για τη δημιουργία ενός πιο αποτελεσματικού συστήματος πολυμερούς εμπορίου. Αυτό θα είναι προς το συμφέρον τόσο των αναπτυσσόμενων όσο και των ανεπτυγμένων κρατών, ιδιαίτερα εκείνων των κρατών που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη για καλύτερες οικονομικές ευκαιρίες.
Εξίσου σημαντική είναι η ανάγκη να επιτύχουμε τους Στόχους της Χιλιετίας μέσα στα χρονικά περιθώρια που έθεσαν οι Αρχηγοί Κρατών και Κυβερνήσεων κατά τη διάρκεια των συνόδων του 2000 και του 2005. Οι στόχοι περιλαμβάνουν, φυσικά, το κρίσιμο ζήτημα να φτάσουμε το όριο του 0.7% σε αναπτυξιακή βοήθεια προς χώρες που αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές δυσκολίες. Ο στόχος αυτός αποτελεί το κλειδί για να επιτύχουμε μια παγκόσμια συνεργασία για την ανάπτυξη και είμαστε όλοι αποφασισμένοι να τον πετύχουμε το συντομότερο δυνατό. Από τη δική τους πλευρά, οι αναπτυσσόμενες χώρες χρειάζεται να επιδιώξουν σοβαρές οικονομικές πολιτικές και μεταρρυθμίσεις που προωθούν την  ανάπτυξη και δημιουργούν αξιόπιστους και διαφανείς θεσμούς.
Μόνο μέσω επικεντρωμένης συλλογικής δράσης έχουμε ελπίδα να διορθώσουμε τις ανισορροπίες και τις ανισότητες που βρίσκονται στη ρίζα πολλών από τις συγκρούσεις που απασχολούν τον κόσμο σήμερα. Επιτρέψτε μου στο σημείο αυτό να τονίσω ότι πρέπει να θέσουμε την Αφρική στο επίκεντρο των προσπαθειών μας.
Οι συγκρούσεις που σιγοβράζουν στην Δυτική, την Ανατολική και την Κεντρική Αφρική πρέπει να τεθούν σε προτεραιότητα αν θέλουμε να αποφύγουμε κρίσεις όπως αυτή που εκτυλίσσεται τώρα στο Σουδάν και σε άλλες χώρες της ηπείρου. Πρέπει να υποστηρίξουμε την Αφρικανική Ένωση, που έχει το πιο άμεσο ενδιαφέρον να θέσει τέρμα στις συγκρούσεις αυτές, στην προσπάθειά της να βρει βιώσιμες λύσεις στα προβλήματα που κάνουν δυσβάσταχτη τη ζωή για τόσους πολλούς ανθρώπους στην περιοχή. Πρέπει να δράσουμε με τόλμη και ταχύτητα για να βάλουμε τέλος στον πόνο των ανθρώπων σε αυτές τις χώρες και πρέπει να το κάνουμε τώρα. Το να βλέπει κανείς μωρά που γεννιούνται με τον ιό του AIDS να πεθαίνουν, όταν φάρμακα αξίας μερικών μόνο δολαρίων θα μπορούσαν να τα σώσουν είναι κάτι που δεν μπορεί να γίνεται αποδεκτό.
Οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή απαιτούν εξίσου μεγάλη προσοχή. Η Μέση Ανατολή είναι η περιοχή που θα δοκιμάσει το σθένος αυτού του Οργανισμού ως δύναμης για την ειρήνη στο άμεσο μέλλον. Αν αποτύχουμε σε αυτή την προσπάθεια, θα πληρώσουμε όλοι ένα βαρύ τίμημα. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών γίναμε όλοι μάρτυρες εικόνων δυστυχίας και καταστροφής σε αυτό το μέρος του κόσμου. Εικόνων που έχουν μείνει ανεξίτηλες στη μνήμη μας.
Η Ισραηλινο-Παλαιστινιακή σύγκρουση βρίσκεται στην καρδιά των περισσότερων προβλημάτων της περιοχής και είναι προφανές ότι θα πρέπει να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των προτεραιοτήτων μας αν θέλουμε να επιστρέψουν η ειρήνη και η σταθερότητα στην περιοχή. Ο Οδικός Χάρτης προσφέρει το στρατηγικό σχέδιο για μια λύση που βασίζεται στην αρχή έδαφος για ειρήνη, ιδίως από τη στιγμή που βασικά στοιχεία του είναι ευρέως γνωστά και γενικά αποδεκτά από τη διεθνή κοινότητα. Ο Οδικός Χάρτης είναι στην ουσία οδηγός προς έναν διακανονισμό που στηρίζεται σε όλες τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων των 242 και 338, στα συμπεράσματα της Συνδιάσκεψης της Μαδρίτης και της Αραβικής Συνόδου στη Βηρυτό, και πρέπει όλοι να καταβάλουμε κάθε προσπάθεια για την εφαρμογή του.
Στο θέμα του Λιβάνου, η αυστηρή εφαρμογή της Απόφασης 1701 αποτελεί το σχέδιο δράσης για την επίλυση των βασικών προβλημάτων που οδήγησαν στην πρόσφατη κρίση. Αντιλαμβανόμαστε τις δυσκολίες που έχουμε να αντιμετωπίσουμε, αλλά πρέπει να προχωρήσουμε αποφασιστικά, διότι η αποφασιστικότητα και το θάρρος είναι απαραίτητα στην αντιμετώπιση μακροχρόνιων προβλημάτων σε ασταθείς περιοχές.
Η συνεχιζόμενη βία και αστάθεια στο Ιράκ αποτελούν πηγή μεγάλης ανησυχίας για όλους μας. Είναι σημαντικό να καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να επαναφέρουμε την τάξη και την ενότητα σε αυτήν την ταλαιπωρημένη χώρα. Οι θάνατοι, κυρίως αμάχων, έχουν φτάσει τρομερά επίπεδα, ενώ το τέλος στη σφαγή δεν φαίνεται να είναι κοντά. Όλοι όσοι έχουν την όποια επιρροή στις μαχόμενες φατρίες στο Ιράκ πρέπει να προσπαθήσουν να τους κάνουν να δουν τον πόνο και τη δυστυχία που έχουν προκαλέσει στον ίδιο τους τον λαό. Να τους κάνουν να δουν πόσο μεγαλύτερη φρίκη θα προκαλέσουν στη χώρα τους αν συνεχίσουν να προχωρούν προς έναν καταστροφικό εμφύλιο πόλεμο.
Κυρία Πρόεδρε,
Η δική μας περιοχή, τα Βαλκάνια, ήταν κάποτε γνωστή ως «η πυριτιδαποθήκη της Ευρώπης», και υπομείναμε έναν αιώνα πικρών εθνοτικών, θρησκευτικών και ιδεολογικών συγκρούσεων, μέχρι πολύ πρόσφατα. Όμως, προχωράμε γρήγορα για να διαψεύσουμε αυτό τον χαρακτηρισμό προς όφελος των λαών μας και της νέας Ευρώπης που χτίζουμε. Μερικά προβληματικά σημεία παραμένουν, αλλά προσπαθούμε να τα αντιμετωπίσουμε μέσα σε ένα νέο πνεύμα συνεργασίας και ανεκτικότητας.
Το Κόσοβο είναι ένα ζήτημα που ακόμα απαιτεί προσοχή. Οι συνομιλίες για το καθεστώς είναι σε εξέλιξη και ελπίζουμε ότι θα καταλήξουν σε μια βιώσιμη συμφωνία που θα ενισχύσει την ασφάλεια και τη σταθερότητα ολόκληρης της περιοχής. Αυτή τη στιγμή, αυτό φαίνεται δύσκολο. Για να ξεπεράσουμε το αδιέξοδο απαιτείται υπομονετική και προσεκτική διπλωματία. Ο στόχος μας να φτάσουμε σε μια βιώσιμη, μακροπρόθεσμη λύση δεν θα πρέπει να τεθεί σε κίνδυνο από μια τεχνητή προθεσμία.
Λυπάμαι βαθιά που το πρόβλημα της Κύπρου παραμένει άλυτο. Κατά τη διάρκεια των 32 χρόνων στρατιωτικής κατοχής του ενός τρίτου της επικράτειας της Κύπρου από πάνω από 40.000 Τουρκικά στρατεύματα, η Ελλάδα έχει υποστηρίξει σθεναρά όλες τις πρωτοβουλίες των Ηνωμένων Εθνών για την επίτευξη μιας συνολικής λύσης. Είμαστε αποφασισμένοι να κάνουμε ο,τιδήποτε δυνατό για να επιτύχουμε μια δίκαιη και βιώσιμη λύση, στη βάση των σχετικών αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας και των αρχών και αξιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αγωνιζόμαστε για μια διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία, που θα φέρει την ειρήνη και την ευημερία στο νησί. Στόχος μας παραμένει μια λύση στην οποία θα συμφωνήσουν οι δύο κοινότητες, χωρίς διαιτησία και στενά χρονοδιαγράμματα, η οποία θα εγκριθεί μετέπειτα με δημοψηφίσματα. Σε αυτές τις προσπάθειες είμαστε έτοιμοι να προσφέρουμε ολόψυχα την υποστήριξή μας.
Η εξωτερική πολιτική και η πολιτική ασφάλειας της Ελλάδος στηρίζεται σε εκείνες τις αρχές που διαφυλάσσονται από τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και κυρίως στην ειρηνική επίλυση των διαφορών και στις σχέσεις καλής γειτονίας.
Αυτή η θεμελιώδης θέση αντικατοπτρίζεται και στις συνεχείς προσπάθειές της χώρας μου να βελτιώσει περαιτέρω τις σχέσεις της με την Τουρκία και να ενισχύσει την αμοιβαία κατανόηση και τη συνεργασία. Από την πλευρά μας, προσπαθούμε ώστε να ξεπεραστούν οι δυσκολίες που παραμένουν. Συνεχίζουμε να λαμβάνουμε πρωτοβουλίες σε όλους τους τομείς  ώστε η σχέση μας με την Τουρκία να αποφέρει αμοιβαία οφέλη και στις δύο χώρες. Σε αυτό το πλαίσιο ελπίζουμε ότι η Τουρκία θα ανταποκριθεί ώστε οι χώρες μας να εμπεδώσουν  σχέσεις καλής γειτονίας.
Η Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση αποτελεί την λαμπρή υπόσχεση που είναι ορατή στον ορίζοντα για ολόκληρη την περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Αποτελεί ένα μέλλον που θα επιφυλάσσει μεγαλύτερη συνεργασία και αλληλεπίδραση μεταξύ όλων των χωρών της περιοχής και θα γιατρέψει επιτέλους τις πληγές που άφησε ο προηγούμενος αιώνας.
Ζούμε σε έναν ταραχώδη κόσμο και τα Ηνωμένα Έθνη βρίσκονται πάντα στη δίνη των χειρότερων προβλημάτων με τέτοιο τρόπο ώστε μερικές φορές φαίνεται ότι δεν καταφέρνουν πολλά. Δεν πρέπει να ξεχνάμε όμως τις συγκρούσεις που έχουν επιλύσει, το μαρτύριο που έχουν μειώσει, τη δυστυχία που έχουν μετριάσει, τον πόνο που έχουν ανακουφίσει, στην σύντομη ζωή τους.
Ο άνθρωπος τρέφεται με τα όνειρα της ελπίδας, έγραψε ο Αισχύλος, και για τους άνδρες, τις γυναίκες και τα παιδιά απανταχού της γης, τα Ηνωμένα Έθνη παραμένουν η καλύτερη ελπίδα που υπάρχει.
Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας».

.........................................................................................................................................

Ομιλία της Ντόρας Μπακογιάννη στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, Washington, D.C. 26/9/06

Μια ολοκληρωμένη στρατηγική για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη: Ο ρόλος της Ελλάδας

«Διακεκριμένα μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας,
Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι,
Κυρίες και κύριοι,
Θα ήθελα να ευχαριστήσω το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών για την ευγενή πρόσκληση να μιλήσω σήμερα ενώπιόν σας. Πρέπει να σας ομολογήσω ότι ήμουν λίγο διστακτική, δεδομένου ότι μόλις ολοκλήρωσα την ανάγνωση μιας συλλογής δοκιμίων του Αμερικανού κριτικού John Jay Chapman, από τα οποία θα σας παραθέσω το εξής χωρίο: «Ο κόσμος της πολιτικής είναι πάντα 20 χρόνια πίσω από τον κόσμο της σκέψης». Αναρωτήθηκα, λοιπόν, κατ’ αυτόν τον τρόπο βλέπουν οι Αμερικανοί διανοούμενοι τους πολιτικούς;
Ωστόσο, κατόπιν είδα ότι ο κύριος Chapman συνέγραψε τα λόγια αυτά πριν 130 χρόνια και συνειδητοποίησα ότι προφανώς αναφερόταν σε άρρενες πολιτικούς. Να ’μαι λοιπόν ενώπιόν σας, και είναι μεγάλη μου χαρά που βρίσκομαι εδώ, καθώς ανέκαθεν έτρεφα την πεποίθηση ότι είναι προς αμοιβαίο όφελος όσων χαράζουν την πολιτική και όσων την αναλύουν  η όσο το δυνατόν συχνότερη ανταλλαγή απόψεων μεταξύ τους. Πράγματι, όλοι όσοι ασκούμε πολιτική επηρεαζόμαστε άμεσα ή έμμεσα από την ενόραση όσων μελετούν και αναλύουν τα ζητήματα που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε.
Δράττομαι της ευκαιρίας προκειμένου να σας μιλήσω για μια περιοχή, η οποία δεν συγκαταλέγεται στις επικίνδυνες περιοχές που απασχολούν τον κόσμο επί του παρόντος: τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η επιλογή του θέματος αυτού ίσως εκπλήξει κάποιους. Τα μάτια του κόσμου είναι στραμμένα προς άλλες εστίες ανάφλεξης: τη Μέση Ανατολή, το Σουδάν, το Ιράν, το Αφγανιστάν και, πάντα, το Ιράκ. Ωστόσο, θεωρώ ότι θα συμφωνήσετε πως τα Βαλκάνια, συχνά επονομαζόμενα ως «καζάνι της ιστορίας», δεν βράζουν μεν, σιγοβράζουν ωστόσο, και θα συνεχίσουν να χρήζουν της ιδιαίτερης προσοχής μας για καιρό ακόμη.
Ας γίνω πιο σαφής. Το έργο μας εκεί δεν έχει τελειώσει ακόμη. Πράγματι, η περιοχή εξακολουθεί να αποτελεί μια κεντρική πρόκληση για τις εξωτερικές σχέσεις της ΕΕ και πιστεύω και των ΗΠΑ. Ο Μπίσμαρκ είχε πει κάποτε «Αν ποτέ συμβεί κάποιος άλλος πόλεμος στην Ευρώπη, θα προκύψει από κάποια ανοησία στα Βαλκάνια». Κανείς από εμάς στην Ευρώπη δεν μπορεί να ξεχάσει πόσο συχνά επιβεβαιώθηκαν τα λεγόμενά του.
Το έργο της οικοδόμησης ισχυρών κρατών, της υποστήριξης οικονομικής ανάπτυξης, της εγκαθίδρυσης του κράτους δικαίου, της δημιουργίας αποτελεσματικών θεσμών τους οποίους να μπορούν να εμπιστευθούν όλοι οι πολίτες – ανεξαρτήτως θρησκείας ή εθνότητας, σημειώνει πρόοδο. Εντούτοις, δεν έχει περατωθεί ακόμη.
Τα Βαλκάνια παραμένουν ένα εν εξελίξει έργο, όπως αποδεικνύει μια σύντομη επισκόπηση της περιοχής. Δέκα έτη μετά την υπογραφή των συμφωνιών Dayton, είμαστε σε διαδικασία αναβάθμισής τους, προσαρμογής τους προς τη σημερινή πραγματικότητα και επίτευξης συμφωνίας για μια νέα, πιο σταθερή Βοσνία-Ερζεγοβίνη.
Το Μαυροβούνιο, νεότερο μέλος της οικογένειας των κρατών, μόλις ξεκινά τα πρώτα του δειλά βήματα στην διεθνή κονίστρα, ενώ προσπαθεί να εδραιωθεί εσωτερικά ως ένα λειτουργικό κράτος.
Η Σερβία, κράτος-κλειδί για τη σταθερότητα της περιοχής, δυστυχώς ταλανίζεται ακόμη από το παρελθόν της. Δεν έχει ακόμη εκπληρώσει τις υποχρεώσεις που έθεσε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την Πρώην Γιουγκοσλαβία, προκειμένου να προχωρήσει η ενταξιακή της πορεία σε ΕΕ και NATO.
Η διεθνής κοινότητα αναζητά ακόμη σαφήνεια, όσον αφορά στο τελικό καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου και έως ότου αυτή επιτευχθεί και τύχει της υποστήριξης όλων των κρατών της περιοχής, κανείς δεν πιστεύει πραγματικά ότι θα έχει επέλθει σταθερότητα στα Βαλκάνια.

Κυρίες και Κύριοι,
Όταν γίνεται λόγος για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, πρέπει πρώτα να υπομνησθεί ότι το μεγαλύτερο και πιο επιτυχημένο μετα-πολεμικό εγχείρημα ως προς την πρόληψη διενέξεων είναι η σταδιακή διεύρυνση της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιτυχώς σφυρηλατήσει δεσμούς κοινών συμφερόντων και οφελών μεταξύ πρώην εχθρών και έχει εδραιώσει τη δημοκρατία σε πρώην δικτατορίες με αξιοσημείωτη επιτυχία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έκανε το πρώτο μισό του περασμένου αιώνα να φαίνεται ακόμη πιο απόμακρο.
Για τις περισσότερες, αν όχι όλες τις χώρες που τώρα συνωστίζονται στο κατώφλι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η προοπτική της ένταξης επιδρά ως σημαντικό κίνητρο αλλαγών. Έχει ενθαρρύνει και υποστηρίξει τις εθνικές κυβερνήσεις στη μακρά και επώδυνη διαδικασία προς την εγκαθίδρυση δημοκρατίας με ελεύθερη αγορά, η οποία εκτιμά την πολυμορφία, σέβεται τις μειονότητες, ενθαρρύνει τις αποκλίνουσες απόψεις και αποδέχεται κριτική των κυβερνητικών πολιτικών.
Υπό το πρίσμα αυτό, η Ελλάδα έχει υποστηρίξει σθεναρά την ενσωμάτωση του συνόλου των χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η συνολική πολιτική μας κατεύθυνση βασίζεται σε μια πολύ απλή αρχή: αν επιθυμούμε να φέρουμε ειρήνη και ευημερία στην Ευρωπαϊκή Ήπειρο, τότε η Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση δεν μπορεί να είναι κατακερματισμένη. Πιστεύουμε ότι η νέα Ευρώπη που γεννιέται, θα είναι ακόμη πιο εύπορη, πιο ισχυρή και πιο ανθεκτική, εάν συμπεριλάβει την Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Αυτή η πολιτική κατέστη ο ακρογωνιαίος λίθος της Προεδρίας μας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2003. Υποστηρίξαμε τη λεγόμενη διεύρυνση της «μεγάλης έκρηξης» της ΕΕ, δηλαδή την ένταξη δέκα νέων κρατών μελών. Επίσης, στηρίξαμε την εισδοχή της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας, η οποία θα τις καταστήσει πλήρη μέλη της ΕΕ, ενώ ενθαρρύναμε την υποψηφιότητα της Κροατίας και της Τουρκίας.
Σημειώνω με ικανοποίηση ότι από την πρόσφατη διεύρυνσή της, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει προσδώσει στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας την ιδιότητα του υποψήφιου προς ένταξη κράτους, πλησιάζει προς τη σύναψη μιας Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης με την Αλβανία, κι έχει ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Δυστυχώς, οι διαπραγματεύσεις με τη Σερβία έχουν διακοπεί λόγω της αποτυχίας της Σερβίας να εντοπίσει, να συλλάβει και να εκδώσει καταζητούμενους εγκληματίες πολέμου στο Δικαστήριο της Χάγης. Ελπίζουμε ότι αυτά τα ζητήματα θα επιλυθούν σύντομα και ότι οι διαπραγματεύσεις θα ξαναρχίσουν.

Κυρίες και Κύριοι,
Ο δρόμος προς την Ευρώπη είναι ανταποδοτικός, αλλά μακρύς, απαιτητικός και συχνά δύσβατος.
Η λεγόμενη «κόπωση διεύρυνσης», από την οποία διακατέχεται η κοινή γνώμη πολλών Ευρωπαϊκών χωρών σήμερα, η ανάδυση νέων κρατών, όπως το Μαυροβούνιο, και τα σοβαρά πολιτικά προβλήματα που συνεχίζουν να μαστίζουν την περιοχή, απαιτούν μεγαλύτερες προσπάθειες, ιδίως εκ μέρους των ενδιαφερόμενων χωρών. Πρέπει να εργασθούμε από κοινού, προκειμένου να προλειάνουμε το έδαφος για την ενσωμάτωση όλων των Βαλκανικών χωρών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο, καθώς μόνο τότε θα ενωθεί πραγματικά η Ευρώπη.
Η πολιτική μας συνίσταται στη συνεργασία με ομονοούντες εταίρους και διεθνείς οργανισμούς, προκειμένου να διαδοθεί και να εδραιωθεί η ελευθερία και η δημοκρατία. Άλλωστε, οι ελεύθερες κοινωνίες είναι οι καλύτεροι γείτονες. Αποτελούν, επίσης, τους καλύτερους προορισμούς για επενδύσεις και επιχειρήσεις.
Αναζητώντας τη σταθερότητα, την ειρήνη και την ευημερία ανά την Ευρωπαϊκή ήπειρο, η ΕΕ είναι ο κυριότερος δωρητής  της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Κατά την περίοδο 2000-2006, η ΕΕ χορήγησε 4,6 δισεκατομμύρια στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων. Πράγματι, μέσω της χρηματοδότησης αυτής, αποσκοπούμε στην επίτευξη τεσσάρων στόχων. Πρώτον, δημοκρατική σταθεροποίηση, συμφιλίωση και επιστροφή των προσφύγων. Δεύτερον, θεσμική και νομοθετική ανάπτυξη στο πλαίσιο των κοινοτικών προτύπων, σεβασμό προς το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη δημοκρατία, τις αρχές και την οικονομία της ελεύθερης αγοράς. Τρίτον, αειφόρο και οικονομική ανάπτυξη. Τέταρτον, περιφερειακή συνεργασία μεταξύ των Βαλκανικών χωρών και μεταξύ των χωρών αυτών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Ελλάδα, χάρη στην προηγμένη της υποδομή, τη γεωγραφική της θέση και την τεχνογνωσία και εμπειρία της, αποτελεί ένα μοναδικό εφαλτήριο για αλλοδαπές εταιρίες, οι οποίες επιθυμούν να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους στην ευρύτερη περιοχή.
Η Ελλάδα έχει επενδύσει σχεδόν 14 δισεκατομμύρια ευρώ στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, δημιουργώντας περίπου 200.000 θέσεις εργασίας στην πορεία. Είμαστε ο πρώτος ξένος επενδυτής στην Αλβανία, την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και τη Σερβία. Ο δεύτερος στη Ρουμανία και ο τρίτος στη Βουλγαρία. Στον τραπεζικό τομέα, άνω των 1.000 υποκαταστημάτων ελληνικών τραπεζών λειτουργούν στην περιοχή, κατέχοντας 20% του μεριδίου της αγοράς. Ως απόρροια της αυξανόμενης οικονομικής δραστηριοποίησης στην περιοχή, οι Ελληνικές εξαγωγές έχουν αυξηθεί κατά περίπου 10% κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους 2004-2005. Μόνο στην Τουρκία, οι εξαγωγές μας αυξήθηκαν κατά 36% το 2005.
Τέλος, στον τομέα της ασφάλειας, συμμετέχουμε στην UNMIK και στην KFOR στο Κοσσυφοπέδιο, ενώ συμμετέχουμε στη στρατιωτική επιχείρηση “Althea” και στην αστυνομική αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.
Τι ελπίζουμε λοιπόν να επιτύχουμε με όλες αυτές τις δραστηριότητες; Έχουμε θέσει πέντε βασικούς στόχους:
Ο πρώτος και σημαντικότερος στόχος μας είναι η δημιουργία μιας ζώνης ελεύθερου εμπορίου που θα περιλαμβάνει όλες τις όμορες χώρες και θα αντικαταστήσει τις ισχύουσες περίπλοκες διμερείς συμφωνίες μεταξύ των χωρών της περιοχής. Ελπίζουμε ότι μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους θα έχουμε πετύχει τη σύναψη μιας νέας συμφωνίας ευρωπαϊκών προδιαγραφών, εναρμονίζοντας όλους τους κανόνες και τους κανονισμούς που διέπουν τη διευθέτηση διαφορών, τις οικονομικές συναλλαγές και την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας.
Ο δεύτερος στόχος μας είναι η προώθηση των κύριων διαδρόμων μεταφοράς που θα διασυνδέουν όλες τις χώρες τις περιοχής. Ενώ οι ευρωπαϊκοί και οι διεθνείς οργανισμοί επικεντρώνονται περισσότερο στην υλοποίηση αυτού του εγχειρήματος, η Ελλάδα αξιοποιεί τις δυνατότητές της για να συνδράμει αυτές τις προσπάθειες.  Γι’ αυτό τον σκοπό χρηματοδοτούμε την κατασκευή τμημάτων του Διαδρόμου Χ που συνδέει τη Θεσσαλονίκη, τα Σκόπια και το Βελιγράδι με την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη καθώς και την κατασκευή του διαδρόμου ΙV που συνδέει τη Θεσσαλονίκη, τη Σόφια και το Βουκουρέστι και που θα διευκολύνει τη διακίνηση  ανθρώπων και εμπορευμάτων. Επίσης ενθαρρύνουμε αντίστοιχες προσπάθειες στον τομέα των σιδηροδρομικών μεταφορών.
Ο τρίτος στόχος μας είναι η δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς ενέργειας. Τον περασμένο Οκτώβριο υπεγράφη η Ενεργειακή Συνθήκη ανάμεσα στα 25 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις 9 γειτονικές χώρες στην περιοχή.  Με βάση αυτή τη συνθήκη, η εθνική νομοθεσία στον τομέα της ενέργειας σε αυτές τις 9 χώρες εναρμονίζεται με την ισχύουσα νομοθεσία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο τέταρτος στόχος είναι η δημιουργία μειζόνων ενεργειακών κόμβων που θα επεκταθούν πέραν των Βαλκανίων συνδέοντας ολόκληρη την νοτιοανατολική Ευρώπη. Πράγματι, η Ελλάδα εξελίσσεται με ταχείς ρυθμούς σε ενεργειακό κόμβο στην περιοχή. Η συμφωνία στρατηγικής σημασίας που υπεγράφη από τη Ρωσία, τη Βουλγαρία και την Ελλάδα κατά τη συνάντηση των ηγετών των τριών χωρών στην Αθήνα πριν μερικές εβδομάδες, θα δρομολογήσει την κατασκευή πετρελαιαγωγού που θα συνδέει την Μαύρη θάλασσα –το  λιμάνι του Μπουργκάς στη Βουλγαρία- με το  βόρειο Αιγαίο -το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης στην Ελλάδα. Ο αγωγός θα μειώσει σημαντικά τόσο το κόστος όσο και τον χρόνο που απαιτείται για τη μεταφορά πετρελαίου στη Δύση και θα αποσυμφορήσει την κυκλοφορία  δεξαμενόπλοιων μέσα από τα Στενά του Βοσπόρου. Η κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου που θα συνδέει το Μπακού στο Αζερμπαϊτζάν, το Καρατσάμπεϊ στην Τουρκία και την Κομοτηνή στην Ελλάδα θα  αναπτύξει περαιτέρω το ενεργειακό δίκτυο της περιοχής, σε συνδυασμό με την επέκταση του στην Ιταλία μέσω υποθαλάσσιου αγωγού στην Αδριατική. Η εταιρεία «Ελληνικά Πετρέλαια» αγόρασε το μοναδικό διυλιστήριο στην ΠΓΔΜ και το καλοκαίρι του 2005 άρχισε η κατασκευή αγωγού που θα συνδέει τα Σκόπια με τη Θεσσαλονίκη. Δύο νέοι αγωγοί με αφετηρία τα Σκόπια θα εξυπηρετήσουν τις ενεργειακές ανάγκες του Κοσσυφοπεδίου, της Σερβίας και του Μαυροβούνιου.
Όλες αυτές οι προσπάθειες είναι απαραίτητες για να καλύψουν την ενεργειακή ζήτηση που αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς. Τον περασμένο χειμώνα, η Αλβανία και το Κοσσυφοπέδιο για να ανταποκριθούν στην ολοένα αυξανόμενη ζήτηση που ξεπέρασε την προσφορά, προέβησαν σε προσωρινές διακοπές ηλεκτρικού ρεύματος σε συγκεκριμένες περιοχές  και ο ερχόμενος χειμώνας αναμένεται να είναι ακόμα πιο δύσκολος.
Ο πέμπτος στόχος μας είναι η προώθηση πολιτικών για την ενοποίηση του βαλκανικού οικονομικού χώρου σε διάφορους τομείς μέσω της παροχής αναπτυξιακής βοήθειας. Εν συντομία, αυτό θα περιλαμβάνει την σύνδεση μέσω  Διαδικτύου των βαλκανικών ερευνητικών κι εκπαιδευτικών φορέων  και θα διευκολύνει  την ανάπτυξη Διαδικτύου υψηλών ταχυτήτων στην ευρύτερη περιοχή.

Κυρίες και Κύριοι,
Εντούτοις, όλες οι προσπάθειές μας σε ευρωπαϊκό ή περιφερειακό επίπεδο,  θα αποβούν άκαρπες αν δεν παγιώσουμε την πολιτική σταθερότητα στην περιοχή.
Η βασική πρόκληση που αντιμετωπίζουμε ως διεθνής κοινότητα  είναι το μέλλον του Κοσσυφοπέδιου. Δυστυχώς, μετά από μήνες διαπραγματεύσεων δεν έχει ακόμα σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος. Οι Σέρβοι φαίνονται έτοιμοι να αποδεχτούν οποιαδήποτε συμφωνία εκτός από την ανεξαρτησία ενώ, οι Αλβανόφωνοι του Κοσσυφοπέδιου δεν θα αποδεχτούν τίποτα λιγότερο από την ανεξαρτησία.
Η πολιτική της Ελλάδας αναφορικά με αυτό το ζήτημα είναι σαφής. Πιστεύουμε ότι δεν πρέπει να θυσιάσουμε την επίτευξη μιας μακροχρόνιας και βιώσιμης λύσης στο βωμό μιας προκαθορισμένης και αυθαίρετης προθεσμίας. Η ΕΕ έχει γίνει συχνά αποδέκτης  επικρίσεων, επειδή αδυνατεί να καταστήσει πιο αξιόπιστη την ευρωπαϊκή προοπτική των Βαλκανίων, με συνέπεια να γίνεται φανερή η ολοένα αυξανόμενη ανυπομονησία και των δύο πλευρών να εκπληρώσουν δεσμεύσεις και προϋποθέσεις. Βέβαια, όλοι γνωρίζουμε ότι οι διεθνείς σχέσεις είναι δυναμικές και όχι στατικές. Η δυνατότητα προσαρμογής είναι υψίστης σημασίας. Γι’ αυτό τον λόγο, σε περίπτωση που τα εμπλεκόμενα μέρη χρειαστούν περισσότερο χρόνο για να επιτύχουν τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα, πιστεύω ότι θα έπρεπε να τους δοθεί. Σε αυτό το σημείο, πιστεύω ότι δεν πρέπει να υποτιμήσουμε την εσωτερική πολιτική που ασκείται και από τις δύο πλευρές και πρέπει κάθε εμπλεκόμενο μέρος να έχει την ευκαιρία να εκφράσει την άποψη του.
Επίσης, πιστεύουμε ότι πρέπει να ενθαρρύνουμε και τα δύο μέρη να  συμμορφωθούν με τα πρότυπα της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ειδικά αναφορικά με την προστασία των μειονοτήτων. Η ιστορία των Βαλκανίων υπήρξε σκληρή με τις μειονότητες και τα δικαιώματά τους. Είναι καιρός να αλλάξουμε άπαξ και διαπαντός αυτή την κατάσταση.
Το πιο σημαντικό είναι να αρχίσουμε να προετοιμάζουμε το Κοσσυφοπέδιο και τη Σερβία για την επόμενη μέρα. Σήμερα στο Κοσσυφοπέδιο, η επικρατούσα διάθεση είναι ότι η ανεξαρτησία είναι η λύση για όλα τα προβλήματα. Η ανεξαρτησία είναι κάτι σαν τη μαγική ράβδο που θα κάνει πραγματικότητα τα όνειρα για θέσεις εργασίας, πόσιμο νερό, σταθερό δίκτυο ηλεκτροδότησης, εκπαίδευση, υγεία και ευημερία. Όμως όλοι γνωρίζουμε ότι η ανεξαρτησία δεν αποτελεί πανάκεια. Πρέπει να εργαστούμε σκληρά ώστε το Κοσσυφοπέδιο, μια περίκλειστος περιοχή με λίγα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα και με μακρά ιστορία οικονομικής κακοδιαχείρισης, να μπορέσει να εκπληρώσει τις υποσχέσεις που έχει δώσει στον λαό του. Περισσότερο από το 50% του πληθυσμού του Κοσσυφοπέδιου είναι κάτω της ηλικίας των 30. Το ποσοστό ανεργίας είναι το υψηλότερο στην Ευρώπη και οι ευκαιρίες εργασίας είναι λιγοστές. Μέχρι τη στιγμή που θα αντιμετωπιστούν αυτά τα προβλήματα, το Κοσσυφοπέδιο θα παραμένει μια ασταθής περιοχή. Όποια λοιπόν κι αν είναι η έκβαση των συνομιλιών που διεξάγονται,  η διεθνής κοινότητα πρέπει να διατηρήσει την παρουσία της στο Κοσσυφοπέδιο για λίγο καιρό ακόμα.
Αναφορικά με τη Σερβία, πρέπει να ενθυμηθούμε ότι η ιστορία μας έχει διδάξει ότι ούτε η ταπείνωση μιας χώρας ούτε και η κατά κράτος νίκη μιας άλλης μπορεί να εγγυηθεί μακροπρόθεσμα την ειρήνη και τη σταθερότητα για την περιοχή. Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία στην περίπτωση της Σερβίας, μιας εκ των πιο σημαντικών χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Πράγματι, δεν μπορεί να υπάρξει ισορροπία στα Βαλκάνια χωρίς τη Σερβία και πρέπει να πράξουμε ότι είναι δυνατόν, ώστε να αποθαρρύνουμε την άνοδο ακραίων εθνικιστικών φωνών. Τα διδάγματα από τη Δημοκρατία της Βαϊμάρης παραμένουν σήμερα πιο επίκαιρα από ποτέ.
Επιτρέψτε μου να εστιάσω εν συντομία στην Τουρκία – μια χώρα ιδιαίτερης γεωπολιτικής σημασίας για την περιοχή. Όπως σημείωσα προηγουμένως, η προσήλωσή μας στην Ευρωπαϊκή προοπτική ολόκληρης της περιοχής παραμένει ακλόνητη, υπό την αίρεση ότι οι υποψήφιες προς ένταξη χώρες πληρούν φυσικά τα κριτήρια και τις απαιτήσεις της ΕΕ. Και αυτό φυσικά ισχύει και για τη γείτονα προς ανατολάς χώρα, Τουρκία.
Η Ελλάδα υποστηρίζει την υποψηφιότητα της Τουρκίας για την απόκτηση της ιδιότητας του πλήρους μέλους της ΕΕ. Όπως γνωρίζετε, η Τουρκία οφείλει να εκπληρώσει ορισμένα σαφή πολιτικά, οικονομικά και θεσμικά κριτήρια για την ένταξή της στην ΕΕ. Θέλω να είμαι απόλυτα σαφής ως προς αυτό. Η ΕΕ οικοδομήθηκε βάσει μιας κοινής κληρονομιάς δικαίου και πολιτικών δικαιωμάτων. Είναι σημαντικό η Τουρκία, όπως οποιαδήποτε άλλη υποψήφια χώρα, να προωθήσει τις μεταρρυθμίσεις, τις οποίες δεσμεύτηκε να εφαρμόσει. Εφόσον η Τουρκία προβεί στις απαραίτητες προσαρμογές, πρέπει να εγκριθεί η πλήρης ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Κυρίες και Κύριοι,
Τα τελευταία έτη, η Ελλάδα και η Τουρκία έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο, ιδίως στον τομέα της οικονομίας. Οι εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των δύο χωρών παρουσιάζουν άνθηση και το ίδιο ισχύει και για τον τουρισμό. Εκτεταμένη είναι επίσης η επιστημονική συνεργασία και οι ανταλλαγές εμπειρογνωμόνων. Πέραν τούτου, η Ελλάδα και η Τουρκία έχουν, όπως προανέφερα, αναλάβει από κοινού σημαντικά έργα υποδομής.
Δυστυχώς, μείζονα ζητήματα παραμένουν ανεπίλυτα. Τα περισσότερα εξ αυτών άπτονται των υποχρεώσεων που ανέλαβε η Τουρκία ως υποψήφιο προς ένταξη στην ΕΕ κράτος, συμπεριλαμβανομένου του σεβασμού των ανθρωπίνων και των μειονοτικών δικαιωμάτων. Ένα ενδεικτικό παράδειγμα αφορά την ελεύθερη λειτουργία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η οποία, επί της παρούσης, δεν είναι διασφαλισμένη. Είναι κρίμα που οι Τούρκοι αξιωματούχοι δεν συνειδητοποιούν τι θαυμάσιο πλεονέκτημα μπορεί να αποτελέσει το Πατριαρχείο για την Τουρκία ώστε να εξυπηρετήσει το σκοπό της ένταξής της στην ΕΕ.
Η Τουρκία έχει καταβάλει προσφάτως προσπάθειες, προκειμένου να συμμορφωθεί καλύτερα με τις Ευρωπαϊκές αξίες, προδιαγραφές και πρακτικές. Ωστόσο, έχει ακόμη μακρύ δρόμο να διανύσει. Δείτε το Κυπριακό. Η Κύπρος είναι μια περίπτωση εισβολής και κατοχής και το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έχει επανειλημμένα καλέσει τα Τουρκικά στρατεύματα να αποσυρθούν από τη νήσο. Σήμερα, το 37% του Κυπριακού εδάφους εξακολουθεί να βρίσκεται υπό τουρκική κατοχή, ένα κράτος το οποίο διατηρεί 40.000 στρατιώτες. Οι Ελληνοκύπριοι αποτελούν το 80% του συνολικού πληθυσμού και έχουν αποδεχθεί, ήδη από το 1974, τη δημιουργία ενός ομόσπονδου δικοινοτικού κράτους, στο οποίο θα διαμοιράζονται την εξουσία με τους Τουρκοκυπρίους. Η Ελλάδα και το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υποστηρίζει τη δημιουργία ενός τέτοιου κράτους.
Το τελευταίο σχέδιο του ΟΗΕ απορρίφθηκε από τους Ελληνοκύπριους, καθώς θεωρήθηκε δυσλειτουργικό και άδικο. Αναζητείται πλέον νέα λύση, η οποία, κατά τη γνώμη μας, θα πρέπει να λάβει υπόψη όχι μόνο το έργο του ΟΗΕ, αλλά και πλήρως το γεγονός ότι η Κύπρος αποτελεί πλέον ένα κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, συνεπώς, οποιαδήποτε λύση της πρέπει να συνάδει προς τις Ευρωπαϊκές αρχές και προδιαγραφές.
Διατηρώ την αισιοδοξία μου και πιστεύω ότι η κατάσταση θα βελτιωθεί στο μέλλον, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει πολιτική βούληση ένθεν κακείθεν.

Κυρίες και κύριοι,
Ο Αισχύλος, ένας από τους μεγαλύτερους θεατρικούς συγγραφείς της αρχαίας Ελλάδας, είπε κάποτε: «Μετά πόνου η μάθησις».
Λοιπόν, οι λαοί των Βαλκανίων έχουν ήδη πονέσει αρκετά και, συνακόλουθα, έχουμε πονέσει όλοι αρκετά. Διδαχθήκαμε όλοι ότι η σκληρή δουλειά, η συνεργασία, ο αμοιβαίος σεβασμός και οι κοινοί στόχοι συνιστούν τα ίδια τα θεμέλια  της προόδου, της ειρήνης και της ευημερίας.
Αυτή είναι η νέα Ευρώπη που οικοδομούμε και είμαστε αποφασισμένοι ότι τα Βαλκάνια θα αποτελέσουν αναπόσπαστο κομμάτι αυτής.
Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας».

.....................................................................................................................................

Ομιλία Ντόρας Μπακογιάννη στο Καπιτώλιο (Ουάσιγκτον), στην Επιτροπή Διεθνών Σχέσεων του Κογκρέσου (26/09/2006)

«Αξιότιμα μέλη του Κογκρέσου,
Με μεγάλη μου χαρά βρίσκομαι απόψε εδώ, στην καρδιά της Αμερικανικής Δημοκρατίας. Θεωρώ επίσης μεγάλη τιμή το ότι μου δίνεται η ευκαιρία να σας συναντήσω σε αυτήν την θαυμάσια αίθουσα, την Αίθουσα Ακροάσεων της Επιτροπής Διεθνών Σχέσεων της Βουλής, της οποίας η σημασία είναι ιδιαίτερη για εμάς τους Έλληνες. Από αυτήν την αίθουσα, ακούστηκε η φωνή του αμερικανικού λαού να υποστηρίζει τον αγώνα μας για ελευθερία και δημοκρατία τα δύσκολα χρόνια της δικτατορίας στην Ελλάδα. Τα χρόνια εκείνα για όσους ζούσαν στην εξορία, όπως η οικογένειά μου, η φωνή αυτή ήταν σημαντική πηγή ηθικής υποστήριξης αλλά και αισιοδοξίας για το μέλλον.
Η Ελλάδα και οι ΗΠΑ παραμένουν επί εξαιρετικά μεγάλο χρονικό διάστημα στρατηγικοί και ιδεολογικοί εταίροι. Οι πατέρες του αμερικανικού έθνους εμπνεύσθηκαν από τα ελληνικά ιδεώδη και, με τη σειρά της, η Αμερικανική Επανάσταση ενέπνευσε την Ελληνική επανάσταση μερικά χρόνια αργότερα.
Σταθήκαμε πάντα μαζί υποστηρικτές της ελευθερίας. Καθ’ όλον τον εικοστό αιώνα η Ελλάδα ήταν μία από τις τρεις μόνον χώρες του κόσμου, πέραν της πρώην Βρετανικής Αυτοκρατορίας, που συντάχθηκε με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε κάθε μείζονα διεθνή σύγκρουση. Σήμερα, εξακολουθούμε να προσπαθούμε μαζί για μία σταθερή και ευημερούσα Νοτιοανατολική Ευρώπη και συνεργαζόμαστε στενά για την αντιμετώπιση σχεδόν κάθε μείζονος διεθνούς παγκόσμιας πρόκλησης, από το Αφγανιστάν έως φυσικές καταστροφές. Είμαστε στενοί σύμμαχοι και το πεδίο της συνεργασίας μας είναι σημαντικό και στον οικονομικό τομέα. Η Ελλάδα είναι ένας φυσικός στρατηγικός εταίρος αυτής της μεγάλης χώρας: είναι η μεγαλύτερη οικονομία στην Νοτιοανατολική Ευρώπη και διαθέτει το μεγαλύτερο εμπορικό στόλο στον κόσμο.
Η χώρα μας κατέχει προνομιούχο γεωστρατηγική θέση στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, γεγονός που αποτελεί πρόσκληση για στρατηγικούς και οικονομικούς σχεδιαστές να συνάψουν καρποφόρες συνεργασίες με αυτήν. Την περίοδο αυτή συνεργαζόμαστε εντατικά με τις ΗΠΑ για να διευρύνουμε σημαντικά τη συνεργασία μας σε όλους τους τομείς.
Η παροχή υποστήριξης από μέρους του Κογκρέσου για τα ελληνικά ζητήματα συνεχίζεται μέχρι σήμερα και, για αυτό, θα ήθελα να σας εκφράσω τις ειλικρινείς μου ευχαριστίες. Γνωρίζω ότι μία πολυάριθμη ομάδα αντιπροσώπων έχει σχηματίσει, εδώ και αρκετά χρόνια, το «Hellenic Caucus» ,το οποίο είναι πολύ ενεργό και πρόθυμο να προσφέρει τη συνδρομή του. Θα ήθελα να εκφράσω τη βαθύτατη εκτίμηση για την υποστήριξή τους. Θα ήθελα επίσης να σας ευχαριστήσω για όλες τις αποφάσεις που αφορούν την ειρηνική και δίκαιη επίλυση του Κυπριακού, τη σταθερότητα στο Αιγαίο, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την απρόσκοπτη λειτουργία του Πατριαρχείου στην Κωνσταντινούπολη. Είμαι εξάλλου ευγνώμων για την αλληλογραφία που έχετε ανταλλάξει με την αμερικανική Κυβέρνηση σχετικά με αυτά τα ζητήματα.

Αξιότιμα Μέλη του Κογκρέσου,
Δράττομαι της σημερινής ευκαιρίας για να στρέψω για λίγο την προσοχή σας σε ορισμένα ζητήματα που θεωρούμε υψίστης σημασίας. Τα ζητήματα αυτά ενδέχεται να διαφοροποιούνται ως προς τις γεωγραφικές τους παραμέτρους και το πεδίο τους, έχουν ωστόσο ένα κοινό σημείο: αφορούν όλα την προαγωγή της ειρήνης, της σταθερότητας και την ευημερίας.
Ας ξεκινήσω με την κρίση στη Μέση Ανατολή, ένα μέρος του κόσμου που μας απασχολεί όλους. Θα ήθελα κατ’ αρχάς να πω ότι η Ελλάδα συμμερίζεται με τις Ηνωμένες Πολιτείες το όραμα για εξάπλωση της ελευθερίας, της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε αυτήν, την ιστορικής σημασίας για τη χώρα μου, περιοχή. Είναι γεγονός ότι συν τω χρόνω η Ελλάδα έχει καταφέρει να οικοδομήσει αξιόπιστους δεσμούς με το Ισραήλ, τους Παλαιστινίους και τον αραβικό κόσμο εν γένει. Το αποτέλεσμα είναι ότι διατηρούμε στενές σχέσεις με όλες τις χώρες και τους λαούς της περιοχής.
Θεωρούμε ότι αποτελεί δικαίωμα τόσο των Ισραηλινών όσο και των Παλαιστινίων να διαβιούν σε ξεχωριστά κράτη με ασφαλή σύνορα, τα οποία θα πρέπει να είναι σαφώς αναγνωρισμένα. Θεωρώ επίσης ότι η ειρηνευτική διαδικασία, η οποία έχει ως στόχο την επίλυση των προβλημάτων μεταξύ Ισραηλινών και Αράβων θα πρέπει να αναβιώσει.
Η Ελλάδα, ως Πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για το Σεπτέμβριο, εργάστηκε σκληρά για την ειρήνη και τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή. Οι προσπάθειές μας, και ομολογώ ότι είναι υπερήφανη για αυτό, κορυφώθηκαν σε μία έκτακτη σύνοδο του Συμβουλίου Ασφαλείας σε υπουργικό επίπεδο – την πρώτη του είδους της εδώ και πάνω από 22 χρόνια – όπου είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε την Αραβοϊσραηλινή σύγκρουση γενικότερα και ειδικότερα το Παλαιστινιακό.
Η Νοτιοανατολική Ευρώπη είναι μία ακόμα περιοχή εξαιρετικά υψηλού στρατηγικού, πολιτικού και οικονομικού ενδιαφέροντος για μας. Είναι επίσης μία περιοχή στην οποία η Ελλάδα παίζει κεντρικό ρόλο. Τα Βαλκάνια έχουν συχνά χαρακτηριστεί ως περιοχή υπό Ευρωπαϊκή  επιρροή - ως «η πίσω αυλή της ΕΕ».
Και όμως, τα Βαλκάνια και η Νοτιοανατολική Ευρώπη γενικότερα, είναι μία περιοχή όπου ΕΕ και ΗΠΑ εργάζονται δίπλα η μία στην άλλη, αλληλοσυμπληρώνοντας και έχοντας και αμφότεροι ένα κοινό όραμα για το μέλλον της περιοχής.
Ο στρατηγικός στόχος της Ελλάδας στα Βαλκάνια είναι να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για σταθερότητα, για εύρυθμη λειτουργία δημοκρατικών διαδικασιών και θεσμών, για διακρατική συνεργασία, για ανάπτυξη και ευημερία, καθώς και για την πλήρωση των πολιτικών κριτηρίων, τα οποία θα επιτρέψουν σε όλες τις βαλκανικές χώρες να γίνουν τελικά μέλη της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Πράγματι, η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και η προοπτική της ένταξης στην ΕΕ αποτελούν τον μοναδικό ισχυρότατο μηχανισμό ήπιας δύναμης που θα ωθήσει αυτές οι χώρες σε μεταρρυθμίσεις, στην παγίωση της δημοκρατίας και στην οικοδόμηση πιο αποτελεσματικών θεσμών, συμβατών με τις Ευρωπαϊκές προδιαγραφές και πρότυπα. Θα ήθελα να επισύρω την προσοχή σας ιδιαιτέρως στην περίπτωση του Κοσόβου, το οποίο βρίσκεται, και θα συνεχίσει να βρίσκεται, στα πρωτοσέλιδα, καθώς επαναπροσδιορίζεται.
Όσον αφορά το Κόσοβο, είναι ανάγκη να προνοήσουμε για μία λύση επωφελή για όλους· μία διαρκή και βιώσιμη λύση, η οποία θα έχει την υποστήριξη ή τουλάχιστον τη συναίνεση, τόσο του Βελιγραδίου όσο και της Πρίστινα. Επιθυμούμε να δούμε μία λύση στο Κόσοβο η οποία θα βασίζεται στη θεμελιώδη αρχή του σεβασμού της διαφορετικότητας. 

Κυρίες και Κύριοι,
Η Τουρκία, η μεγαλύτερη χώρα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπως είναι φυσικό, μας απασχολεί επίσης. Οι διμερείς μας σχέσεις με την Τουρκία έχουν εισέλθει σε νέα τροχιά τα τελευταία χρόνια. Η συνεργασία καλύπτει ένα μεγάλο εύρος τομέων, διευρύνεται σταθερά και συμβάλλει στη βελτίωση του πολιτικού κλίματος μεταξύ των δύο χωρών.
Ωστόσο, η στρατιωτική δραστηριότητα της Τουρκίας στο Αιγαίο, αποτελεί αιτία σοβαρής ανησυχίας για την Ελλάδα και δυσχεραίνει τις προσπάθειες μας να ακολουθήσουμε πολιτική προσέγγισης.
Ένα επιπλέον αγκάθι στις σχέσεις μας, και φυσικά και στις σχέσεις της ΕΕ με την Τουρκία, είναι η στάση της χώρας προς το Ελληνορθόδοξο Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινουπόλεως. Παρά το γεγονός ότι ο Πατριάρχης είναι ο πνευματικός ηγέτης 300 εκατομμυρίων Ορθοδόξων Χριστιανών στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε όλον τον κόσμο, η τουρκική κυβέρνηση αρνείται να αναγνωρίσει τον Οικουμενικό χαρακτήρα και τα ιστορικά δικαιώματα του Πατριαρχείου ως Κεφαλής των Ορθοδόξων Χριστιανών παγκοσμίως και όχι απλά ως μία τοπικής Αρχιεπισκοπής. Το γεγονός αυτό θέτει μια σειρά σοβαρότατων προβλημάτων που συνδέονται με την εκλογή του Πατριάρχη, την εκπαίδευση Ορθόδοξων κληρικών και άλλα.
Για το λόγο αυτό είναι θέμα υψίστης σημασίας να πειστεί η Τουρκία να προχωρήσει σε μεταρρύθμιση των πολιτικών της αποδεχόμενη τη διεθνή αναγνώριση και την εκκλησιαστική δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, αναγνωρίζοντας το δικαίωμά του να εκπαιδεύει τους κληρικούς του ανεξαρτήτως εθνικότητας καθώς και τα ιδιοκτησιακά του δικαιώματα. Θα πρέπει επίσης να αντιμετωπιστεί το θέμα της επαναλειτουργίας της Εκκλησιαστικής Σχολής της Χάλκης, το οποία έχει την υποστήριξη και των δύο κομμάτων στις ΗΠΑ.
Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι ο σεβασμός του Οικουμενικού Πατριαρχείου και των δικαιωμάτων του είναι προς όφελος της ίδιας της Τουρκίας. Θα συμβάλει ώστε να καταδειχθεί η Τουρκία ως χώρα που προστατεύει τη θρησκευτική ελευθερία αλλά και η σημασία της Τουρκίας ως η χώρα στην οποία εδρεύει η δεύτερη σε μέγεθος χριστιανική εκκλησία.
Από πλευράς μας, επαναδιακηρύσσουμε την πολιτική μας βούληση να εργαστούμε προς την κατεύθυνση της εδραίωσης σχέσεων φιλίας και συνεργασίας με την Τουρκία επί τη βάσει του πλήρους σεβασμού του διεθνούς δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας. Η Ελλάδα υποστηρίζει ενεργά τον Ευρωπαϊκό προσανατολισμό της Τουρκίας. Πιστεύουμε ότι η Ευρωπαϊκή της προοπτική θα συμβάλει στη ειρήνη και τη σταθερότητα της περιοχής. Ωστόσο, είναι πλέον καιρός να αποδείξει η Τουρκία εμπράκτως ότι έχει τη δυνατότητα και ότι όντως προτίθεται να συμμορφωθεί με το θεσμικό, πολιτικό και οικονομικό κεκτημένο της ΕΕ. Αισιοδοξούμε ότι θα λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε να ανταποκριθεί πλήρως στα κριτήρια και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την Ευρωπαϊκή της προοπτική. Πρόκειται για απαραίτητη προϋπόθεση την οποία καλούνται να εκπληρώσουν όλες οι χώρες που επιθυμούν να ενταχθούν στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδος.
Τέλος, το σημαντικό θέμα της Κύπρου που είναι φύσει συνδεδεμένο με τις σχέσεις μας με την Τουρκία, ενώ διατηρεί σαφώς ανεξάρτητο χαρακτήρα. Η κυβέρνησή μας εμμένει στην αταλάντευτη προσήλωσή της στην επίτευξη μια δίκαιης και βιώσιμης λύσης για την επανένωση της Κύπρου.
Οι αρχές οι οποίες θα πρέπει να οδηγούν τα βήματά μας ενόσω αναζητούμε μία δίκαιη, λειτουργική και βιώσιμη λύση είναι προφανείς: να ληφθούν πλήρως υπόψη το έργο που έχει πραγματοποιηθεί από τον ΟΗΕ, το διεθνές δίκαιο και όλες οι σχετικές Αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας. Τέλος, επίσης σημαντικό, το κοινοτικό κεκτημένο· δε μπορούμε να παραβλέψουμε το γεγονός ότι η Κύπρος είναι πλέον πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ότι τόσο οι Ελληνοκύπριοι όσο και οι Τουρκοκύπριοι πρόκειται να ζήσουν εντός του Ευρωπαϊκού πλαισίου.
Όλες οι πρωτοβουλίες που παγιώνουν τη διχοτόμηση της νήσου, οδηγώντας στην πολιτική αναβάθμιση του παράνομου καθεστώτος στη βόρεια κατεχόμενη Κύπρο, δε συνάδουν με τις προσπάθειες επανένωσης. Η άποψή μας είναι ότι προετοιμασία της όποιας νέας πρωτοβουλίας θα πρέπει να είναι πολύ προσεκτική, ώστε να διασφαλίζει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας. Τελικός μας στόχος είναι να επιτευχθεί μία λύση η οποία θα έχει τη συμφωνία και των δύο μερών και οπωσδήποτε δε θα είναι προϊόν επιβολής.

Κυρίες και Κύριοι,
Η Ελλάδα αποτελεί, πιστεύω, πόλο σταθερότητας, ειρήνης και ανάπτυξης στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Όντας η μόνη χώρα μέλος τόσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και του ΝΑΤΟ στην περιοχή, συμμετέχουμε ενεργά στην παγίωση της δημοκρατίας, της ειρήνης και της σταθερότητας, του κράτους δικαίου καθώς και στην προαγωγή της οικονομικής ευημερίας σε όλη την περιοχή. 
Σήμερα, στέκουμε ενωμένοι στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, στις ποικίλες μορφές που αυτός παίρνει. Ενδέχεται κάποιες στιγμές να προσεγγίζουμε τον πόλεμο αυτό διαφορετικά, ωστόσο στο τέλος έχουμε έναν κοινό σκοπό: την ελευθερία και το δικαίωμα να ζούμε σε συνθήκες ειρήνης. Στην Ελλάδα έχουμε διανύσει μεγάλη απόσταση στην καταπολέμηση της εσωτερικής τρομοκρατίας. Στη μάχη αυτή, η Ελλάδα προχώρησε σε σαρωτικές δράσεις τόσο σε σχέση με την εξάλειψη εσωτερικών δικτύων τρομοκρατών όσο και σε σχέση με την παροχή ευρείας συνδρομής στα διάφορα μέτωπα του πολέμου κατά της τρομοκρατίας. Είμαστε σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών και, κυρίως, θεωρούμε ότι είμαστε πολύτιμοι σύμμαχοι.
Για αυτό το λόγο, είναι υψίστης σημασίας για την ελληνική κυβέρνηση η συμμετοχή της Ελλάδας στο Πρόγραμμα Απαλλαγής από Θεώρηση Εισόδου, το οποίο επιτρέπει σε πολίτες από 27 χώρες να επισκέπτονται τις Ηνωμένες Πολιτείες ως τουρίστες χωρίς θεώρηση εισόδου.
Είναι ειλικρινής μας πεποίθηση ότι η συμμετοχή της Ελλάδας στο Πρόγραμμα αυτό θα αποτελέσει τον ελλείποντα κρίκο σε μία ήδη πολυσχιδή διμερή σχέση. Η συμμετοχή στο Πρόγραμμα Απαλλαγής από Θεώρηση θα ενισχύσει και θα παγιώσει τη σύμπραξη για την ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών με μία χώρα, παλαιό φίλο και σύμμαχο. Θα διευκολύνει τα βραχυπρόθεσμα επαγγελματικά ταξίδια και θα προωθήσει τον τουρισμό ανάμεσα στις δύο χώρες. Επιπλέον, θα αποτελέσει πηγή υπερηφάνειας για εκατομμύρια Αμερικανούς ελληνικής καταγωγής, διευκολύνοντάς τους να υποδεχτούν τους Έλληνες συγγενείς του στις ΗΠΑ χωρίς δυσκολίες και ειδικότερα χωρίς γραφειοκρατικά εμπόδια.

Αξιότιμα μέλη του Κογκρέσου,
Όπως διαπιστώνετε από τη συνοπτική μου παρουσίαση, θεωρούμε την Ελλάδα νευραλγικό παίκτη, νευραλγικό σύμμαχο και παλαιό φίλο των Ηνωμένων Πολιτειών. Εμμένουμε με σταθερότητα και αποφασιστικότητα σε βαθιά ριζωμένες αρχές και πεποιθήσεις, υπερασπίζοντας τις ιδέες μας και κάνοντας τα μέγιστα για να προωθήσουμε τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου, την ευημερία και την ελευθερία. Συντασσόμεθα με το Ευρωπαίους εταίρους μας στις προσπάθειες να φέρουμε στον κόσμο περισσότερη ευημερία, κοινωνική δικαιοσύνη και ασφάλεια.
Σας ευχαριστώ»

..................................................................................................................................................................

H ομιλία της υπουργού Εξωτερικών κ. Μπακογιάννη στο Πανεπιστήμιο Τζόρτζτάουν (Ουάσιγκτον, 27 Σεπτ. '06) με θέμα:
''Η Εξέλιξη της Ευρώπης και των ΗΠΑ: Σύνθεση ή Αντίθεση;''

«Μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας του Τζόρτζταουν
Φοιτητές και Φίλοι,
Κυρίες και Κύριοι,
Χαίρομαι ιδιαιτέρως που βρίσκομαι σήμερα μαζί σας σε αυτό το τόσο ξακουστό για τη μελέτη των διεθνών σχέσεων Πανεπιστήμιο. Νιώθω ευγνώμων σε όσους συνέδραμαν προκειμένου να έρθω και να σας μιλήσω για τις σχέσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της νέας Ευρώπης, η οποία απαρτίζεται από πολλά ανομοιογενή έθνη που λειτουργούσαν ανεξάρτητα επί σειρά αιώνων.
Πρόκειται για ένα δύσκολο έργο, καθώς γνωρίζω ότι εμείς οι Ευρωπαίοι αποτελούμε ένα σύνολο που γεννά απορίες στους Αμερικανούς.
Η Madeleine Albright δήλωσε κάποτε ότι ''για να κατανοήσει κανείς την Ευρώπη, πρέπει να είναι ιδιοφυία -ή Γάλλος''.
Είναι διάσημη δε η απορία του Henry Kissinger που αναρωτήθηκε μεγαλόφωνα ποιον έπρεπε να πάρει τηλέφωνο, προκειμένου να απευθυνθεί στην Ευρώπη.
Αν αναλογιστεί κανείς ότι οι προαναφερθέντες Υπουργοί Εξωτερικών των ΗΠΑ είχαν και οι δύο γεννηθεί και περάσει την παιδική τους ηλικία στην Ευρώπη, εάν οι ίδιοι δεν είναι σε θέση να μας καταλάβουν, τότε ποιος μπορεί να κατηγορήσει τους περισσότερους Αμερικανούς για την απορία τους...
Στη σημερινή μου ομιλία, θα προσπαθήσω να διαλευκάνω έως έναν ορισμένο βαθμό τη σύγχυση που επικρατεί, αλλά, καθώς δεν είμαι ούτε Γαλλίδα ούτε ιδιοφυία, δε γνωρίζω κατά πόσο θα μπορέσω να σας διαφωτίσω, οπότε ζητώ την κατανόησή σας.

Κυρίες και Κύριοι,
Η εξέλιξη της Ευρώπης σε ένωση Κρατών, κάθε άλλο παρά καινούρια ιδέα αποτελεί. Πρόκειται για μία σκέψη αιώνων, η οποία καταγράφηκε για πρώτη φορά σε πρόταση που υπεβλήθη από το Βασιλιά Γεώργιο της Βοημίας το 1464.
Η πρώτη επαφή με τις Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιήθηκε κατά τα πρώτα κιόλας βήματα της σύστασης αυτού του κράτους. Ο ίδιος ο George Washington έγραψε στο Μαρκήσιο de la Fayette: "Μια μέρα, κατά το πρότυπο των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, θα συσταθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης;''
Σχεδόν πενήντα χρόνια αργότερα, ο Βίκτωρ Ουγκό προμηνούσε: "Θα 'ρθει μια μέρα όπου όλα τα κράτη της ηπείρου μας θα αποτελούν μία ευρωπαϊκή αδελφότητα... Θα ’ρθει μια μέρα που θα αντικρύσουμε... τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής από τη μια πλευρά και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης από την άλλη, να προσεγγίζουν οι μεν τις δε πέρα και πάνω από τους ωκεανούς που τις χωρίζουν."
Με την πάροδο των χρόνων, πολλοί ήταν αυτοί που σήκωσαν το λάβαρο της Ενωμένης Ευρώπης: Giuseppe Garibaldi, John Stuart Mill , Mikhail Bakunin και, φυσικά, Winston Churchill .
Ήταν, και τολμώ να πω, παραμένει ένα ευγενές όραμα. Μία ένωση ευρωπαϊκών κρατών που θα καθιστά αδύνατη την οποιαδήποτε διένεξη μεταξύ των λαών που απαρτίζουν την ευρωπαϊκή οικογένεια και θα επιτρέπει την επικράτηση της ειρήνης και της ευημερίας σε ολόκληρη την ήπειρο.
Σε αυτό όμως το σημείο λήγει το κοινό όραμα.
Εκφράστηκαν τόσες πολλές απόψεις όσον αφορά στη σύσταση και τη μορφή μιας ενωμένης Ευρώπης, όσες είναι και οι πλευρές που την απαρτίζουν.

Κυρίες και Κύριοι,
Πέρασαν περισσότερα από σαράντα χρόνια από την περίοδο που ο τότε πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Walter Hallstein, επιχείρησε να θεσμοθετήσει τη σχέση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των αντιπροσώπων των μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών στις Βρυξέλλες. Ο Πρόεδρος της Γαλλίας εκείνη την εποχή, στρατηγός Charles de Gaulle, αποπειράθηκε να αντεπιτεθεί, καταδικάζοντας, παραθέτω, ?την τεχνητή χώρα που ξεπηδά από το απαύγασμα της γραφειοκρατίας;
Θα έλεγα στο σημείο αυτό ότι για τεχνητή χώρα, η Ευρώπη δεν τα κατάφερε και άσχημα, όπως είμαι σίγουρη ότι θα συμφωνήσετε.
Σε τελική ανάλυση, αυτό το μοναδικό ευρωπαϊκό πείραμα απετέλεσε από κάθε άποψη μία μεγάλη επιτυχία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έφερε με επιτυχία κοντά παλαιούς εχθρούς ενώνοντας τους με τα δεσμά των κοινών στόχων και οδήγησε στο πιο επιτυχημένο μεταπολεμικά εγχείρημα για την πρόληψη των διενέξεων ανά τον κόσμο. Συνέδραμε στην παγίωση της δημοκρατίας και της ευημερίας στην Ισπανία, την Πορτογαλία και τη χώρα μου, την Ελλάδα.
Η ΕΕ δημιούργησε τη μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως, με ένα ακαθάριστο ΑΕΠ που ξεπερνούσε τα 12 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2005, ελαφρώς υψηλότερο από το αντίστοιχο των Ηνωμένων Πολιτειών. Αποτελεί εξάλλου τη μεγαλύτερη εμπορική δύναμη στον κόσμο, με μερίδιο των παγκοσμίων εισαγωγών και εξαγωγών τρεις φορές μεγαλύτερο από το αντίστοιχο των Ηνωμένων Πολιτειών. Αν προσμετρήσει κανείς και τα μερίδια των Κρατών Μελών, αντιπροσωπεύει το 55% του συνόλου της διεθνούς αναπτυξιακής βοήθειας και το 66% όλων των δωρεάν ενισχύσεων.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην εξασφάλιση σταθερότητας στην περιοχή που την περιβάλλει, κυρίως μέσω της διαδικασίας διεύρυνσης. Το παράδοξο είναι ότι σήμερα υπάρχουν στην Ευρώπη περισσότερα κράτη-έθνη από ποτέ, σχεδόν όλα όμως είτε είναι ήδη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είτε επιθυμούν να γίνουν. Εξίσου σημαντικό είναι ότι για πρώτη φορά ωριμάζει η αίσθηση μίας Ευρωπαϊκής ταυτότητας στους λαούς μας η οποία αρχίζει να αποτελεί και το συνδετικό τους κρίκο. Οι πολίτες μας αναπτύσσουν μία «Ευρωπαϊκή συνείδηση» που συνυπάρχει με τις εθνικές τους ταυτότητες, ενώ η Ευρωπαϊκή σημαία με τα χρυσά αστέρια σε μπλε φόντο κυματίζει δίπλα στις εθνικές σημαίες.

Κυρίες και Κύριοι,
Κάνοντας μία αναδρομή στην εξέλιξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ένα γεγονός είναι σαφές.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες υπήρξαν ο πιο σταθερός μας σύμμαχος, ο πιο ένθερμος υποστηρικτής της Ευρώπης, ο πιο ενθουσιώδης υπέρμαχος της Ένωσης.
Επί πενήντα χρόνια, από το 1941 ως το 1991, οι Ηνωμένες Πολιτείες μαζί με ένα διαρκώς αυξανόμενο αριθμό Ευρωπαίων συμμάχων πολέμησαν πρώτα εναντίον του Ναζισμού και αργότερα έδωσαν μάχη για την προάσπιση των ελευθεριών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτό θεωρείται ως η κορύφωση της δράσης της «Δύσης» ως γεωπολιτικού παράγοντα.
Τούτο δεν σημαίνει ότι όλα κύλησαν ομαλά. Εντάσεις, γιά παράδειγμα, δημιουργήθηκαν στην αρχή της δεκαετίας του ΄80 αναφορικά με την ανάπτυξη πυραύλων cruise και Pershing στην Ευρώπη ή και λόγω της Αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής στην Κεντρική Αμερική και τη Μέση Ανατολή.
Εν γένει, πάντως, είναι σαφές ότι τόσο εντός του ΝΑΤΟ όσο και εκτός αυτού, στις πιο κρίσιμες στιγμές οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη συμπαρατάχθηκαν και αλληλοϋποστηρίχθηκαν.
Θα το πω ανοιχτά: τα κατάφεραν. Η Ευρώπη και οι ΗΠΑ αποτελούν μια ομάδα που κερδίζει, μία ομάδα που επιβίωσε ενός Θερμού Πολέμου, ενός Ψυχρού Πολέμου και πολυάριθμων κρίσεων, μία ομάδα που εξασφάλισε σταθερότητα και οικονομική ευημερία για τους λαούς μας.
Κι όμως κάτι συνέβη στην πορεία.
Σήμερα, Ευρωπαίοι και Αμερικανοί φαίνεται να μην επικοινωνούν. Τα στερεότυπα δίνουν και παίρνουν. Κατά την περίφημη ρήση του Robert Kaplan, που παραπέμπει στο γνωστό μπεστσέλερ με θέμα τις σχέσεις ανάμεσα στα δύο φύλα, «οι Αμερικανοί είναι από τον Αρη και οι Ευρωπαίοι από την Αφροδίτη».
Τα επιχειρήματα έχουν καταλήξει να διαμορφώνονται ανάλογα με την πλευρά του Ατλαντικού ή του πολιτικού φάσματος στην οποία βρίσκεται ο καθένας.
Κάποιοι, όπως ο Robert Kaplan, υποστηρίζουν ότι η Ευρώπη έχει πια εισέλθει σε έναν Καντιανό κόσμο, έναν κόσμο «νόμων, κανόνων και δι-εθνικής διαπραγμάτευσης και συνεργασίας», ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν σε έναν Χομπσιανό κόσμο όπου η στρατιωτική ισχύς παραμένει ακόμα το κλειδί για την επιτυχία διεθνών στόχων -ανεξαρτήτως των καλών προθέσεων.
Άλλοι βλέπουν τους Ευρωπαίους ως λιπόψυχους. Ας απαριθμήσω μερικά στερεότυπα, όπως τα παραθέτει ένας αναλυτής. Οι Ευρωπαίοι θεωρούνται ανίσχυροι, διαιρεμένοι, διπρόσωποι και αντιαμερικανοί οπαδοί του κατευνασμού. Οι αξίες και οι αρχές τους έχουν διαβρωθεί από την έμφαση στην πολυμερή, διακρατική δράση, το κοσμικό κράτος και τις μεταμοντέρνες ασυναρτησίες. Ξοδεύουν τα ευρώ τους σε κρασιά, διακοπές και υπερδιογκωμένα κράτη πρόνοιας και έχουν ελάχιστες αμυντικές δαπάνες. Και μετά κάθονται στην άκρη και μουρμουρίζουν για τις ΗΠΑ, που κάνουν όλη τη βρωμοδουλειά για να διατηρήσουν την παγκόσμια ασφάλεια για λογαριασμό των Ευρωπαίων. Αντίθετα, οι Αμερικανοί είναι ισχυροί προασπιστές της ελευθερίας, πιστοί στις αρχές τους, και υψώνουν το πατριωτικό ανάστημά τους στην υπηρεσία του τελευταίου πραγματικά κυρίαρχου εθνικού κράτους στον κόσμο.
Φυσικά, καμία από τις δύο αυτές απόψεις δεν είναι αμερόληπτη ή ορθή.
Παρά ταύτα, και οι δύο περιέχουν κάποια ψήγματα αληθείας. Είναι σαφές ότι κάπως, κάπου κάναμε κάποιο λάθος. Οι ιστορικοί του μέλλοντος θα διασκεδάσουν πολύ προσπαθώντας να εξηγήσουν πώς η ενότητα που επιδείξαμε μετά την 11η Σεπτεμβρίου έδωσε τόσο γρήγορα τη θέση της σε παρανοήσεις και αντιθέσεις.
Πριν από μερικές εβδομάδες, κατά τον εορτασμό της πέμπτης επετείου της φρικτής εκείνης ημέρας, πολλοί θυμήθηκαν τον τίτλο της Le Monde της 12ης Σεπτεμβρίου 2001: "Είμαστε όλοι Αμερικανοί".
Επιτρέψτε μου όμως να σας διηγηθώ ένα περιστατικό που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο περιοδικό Time.
Ένας αμερικανός επιχειρηματίας, ο οποίος βρισκόταν για ταξίδι στην Ινδία όταν χτυπήθηκαν οι δίδυμοι πύργοι, προσπάθησε να επιστρέψει όσο συντομότερα μπορούσε την επόμενη εβδομάδα στις ΗΠΑ. Αφού άλλαξε ένα σωρό πτήσεις σε διάφορες χώρες της Μέσης Ανατολής, αναγκάστηκε να διανυκτερεύσει στην Αθήνα περιμένοντας την επόμενη πτήση του. Εκείνο το βράδυ βγήκε για φαγητό σε μια ταβέρνα. Κανένας από τους θαμώνες δεν μιλούσε αγγλικά, όταν όμως ο ιδιοκτήτης συνειδητοποίησε ότι είχε στο μαγαζί του έναν αμερικανό πελάτη μόλις δύο βράδια μετά την 11η Σεπτεμβρίου, του ζήτησε να σηκωθεί όρθιος και, μαζί με τους υπόλοιπους πελάτες, να κάνουν μια πρόποση. Πράγματι, όλοι όσοι βρίσκονταν στην ταβέρνα σηκώθηκαν όρθιοι, ύψωσαν τα ποτήρια τους και είπαν με μια φωνή ?θα αγωνιστούμε ο ένας στο πλευρό του άλλου, μέχρις ότου δικαιωθούμε;.
Η δική μας αντίδραση, των Ελλήνων, αλλά και όλων των Ευρωπαίων, ήταν αυθόρμητη. Μια αντίδραση που συνάδει με την ιστορία μας.
Να σας δώσω ένα παράδειγμα από τη χώρα μου, την Ελλάδα. Η Ελλάδα, μαζί με τη Βρετανία, είναι η μόνη χώρα στον κόσμο που πολέμησε για την ελευθερία στο πλευρό των ΗΠΑ σε όλες τις μεγάλες παγκόσμιες συρράξεις.
Και διερωτώμαι: θα μπορούσαμε να αλλάξουμε πορεία τώρα; Θα μπορούσαμε να πράξουμε διαφορετικά;
Κυρίες και κύριοι,
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αποτελεί πλήρως ανεπτυγμένη ομοσπονδία, εμφανίζεται με ποικίλες ευμετάβλητες απόψεις και αντιλήψεις. Για να είμαστε ρεαλιστές, οι Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης εξακολουθούν να παραμένουν ένα μάλλον μακρινό όραμα. Η υβριδική φύση της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθιστά δύσκολη την ανάπτυξη μιας ενιαίας εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας και, ως γνωστόν, η εξωτερική πολιτική βρίσκεται στον πυρήνα της έννοιας του έθνους.
Η πολιτική που αναπτύξαμε εξακολουθεί να παραμένει κοινή, όχι ενιαία. Κατ’ ανάγκην ακούγονται πολλές και διάφορες απόψεις. Στο θέμα του Ιράκ, στη μεγαλύτερη κρίση των τελευταίων ετών, η Ένωσή μας ήταν? διαιρεμένη.
 Ένα πράγμα είναι σίγουρο, ωστόσο. Το να μιλούμε με μια φωνή -είτε συμφωνούμε είτε διαφωνούμε με τους εταίρους μας στον υπόλοιπο κόσμο -ή και πέραν του Ατλαντικού εν προκειμένω- αποτελεί μείζονα υποχρέωση της Ευρώπης, την μεγαλύτερη πρόκληση με την οποία βρίσκεται αντιμέτωπη.
Η Ευρώπη δεν έχει ψευδαισθήσεις μεγαλείου ούτε επιχειρεί, όπως ισχυρίζονται κάποιοι, να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ στο παγκόσμιο προσκήνιο. Η εξωτερική πολιτική δεν είναι διαγωνισμός ομορφιάς.
Κάθε άλλο. Η Ευρώπη αναζητά την κοινή της φωνή.
Επιδιώκει να προβάλλει τη σταθερότητα.
Επιδιώκει να αξιοποιήσει ένα ευρύτατο φάσμα μέσων, από τον τομέα της πολιτικής και του εμπορίου μέχρι τον τομέα της εξωτερικής βοήθειας, του περιβάλλοντος και πλήθος άλλων.
Δυστυχώς, στη θεωρία όλα τούτα είναι εύκολα, αλλά στην πράξη προκύπτουν δυσκολίες, ιδιαίτερα σήμερα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση σήμερα αναμφίβολα διέρχεται μία, κατά πολλούς, κρίση.
Το 2004, υποδεχθήκαμε στην Ένωση δέκα νέα μέλη. Ήταν μία ιστορική στιγμή για όλους μας, μία στιγμή που μας γέμισε υπερηφάνεια, ιδίως εμάς τους Έλληνες που στηρίζαμε τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί σειράν ετών.
Με τη διεύρυνση αυξήθηκε σημαντικά ο πληθυσμός της ΕΕ, ωστόσο ο πλούτος της, το ΑΕΠ, αυξήθηκε μόλις κατά 10% και, μάλιστα, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σημείωσε πτώση.
Η ΕΕ εξακολουθεί να προσπαθεί να επιλύσει τα θέματα της θεσμικής αρχιτεκτονικής της. Αντιλαμβάνεστε ότι η λειτουργία μιας ομάδας 25 ή 27 μελών διαφέρει σημαντικά σε σχέση με μια ομάδα 15 μελών. Το δημοκρατικό μας έλλειμμα εξακολουθεί να μας απασχολεί, υπό την έννοια ότι οι ευρωπαίοι πολίτες κάποιες φορές αισθάνονται αποξενωμένοι από τα θεσμικά όργανα.
Ταυτόχρονα, τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε μια επιβράδυνση του ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης. Σε πολλά κράτη μέλη η ανεργία διογκώνεται. Η βιωσιμότητα του κράτους πρόνοιας και του περίφημου «Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Μοντέλου» τίθεται συνεχώς υπό αμφισβήτηση καθώς κλιμακώνονται οι κοινωνικές εντάσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, δεν προκάλεσε έκπληξη η απόρριψη της πρότασης για το νέο ευρωπαϊκό «Σύνταγμα» εκ μέρους δύο παλαιών κρατών μελών, της Γαλλίας και της Ολλανδίας.
Η συνταγματική κρίση καταδεικνύει σαφώς ότι η ΕΕ βρίσκεται επί του παρόντος σε ένα σταυροδρόμι. Χρειάζεται επειγόντως εκσυγχρονισμό ώστε να διασφαλίσει την ομαλή λειτουργία της και να μιλά με μια φωνή προς τον υπόλοιπο κόσμο και, παράλληλα, χρειάζεται επιτάχυνση της οικονομίας της και αναδιάρθρωση των κοινωνικών προτεραιοτήτων της προκειμένου να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της ανάπτυξης και της παγκοσμιοποίησης. Τέλος, είναι ανάγκη η Ευρώπη να προσδιορίσει τον πολιτικό ρόλο της στον κόσμο και τη σχέση της με τις ΗΠΑ.
Αυτή τη στιγμή περνάμε ένα μεταβατικό στάδιο. Μετά το αδιέξοδο στο οποίο οδηγηθήκαμε από τα αποτελέσματα των δημοψηφισμάτων στη Γαλλία και την Ολλανδία, αποφασίσαμε να διανύσουμε μια «περίοδο περισυλλογής» μέχρι το 2007 ή, το αργότερο, μέχρι το 2008. Εν τω μεταξύ, αποφασίστηκε να προχωρήσει κανονικά η κύρωση του Συντάγματος στα κράτη μέλη που το ενέκριναν. Τα περισσότερα κράτη μέλη, 15 συνολικά, έχουν ήδη κυρώσει το Σύνταγμα, ενώ όσα δεν το έχουν κυρώσει ακόμη μπορούν να το πράξουν.

Κυρίες και κύριοι,
Ενώ γίνεται λόγος για εμβάθυνση της Ένωσης, συχνά βρισκόμαστε αντιμέτωποι με το εξίσου σημαντικό ζήτημα της διεύρυνσης. Η διεύρυνση έχει προκαλέσει σοβαρούς φόβους σχετικά με την ικανότητα της ΕΕ να αντιμετωπίσει τα προβλήματά της.
Κυρίως, όμως, οι Ευρωπαίοι είναι διχασμένοι σχετικά με το ενδεχόμενο προσχώρησης της Τουρκίας. Τίθεται μια σειρά ερωτημάτων: κατά πόσον η Ευρώπη είναι όντως ικανή να απορροφήσει μια χώρα 75 εκατομμυρίων κατοίκων, κατά πόσον η εν λόγω διεύρυνση υπερβαίνει τα γεωγραφικά όρια της Ευρώπης και κατά πόσον η είσοδος 75 εκατομμυρίων Μουσουλμάνων μπορεί να μεταβάλλει ριζικά τον κοινωνικό και, κυρίως, τον πολιτισμικό ιστό της Ένωσης.
Δεν γνωρίζω ποιο θα είναι το αποτέλεσμα αυτού του πολιτικού διαλόγου γύρω από το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ελπίζω ότι, παρά τις διαφορές αυτές, θα επιτύχουμε τελικώς Σύνθεση απόψεων για ένα νέο θεσμικό πλαίσιο το οποίο θα καθιστά την Ενωση περισσότερο δημοκρατική αλλά και πιο αποτελεσματική.
Η Ελλάς βρίσκεται στον πυρήνα του κύκλου των χωρών οι οποίες εργάζονται για περισσότερη ενοποίηση. Είμαστε ήδη μέλη της Ευρωζώνης αλλά και της Συνθήκης Schengen με την οποίαν δημιουργήθηκαν κοινά εξωτερικά σύνορα ασφάλειας. Συμμετέχουμε ενεργά στην κοινή Ευρωπαϊκή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας. Επί πλέον, επικυρώσαμε το σχέδιο του νέου Ευρωπαϊκού Συντάγματος. Στα πλαίσια του εν εξελίξει θεσμικού διαλόγου, η κυβέρνησή μας συνεχίζει να υποστηρίζει μία ισχυρή ενωμένη Ευρώπη.

Κυρίες και κύριοι:
Εκτός από την αναδόμηση της ΕΕ, μας απασχολεί πώς το ΝΑΤΟ θα μπορέσει να αντιμετωπίσει τις νέες προκλήσεις που αντιμετωπίζει. Πώς η Ευρώπη και οι ΗΠΑ θα αναλάβουν από κοινού ευθύνη για τη διεθνή ασφάλεια. Και πώς θα χρησιμοποιήσουμε όσο πιο αποδοτικά γίνεται τους οικονομικούς μας πόρους αλλά και τις άλλες μη στρατιωτικές μας δυνατότητες ώστε να αντεπεξέλθουμε σε μερικές από τις προκλήσεις που θα συναντήσουμε.
Μαζί, η Ευρώπη και οι ΗΠΑ μπορούν να αντιμετωπίσουν τις περιφερειακές προκλήσεις καλύτερα.
Για να αντιμετωπίσουμε τις περιφερειακές και άλλες προκλήσεις, όμως, οφείλουμε να αποφασίσουμε γρήγορα που και πώς θα κατανείμουμε την ισχύ μας, με τρόπο ώστε η κάθε πλευρά να αναλάβει τις ευθύνες που της ταιριάζουν καλύτερα. Στα πλαίσια αυτά, η «ήπια» ισχύς της Ευρώπης είναι επιθυμητό να συνοδεύει τη στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ. Παρ’ όλα αυτά, η Ευρώπη πρέπει να αναπτύξει -αυτό άλλωστε ήδη πράττει βήμα-βήμα- τις δικές της στρατιωτικές δυνατότητες, κάτι το οποίο είναι ζωτικής σημασίας, ιδιαίτερα στις περιοχές όπου μόνο η Ευρώπη είναι αποδεκτή ως αποδεκτός μεσολαβητής από όλα τα μέρη. Αυτό είναι άλλωστε το μάθημα που μάθαμε κατά τη διάρκεια της πιο πρόσφατης κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Επίσης, η Ευρώπη και οι ΗΠΑ μπορούν από κοινού να εγγυηθούν την ασφάλεια του εφοδιασμού σε ενέργεια και να αντιμετωπίσουν τους κινδύνους που την απειλούν με τρόπο πιο αποτελεσματικό.
Μαζί μπορούν ακόμη να αντιμετωπίσουν καλύτερα μεμονωμένες χώρες που απειλούν την παγκόσμια ασφάλεια με όπλα μαζικής καταστροφής, εισβολές σε γειτονικές χώρες ή επιθέσεις κατά ομάδων του ίδιου τους του πληθυσμού.
Η συνεργασία ΗΠΑ-ΕΕ για να αποτραπεί η ανάπτυξη πυρηνικών όπλων από το Ιράν αποτελεί ίσως το πιο πειστικό παράδειγμα που τεκμηριώνει την ανάγκη περισσότερης διαβούλευσης και συντονισμού πολιτικών. Βεβαίως δεν είναι το μόνο. Οι ΗΠΑ και η ΕΕ συνεργάζονται στενά, μεταξύ άλλων, στα Βαλκάνια, τη Λευκορωσία και το Σουδάν.
Θεωρώ ότι μία Ευρώπη ικανή να επιτύχει Σύνθεση απόψεων ως προς το δικό της μέλλον θα είναι σαφώς σε πλεονεκτικότερη θέση για να προσδιορίσει την ακριβή φύση της σχέσης της με τις ΗΠΑ και να την προωθήσει πιο αποτελεσματικά.
Εν πάση περιπτώσει, η φύση της σχέσης αυτής θα καθορισθεί, εν τέλει, υπό τις προκλήσεις που και οι δύο αντιμετωπίζουμε, όσο και από το γεγονός ότι οι περισσότεροι από εμάς ανήκουμε και στο NATO -αλλά και την πραγματικότητα ότι το NATO χρειάζεται και αυτό να επαναπροσδιορίσει το ρόλο του.
Αντιμετωπίζουμε σοβαρές προκλήσεις, παλιές και νέες, και οφείλουμε να αναλάβουμε τις ευθύνες μας σε παγκόσμιο επίπεδο, δείχνοντας όλοι ?βλέμμα αποφασιστικό?, για να θυμηθούμε τον Σέξπιρ.
Δεν έχουμε πλέον την πολυτέλεια του χρόνου. Αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε τις απειλές αυτές με επιτυχία, Αμερικανοί και Ευρωπαίοι οφείλουμε να κινηθούμε γοργά για να ομονοήσουμε και να εργαστούμε για τον κοινό σκοπό.
Σας ευχαριστώ».

---

Επιτρέπεται η μετάδοση-αναδημοσίευση του περιεχόμενου του "Καλαμιού", όταν αναφέρεται τ' όνομά του, με την ένδειξη www.Kalami.net