Tο ΚAΛAMI | Παν-Μακεδονική ΗΠΑ: Κάθε πέρυσι και καλύτερα

«'Eλληνες ενωθείτε εναντίον του κοινού εχθρού, εναντίον του μίσους, της διχόνοιας και της διαίρεσης, που είναι ό ίδιος μας ο εαυτός» - Θ. ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ-

Στο κάτω κάτω η Εκκλησία δεν είναι λέσχη αγίων, είναι νοσοκομείο αμαρτωλών
Τζ. Στιούαρντ

Γιά "να λέγονται τα πράγματα με τ' όνομά τους"

Ο Χριστός έδιωξε του έμπορους από τον ναό. Οι έμποροι έγιναν πιο έξυπνοι και φόρεσαν ράσα
Χ. Σαφρίν

Με αφορμή το 56ο συνέδριο και γιά "να λέγονται τα πράγματα με τ' όνομά τους"
Παν-Μακεδονική 'Ενωση Αμερικής (ΗΠΑ): Κάθε πέρυσι και καλύτερα
Το ένδοξο παρελθόν και το απαισιόδοξο μέλλον μιάς αυτο-αποκαλούμενης μεγάλης Οργάνωσης...
Έχει λόγο ύπαρξης η "κραταιά" με την σημερινή της μορφή;
"Δικαστικός αγώνας" και κατά της...Ελλάδας, αν δεχτεί το όνομα "Μακεδονία" γιά την FYROM
Οι δραστηριότητες των "Σκοπιανών" στις ΗΠΑ: Αθόρυβα και μεθοδικά επιτελούν έργο

Το Συνέδριο άρχισε ουσιαστικά την Πέμπτη 27 Ιουνίου 2002 στο ξενοδοχείο "Χίλτον" στην παραλία του Κληαργουότερ, στην δυτική Φλόριδα. Την πρώτη ημέρα του Συνέδριου έγινε προσευχή από ιερέα της περιοχής και ανακρούστηκαν οι εθνικοί ύμνοι Ελλάδας και ΗΠΑ. Μετά τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή στη μνήμη πρ. προέδρων και μελών της 'Ενωσης και γιά τα θύματα της 11ης Σεπτεμβρίου. Ακολούθησε η ανάγνωση χαιρετισμών που απηύθυναν στους συνέδρους ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, οι υπουργοί Εξωτερικών, Μακεδονίας-Θράκης, ο υφυπουργός Τύπου και ΜΜΕ, ο οικουμενικός Πατριάρχης, ο αρχιεπίσκοπος Αμερικής, ο αρχιεπίσκοπος Ελλάδας, ο γερουσιαστής Πωλ Σαρμπάνης, οι δήμαρχοι Θεσσαλονίκης και Κληαργουότερ. Μετά μίλησαν οι παριστάμενοι βουλευτές Χαλκιδικής κ. Πάππας και Κοζάνης κ. Βλαχόπουλος (μετέφεραν τους "θερμούς χαιρετισμούς" των αρχηγών των κομμάτων τους και της πολιτικής ηγεσίας και είπαν τα συνηθισμένα γιά το πόσο δηλ. η Ελλάδα είναι υπερήφανη γιά τους ομογενείς κλπ), τοπικοί παράγοντες, ο γενικός διευθυντής του ΜΠΕ κ. Κουζινόπουλος, που μίλησε στην απογευματινή συνεδρίαση γιά τα 90 χρόνια από την απελευθέρωση της Μακεδονίας τονίζοντας και την συνεισφορά των ομογενών, η πρόεδρος και στελέχη της Οργάνωσης. Τέλος, έγινε η εκλογή προεδρείου και η παρουσίαση εκπροσώπων των Καλάς, που κατά σύμπτωση είναι κάτοικοι... Νέας Υόρκης γι΄αρκετά χρόνια. Αργά το απόγευμα οι Σύνεδροι με τις οικογένειές τους είχαν δείπνο και διασκέδαση σε πλοίο- εστιατόριο. Στο ξενοδοχείο έγινε "βραδυά- ντίσκο" της νεολαίας.
     Την Παρασκευή, 28 Ιουνίου, οι εργασίες του Συνέδριου συνεχίστηκαν με αναφορές επιτροπών, κυβερνητών, προέδρων συλλόγων, χαιρετισμό του πολιτειακού βουλευτή της Φλόριδας κ. Καράσσα και του νέου ύπατου πρόεδρου της Παν-Λακωνικής, ενώ το βράδυ έγινε "μακεδονική βραδυά", με φαγητό, χορό κ.ά.
     Την επομένη, Σάββατο 29 Ιουνίου, συνεχίστηκαν οι αναφορές, με τελευταία αυτήν της προέδρου κ. Περοπούλου, εγκρίθηκαν δύο ψηφίσματα και έγιναν εκλογές. Επανεκλέγηκαν όλοι οι αξιωματούχοι, μ' εξαίρεση την ταμία που έλειπε.

    Το Νέο Δ. Συμβούλιο της Παν-Μακεδονικής Ένωσης Αμερικής αποτελείται από τους: Περοπούλου Νίνα ύπατη πρόεδρος (επανεκλέγηκε γιά 3η χρονιά), Πρόιος Σωτήριος αντιπρόεδρος, Γκατζούλη Νίνα γεν. γραμματέας, Μπουζουικίδης Δημήτριος Ταμίας, Βασιλάκης Θεόδωρος νομικός σύμβουλος, Σταμουλακάτος Νικόλαος πρόεδρος Νεολαίας. Κυβερνήτες της Παν- Μακεδονικής επανεκλέγηκαν: Σπηλιάκος Πάνος, Βλαχόπουλος Γεώργιος, Μοσχοκάρφης Θεόδωρος, Κουσμανίδης Νικόλλαος, Γιάντσος Νικόλαος, Παπαδήμας Χρήστος, Παπαδόπουλος Αντώνιος, Σεβαστός Στέλιος, Μάντης Θωμάς, Ντέρος Αθανάσιος, Κομνηνός Αθανάσιος και Κονσταντίν Κάρλ.
     Την ημέρα αυτή μόνο λίγο πριν τις εκλογές, δόθηκε ο λόγος σε 6 εκπροσώπους της νεολαίας γιά 20 λεπτά (λέγεται ότι διαπιστευμένοι στο συνέδριο ήταν περίπου 30 νέοι, οι περισσότεροι μέλη των χορευτικών συγκροτημάτων που συμμετείχαν στις εκδηλώσεις). Το βράδυ το επίσημο δείπνο, όπου έγινε η (καθιερωμένη) απονομή τιμητικών "πλακών" στους δύο βουλευτές, στον γεν. διευθυντή του ΜΠΕ και σε στελέχη της 'Ενωσης, έγιναν ομιλίες, χόρεψαν συγκροτήματα της νεολαίας κ.ά.
     Την Κυριακή 30 Ιουνίου, οι επανεκλεγέντες αξιωματούχοι ορκίστηκαν στην εκκλησία της Αγίας Τριάδος, συνεδρίασαν λίγο μετά το μεσημέρι και ακολούθησε φαγοπότι στο κτίριο του τοπικού συλλόγου "Μέγας Αλέξανδρος", που φιλοξένησε και το συνέδριο μετά 8 χρόνια.
     Το επόμενο συνέδριο -το 57ο- της 'Ενωσης, θα γίνει την πρώτη εβδομάδα του Ιουλίου 2003 στην Βοστώνη.
     Το συνέδριο "τίμησαν" με την...απουσία τους, ο αντιπρόεδρος του ΣΑΕ και περιφερειάρχης Αμερικής και ο πρόεδρος του Ελληνοαμερικανικού Εθνικού Συμβούλιου.

Ψήφισμα - Προκήρυξη
     Την τελευταία ημέρα του συνέδριου εγκρίθηκαν ομόφωνα ένα ψήφισμα και μία προκήρυξη. Στο ψήφισμα γιά το Μακεδονικό, αναφέρονται τ' ακόλουθα:
«Η Παμμακεδονική 'Ενωση ζητάει από την ελληνική κυβέρνηση, την πολιτική ηγεσία της Ελλάδας και την διεθνή κοινότητα όπως η ονομασία του κρατιδίου της ΠΓΔΜ ξεχωρίζει με ακρίβεια τους κατοίκους της χώρας αυτής από εμάς τους Μακεδόνες.
Η ονομασία Μακεδονία είναι αναμφίβολα Ιστορική και Πολιτιστική Κληρονομιά της Ελλάδας.
Η ιστορία της Μακεδονίας και ειδικά η ονομασία της δεν είναι διαπραγματεύσιμη και δεν δύναται να παραχωρηθεί σε τρίτους... Προσμένουμε όπως η ονομασία της χώρας της ΠΓΔΜ θα εκφράζει την πολυεθνική της υπόσταση και θα επιτρέψει όλους τους κατοίκους της να συνυπάρχουν ειρηνικά.
Προτείνουμε την αναγνώριση της χώρας της ΠΓΔΜ με την ονομασία "Κεντρική Βαλκανική Δημοκρατία" ή "Βαρδάρσκα Δημοκρατία".
Δεν θα δεχτούμε για τη χώρα της ΠΓΔΜ οποιαδήποτε ονομασία που θα περιέχει τον όρο Μακεδονία ή παράγωγά του.
Απαιτούμε όπως άτομα ελληνικής προέλευσης κατοικούντων στη χώρα της ΠΓΔΜ, να χαίρουν της ελευθερίας έκφρασης σε θέματα γλώσσας, θρησκείας, παιδείας και πολιτισμικής ταυτότητας.
Όσοι αυτοαποκαλούνται Μακεδόνες είναι Έλληνες.
Η Μακεδονική μας συνείδηση και ταυτότητα δεν αποτελεί θέμα εξωτερικής πολιτικής υπό οιανδήποτε ερμηνεία του ορισμού της. Είναι Ιερό μας Καθήκον να εξακολουθήσουμε τον αγώνα μας για τα δίκαια της Μακεδονίας. Το απαιτεί η Ιστορία».
     Στην προκήρυξη που εγκρίθηκε ομόφωνα στο συνέδριο, αναφέρονται τ' ακόλουθα:
«Καταδικάζουμε τις βαρβαρικές τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001εναντίον των ΗΠΑ και κάθε τρομοκρατική ενέργεια οπουδήποτε.
Υποστηρίζουμε τις προσπάθειες για μια επιτυχή έκβαση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 στην Αθήνα.
Κατακρίνουμε την άνιση, εκ προθέσεως και άδικη συμπεριφορά επί της κατωχημένης Κύπρου εκ μέρους των Η.Π.Α., της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ σε σύγκριση με το Κόσοβο. Η χρήση δύο διαφορετικών και αλληλοσυγκρουόμενων μέτρων για το διαχειρισμό αυτών των δύο προβλημάτων αποτελεί απόδειξη της υποκρισίας που διέπει των πράξεών τους. Υποστηρίζουμε τα δικαιώματα των Βορειοηπειρωτών αδελφών μας. Οι εκκλήσεις τους για βοήθεια, προστασία και υποστήριξη έχουν πέσει σε κωφών ώτα. Η τρομοκρατία και οι παράνομες πιέσεις που υπέστησαν είναι ενάντια του Διεθνούς Δικαίου και παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματά τους.
Οι συνεχείς τουρκικές προκλήσεις και αξιώσεις για κυριαρχικές παραχωρήσεις στο Αιγαίο Πέλαγος, σε καθαρή παραβίαση όλων των Διεθνών Νόμων και Συνθηκών, απαιτεί την επέμβαση των Ηνωμένων Εθνών και όλες αυτές τις Τουρκικές πράξεις είναι κατηγορητέες και ενάντια των σύγχρονων νομικών απόψεων επί διεθνών σχέσεων.
Θεωρούμε τις συνεχόμενες πράξεις διάκρισης, τους κανονισμούς και την πολιτική της Τουρκίας όσον αφορά το Ορθόδοξο Οικουμενικό Πατριαρχείο στην Κωνσταντινούπολη ως μία παραβίαση της θρησκευτικής ελευθερίας και υποκρισία ισχυρισμού αυτής της χώρας να γίνει ελεύθερη. Ειδικά η επανέναρξη της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης και η επαναφορά των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης, δέον να ευοδωθεί. Ζητούμε όπως το Ορθόδοξο Οικουμενικό Πατριαρχείο στην Κωνσταντινούπολη χαίρει του ιδίου καθεστώτος με αυτό της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας στο Βατικανό.
Υποστηρίζουμε τη δίκαιη επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα στο χώρο της προέλευσής τους.
Ποτέ δεν θα δεχτούμε μια Ορθόδοξη Εκκλησία με τον όρο Μακεδονία ή παράγωγά του στην ονομασία της».
     Το ψήφισμα και την προκήρυξη υπογράφουν τα μέλη της Επιτροπής, Δρ.Σεραφείμ Παπαγιάννης, Φώτης Γερασόπουλος, Αντώνιος Οικονόμου, Νίνα Περοπούλου, Πάνος Σπηλιάκος, Αθανάσιος Βουλγαρόπουλος, Δρ. Αντώνιος Παπαδόπουλος, Χρήστος Χρηστάκης, Μαρία Χατζηνάκου και Γιάννης Κοροσίδης.
( Η "κραταιά" ίσως αγνοεί ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει αποδεχτεί την συμφωνία-πλαίσιο της 13ης Αυγούστου 2001, που υπογράφηκε στην Αχρίδα με μάρτυρες εκπροσώπους της Ευρ. 'Ενωσης και των ΗΠΑ κι επικυρώθηκε από την Βουλή της πΓΔΜ στις 16 Νοεμβρίου 2001. Σύμφωνα δε με τις τροποποιήσεις του συντάγματος της πΓΔΜ, στο προοίμιο γίνεται αναφορά σε "μακεδονικό λαό", ενώ στο άρθρο 19 γίνεται αναφορά σε πρωτοκαθεδρία της "μακεδονικής ορθόδοξης εκκλησίας")

Συμπεράσματα από το 56ο Συνέδριο της 'Ενωσης - Διασκέδαση-διακοπές, αναφορές, έκδοση ψηφισμάτων, εκλογές
Την πρώτη ημέρα του συνέδριου, Πέμπτη 27 Ιουνίου, δεν μπορέσαμε να είμαστε παρόντες, εξαιτίας κάτι έκτακτου, αν και όπως συνηθίζεται στην έναρξη απευθύνονται "θερμοί" χαιρετισμοί από βουλευτές, προσκεκλημένους τοπικούς αξιωματούχους, διαβάζονται χαιρετισμοί πολιτικών κ.ά., αλλά με χαρά είδαμε στο ΜΠΕ (Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων), ανταπόκριση του γεν. διευθυντή του, ότι παρευρίσκονταν 250 αντιπρόσωποι από 120 συλλόγους. Γι' αυτό, την επομένη, που ήταν και η σημαντική ημέρα του συνέδριου, φροντίσαμε να είμαστε εκεί από τις 8:30 το πρωί, ώστε να βρούμε θέση.
     Δυστυχώς όμως η απογοήτευση ήταν μεγάλη. Στην αίθουσα, χωρητικότητας 136 ατόμων (τόσες ακριβώς ήταν οι καρέκλες), ίσαμε τις 1:15 μ.μ., που έγινε διακοπή γιά γεύμα, μετρήσαμε στην αίθουσα 41 άτομα από τα οποία οι 6 παρατηρητές. 'Οπως πληροφορηθήκαμε από 4 παρόντες, την προηγούμενη, στην έναρξη ήταν περίπου 60-65 (και όχι 250 -βλέπε πάνω φωτογραφία, από το ΜΠΕ), εξαιτίας της παρουσίας τοπικών παραγόντων που απηύθυναν χαιρετισμούς. Τότε συνειδητοποιήσαμε ότι το ΜΠΕ, τουλάχιστον τριπλασίασε τον αριθμό των αντιπροσώπων και πενταπλασίασε τον αριθμό των συλλόγων, αφού όπως είδαμε στον κατάλογο της γραμματείας, οι αντιπρόσωποι που υπόγραψαν ως παρόντες στις εργασίες του συνέδριου ήσαν 75 (συμπεριλαμβανόμενων και των αξιωματούχων), αντιπροσωπεύοντας 23 συλλόγους. Το απόγευμα, όπως δείχνει και η κάτω φωτογραφία, στην αίθουσα ήταν μόνο 32 άτομα. (Χαρήκαμε όμως γιατί τους περισσότερους αντιπροσώπους και αξιωματούχους που ήταν παρόντες, τους είχαμε ξαναδεί, πριν 8 χρόνια, σε προηγούμενο συνέδριο, στην διπλανή και μεγαλύτερη αίθουσα του ξενοδοχείου. Τότε η κραταιά ήταν HΠΑ και Καναδά, αλλά στο παγκόσμιο συνέδριο τον προηγούμενο χρόνο 2001 στην Πιερία, πιστοποιήθηκε και τυπικά το "διαζύγιο").
     Η δεύτερη ημέρα του συνέδριου, η θεωρούμενη ως σημαντική, καταναλώθηκε σε αναφορές πεπραγμένων των αξιωματούχων της, κυβερνητών και προέδρων. 'Οσο και αν δώσαμε προσοχή όλη την ημέρα, δεν ακούσαμε κάτι το ουσιαστικό σε αυτές, κάποια ενέργεια γιά το αύριο ή γιά την καλυτέρευση της Οργάνωσης, δεν τέθηκε θέμα γιά τους σκοπούς ή το αύριο της Οργάνωσης κλπ. Απλά οι αξιωματούχοι, έλεγαν ότι "είμαι ο κυβερνήτης της τάδε περιφέρειας, έχω 1-9 συλλόγους σε αυτήν και συνεργαζόμαστε καλά". Μάλιστα ένας από αυτούς είπε ότι εκπροσωπεί έναν σύλλογο, στον οποίον είναι πρόεδρος, αλλά ταυτόχρονα είναι και κυβερνήτης της Παν-Μακεδονικής στην ευρύτερη περιοχή. Σε όλες τις ομιλίες τονιζόταν, φυσικά, ότι "δεν πρέπει να σταματήσουμε τον αγώνα, γιά να μην δοθεί το όνομα Μακεδονία στο κράτος των Σκοπίων".
     Μόνη εξαίρεση αποτέλεσε ο πρόεδρος της Νεολαίας Νίκος Σταμουλακάτος από τη Νέα Υόρκη, που έθεσε μέσα σε λίγα λεπτά, εκτός των άλλων και το υπαρκτό πρόβλημα στις προσωπικές σχέσεις των Μακεδόνων και "Μακεδόνων" στις ΗΠΑ. Με την ομιλία του έδειξε ένα νέο καταρτισμένο, με σύγχρονη αντίληψη και καθαρή σκέψη. (Δυστυχώς, αντί τέτοιοι νέοι να συμμετάσχουν περισσότερο στο συνέδριο, πήγαν εκδρομή στο Bush Garden και τα μόνιμα "ιστορικά στελέχη" της κραταιάς έμειναν στη συνεδρίαση, μιλώντας περί "ανέμων και υδάτων" κι έβγαζαν τα γνωστά λογίδρια γι' "αγώνες").
     Αξιοσημείωτη και η δήλωση του προεδρεύοντα του συνέδριου, κυβερνήτη της Οργάνωσης γιά τη Νέα Αγγλία, Πάνου Σπηλιάκου: «...με λύπη μου διαπιστώνω ότι στο συνέδριο δεν βρίσκεται κανένας Αμερικανός πολιτικός... Εδώ υστερούμε και σαν Παν-Μακεδονική και σαν οργανωμένη Ομογένεια...» και υποστήριξε ότι "γιά παρόμοιες περιπτώσεις θα μπορούσαν να ενεργήσουν οι τοπικοί σύλλογοι".

Τα περί "δικαστικών αγώνων" γιά το όνομα, διευκρίνηση της προέδρου
    Στην απογευματινή συνεδρίαση, μας έκανε εντύπωση η αναφορά του νομικού σύμβουλου της Οργάνωσης και η πρόταση γιά την δημιουργία ενός ταμείου, "ώστε να καλυφθούν τα έξοδα στην περίπτωση που η ελληνική κυβέρνηση αναγνωρίσει τα Σκόπια ως Μακεδονία και χρειαστεί να κάνουμε δικαστικό αγώνα και εναντίον της, στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο". Στις περίεργες απόψεις- προτάσεις του νομικού σύμβουλου αντέδρασε μόνο ο κυβερνήτης Δρ. Παπαδόπουλος, που δήλωσε ότι αν υλοποιηθεί το σχέδιο και χρησιμοποιηθούν χρήματα από προσφορές ομογενών, κατά παράβαση της αμερικανικής νομοθεσίας γιά μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, γιά σκοπούς δικαστικούς σε υποθέσεις εκτός ΗΠΑ, τότε η παραίτησή του θεωρείται δεδομένη.
(Σημ. Σύνταξης:
1. Απορούμε γιατί οι δύο απεσταλμένοι, του ΜΠΕ και του Εθνικού Κήρυκα Ν. Υόρκης, "ούτε άκουσαν, ούτε είδαν".
2. Μετά την δημοσίευση της παραπάνω πρότασης του νομικού σύμβουλου από το "Κ", στελέχη της Παν-Μακεδονικής προσπαθούν να διασκεδάσουν τις αρνητικές εντυπώσεις, διαδίδοντας ότι "δεν έγινε καλή διατύπωση από το νομικό σύμβουλο, ο οποίος εννοούσε δικαστικό αγώνα κατά της... FYROM αν πάρει επίσημα το όνομα Μακεδονία". Με την πάροδο των εβδομάδων, άρχισαν να διαδίδουν ότι "δεν θυμόμαστε ν' ανάφερε τέτοια πράγματα ο κ. Βασιλάκης". Ορισμένοι δε, προχώρησαν περισσότερο κατηγορώντας μας ότι "αφού επικρίνετε την 'Ενωση με αυτά που γράφετε, άρα στρέφεστε κατά του ...Ελληνισμού". Φυσικά, τέτοια κρούσματα υπέρμετρου "πατριωτισμού" από στελέχη της Παν-Μακεδονικής, είναι συνηθισμένο φαινόμενο στις ΗΠΑ).
     Η ύπατη πρόεδρος κ. Περοπούλου μας δήλωσε (17-7-02) ότι «έγινε σύγχυση στο Συνέδριο γιά το θέμα, μεταξύ Επιτροπής Κληροδοτήματος κι Επιτροπής γιά την διαφύλαξη του ονόματος, στην Ελλάδα. Η Παν-Μακεδονική 'Ενωση δεν προτίθεται να προβεί σε οποιαδήποτε ενέργεια γιά τ' όνομα, χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με την ελληνική κυβέρνηση».

Το κλείσιμο του Συνέδριου, αναφορές πρόεδρου-αντιπρόεδρου
    Την επομένη και τελευταία ημέρα του συνεδρίου, η ίδια κατάσταση. Συνεχίστηκαν οι αναφορές κι εγκρίθηκαν -εξυπακούεται χωρίς συζήτηση ή αντίρρηση- τα ετοιμασμένα από πριν ψήφισμα και προκήρυξη. Μετά την μεσημεριανή διακοπή γιά φαγητό, το απόγευμα μίλησε η γεν. γραμματέας Νίνα Γκατζούλη, η οποία εύστοχα αναφέρθηκε περισσότερο στο μεγάλο πρόβλημα της ενημέρωσης γιά το Μακεδονικό και ειδικά στην μη αξιοποίηση του διαδίκτυου γιά την προβολή των ελληνικών απόψεων. Επίσης, επεσήμανε την αδιαφορία των ΜΜΕ στην Ελλάδα γιά το ζήτημα και αναρωτήθηκε γιατί αυτά δεν ασχολούνται με το Μακεδονικό.
(Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι στην ιστοσελίδα του υπουργείου Μακεδονίας-Θράκης ελάχιστα βρίσκει κανείς γιά την Μακεδονία και την ιστορία της. Απεναντίας, υπάρχει πληθώρα ανακοινώσεων και πολιτικών-κομματικών δηλώσεων του υπουργού).

(Δραστηριότητες -αθόρυβα και μεθοδικά- των "Σκοπιανών")
    Να σημειωθεί ότι οι "Σκοπιανοί" στις ΗΠΑ έχουν δύο πολύ αξιόλογες ιστοσελίδες στο ιντερνέτ, μέσω των οποίων επικοινωνούν, αλλά και προωθούν τις απόψεις και τους σκοπούς τους, στ' αγγλικά, αθόρυβα και μεθοδικά-πρακτικά, σε αντίθεση με εμάς που ενδιαφερόμαστε γιά φιγούρα, αυτοπροβολή και δημιουργία "πατριωτικών" εντυπώσεων στην Ελλάδα ή στην Ομογένεια. Η δε αντίστοιχη της Παν-Μακεδονικής, που φτιάχτηκε λίγες ημέρες πριν το συνέδριο, απευθύνεται από εμάς σ'... εμάς. Μία αξιόλογη ιστοσελίδα γιά την Μακεδονία που λειτουργεί γιά χρόνια από ιδιώτη 'Ελληνα, αποτελεί τον μόνιμο στόχο των Σκοπιανών, αλλά και είχε... κατηγορηθεί, σε βαθμό συκοφοντίας, από τα "κεφάλια" της Παν- Μακεδονικής και τον περιφερειάρχη του ΣΑΕ στην Αμερική, στα 2000 !
    [ Οπωσδήποτε, αν οι "Σκοπιανοί" παρακολουθούσαν τις εργασίες του συνέδριου θα έτριβαν τα χέρια τους από χαρά γιά την ημιανυπαρξία της ελληνικής πλευράς ]
    Κατά σύμπτωση, το "άντρο" των "Σκοπιανών", το αρχηγείο γιά όλη την Αμερική, βρίσκεται στην απέναντι όχθη της Φλόριδας, στον Ατλαντικό Ωκεανό, στην πόλη 'Ορμοντ Μπητς (Ormond Beach) που συνορεύει με αυτήν της Ντεητόνα (Daytona), με το όνομα MACEDONIAN WORLD CONGRESS, INC. που ιδρύθηκε στα 1991 από τον Harry McConnell εταιρία μη κερδοσκοπική τον Μάιο 1992.
    Τον Νοέμβριο 1998 ίδρυσαν και το (μη κερδοσκοπικό) MACEDONIAN INTERNATIONAL PATRIOTIC FUND, INC., μ' έδρα κι αυτό στο Ormond Βeach, στο οποίο ως υπεύθυνος φέρεται ο επιχειρηματίας Slavko Mangovski, που ίδρυσε και το (μη κερδοσκοπικό) MACEDONIAN CLUB OF FLORIDA, INC., στα 1989, μ' έδρα την πόλη Ηollywood στη Νότια Φλόριδα.
    Να σημειωθεί ακόμα, ότι μόνο στην Φλόριδα λειτουργούν (τουλάχιστον) 55 εκκλησίες Βαπτιστών, ορθόδοξων και άλλων, με το όνομα "Μακεδονία". Επίσης, αρκετοί με καταγωγή από την FYROM, που ζουν στην Πολιτεία, ονομάζουν και τις εταιρίες των επιχειρήσεών τους "Μακεδονία".
(Φυσικά, τα παραπάνω γεγονότα τ' αγνοούν οι της Παν-Μακεδονικής, αλλά και οι "αρμόδιοι" των Αθηνών, 11 χρόνια αργότερα).
    Αν μόνο τα προαναφερθέντα των "Σκοπιανών" έχουν συντελεστεί σε μία μόνο Πολιτεία των ΗΠΑ, βγάλτε συμπέρασμα γιά το τι γίνεται σε όλη την χώρα και (πολύ περισσότερο) στον Καναδά. Δηλαδή, εμείς κάνουμε "αγώνα" με ψηφίσματα, φιγούρες και φιέστες στις ΗΠΑ και οι της FYROM με πράξεις κι έργα και -το τονίζουμε πάλι- αθόρυβα, πρακτικά, μεθοδικά, αποτελεσματικά.

     Ακολούθησαν οι αναφορές-απολογισμοί του ύπατου αντιπροέδρου και της ύπατης προέδρου. Ο ύπατος αντιπρόεδρος κ. Πρώιος τόνισε ότι "η Οργάνωσή μας αγκαλιάζει όλους και είναι ανοικτή προς όλους τους συμπατριώτες μας που θέλουν με δημιουργικότητα και ομόνοια να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στα εθνικά μας θέματα" και κάλεσε σε "ενότητα κι αγώνα".
     Η κ. Περοπούλου στην ομιλία της αναφέρθηκε στις ενέργειες που έχει κάνει γιά το όνομα, στα ταξίδια της σε Πολιτείες όπου υπάρχουν μικροί σύλλογοι, στην βοήθεια που της παρέχει ο σύζυγός της, στην ανάγκη τα στελέχη της 'Ενωσης να βάζουν "το χέρι βαθειά στην τσέπη" και στις επαφές με πολιτικούς και μη γιά να μην δοθεί το όνομα Μακεδονία στο κράτος των Σκοπίων. Το ζήτημα αυτό κάλυψε σχεδόν όλη την ομιλία της. Θεώρησε ως "τρομακτική επιτυχία" το γεγονός ότι η 'Ενωση συγκέντρωσε το ποσό των 23,000 δολ. γιά τα θύματα της 11ης Σεπτεμβρίου και σημαντική ενέργεια την αποστολή του βιβλίου του πρ. υπουργού Νίκου Μάρτη -που αναφέρεται στην συμβολή των Μακεδόνων στην ιστορία, στον πολιτισμό και στον χριστιανισμό- σε βιβλιοθήκες και πανεπιστήμια των ΗΠΑ. Η κ. πρόεδρος ευχαρίστησε όλους τους συνεργάτες της κι έκανε ιδιαίτερη αναφορά στον πρόεδρο του συλλόγου Μακεδόνων του νομού Μεσσηνίας κ. Μανώλη Κοβάτση, που παραυρέθηκε στο συνέδριο, γιά το έργο που επιτελεί και τόνισε χαραχτηριστικά ότι "η καρδιά της Μακεδονίας χτυπά σήμερα στην Καλαμάτα, όπου ευρίσκεται ο ανδριάντας Μακεδονομάχου", που στήθηκε μ' ενέργειες του εκεί συλλόγου.
     'Εκανε, ακόμα, αναφορά σε "οράματα" και "στόχους", αλλά δεν προσδιόρισε ούτε τα οράματα ούτε τους στόχους. Μίλησε γιά δραστηριοποίηση της νεολαίας και ενεργοποίηση στα θέματα της Παιδείας, της Εκπαίδευσης, της Πολιτιστικής κληρονομιάς, αλλά δεν προσδιόρισε πως και πότε θα γίνουν αυτά.
     H κ. Περοπούλου, που οφείλουμε να παραδεχτρούμε ότι την διακρίνει εργατικότητα και κινητικότητα περισσότερο από κάθε άλλον πρόεδρο της 'Ενωσης στο παρελθόν, αν και στην έναρξη του συνεδρίου είχε δηλώσει ότι «θα γίνει "οπωσδήποτε" ένας αυτοέλεγχος των θέσεων της 'Ενωσης και τι μέλλει γενέσθαι στο εξής, θα γίνει επανεξέταση των σκοπών, του οράματος και των προσανατολισμών της Οργάνωσης και θα εξεταστεί πως θα αντιμετωπίσουμε την κρίση που περιμένουμε με τη λήξη της ενδιάμεσης συμφωνίας γιά το όνομα στις 13 Σεπτεμβρίου», σε όλη την διάρκεια του συνέδριου δεν έθεσε καν θέμα, ούτε έκανε έστω απλή αναφορά στον απολογισμό της.
      Μετά έγιναν οι εκλογές. Επανεκλέγηκαν όλοι οι αξιωματούχοι (πρόταση κι αποδοχή χωρίς φυσικά ψηφοφορία), μ' εξαίρεση την ταμία (δεν ήταν παρούσα). Το βράδυ έγινε το επίσημο δείπνο στην δίπλα αίθουσα, με τιμητικό τραπέζι-εξέδρα όπου κάθονταν οι αξιωματούχοι και οι υψηλοί προσκεκλημένοι κι από κάτω ο λαός, απονομές τιμητικών διακρίσεων, χόρεψαν χορευτικά της νεολαίας (κατά παράδοση αυτός είναι ο ρόλος της στα συνέδρια ομογενειακών Οργανώσεων) κ.ά.
     [ Και τις τρεις ημέρες, μόνο βαρετές και ασήμαντες ομιλίες, χαιρετισμοί, αναφορές πεπραγμένων, παρελθοντολογίες, εξαγγελίες γιά "συμμετοχή" νέων στην Ολυμπιάδα του 2004 - αυτό είναι η τελευταία μόδα δηλώσεων- εξαγγελιών παραγόντων ομογενειακών Οργανώσεων γιά "προσφορά" στην πατρίδα, άσχετα αν τ' αποτελέσματα συμμετοχής ομογενεών νέων ως εθελοντών είναι απογοητευτικά. Oι ίδιοι άνθρωποι σχεδόν και πριν 8 χρόνια στον ίδιο χώρο, προχωρημένης ηλικίας, μ' ελάχιστη κατάρτιση ή γνώση του Μακεδονικού. Κατά παράδοση, δεν δίνονται από πριν στους συλλόγους τα θέματα που θα συζητηθούν -αν υπάρχουν τέτοια- γιά να τα κουβεντιάσουν τα μέλη τους και οι αντιπρόσωποι να πάνε στο συνέδριο με συγκεκριμένες εισηγήσεις- προτάσεις. Κατά συνέπεια, οι αντιπρόσωποι -όχι ότι καλύτερο διαθέτουν οι σύλλογοι- ουσιαστικά εκπροσωπούν τον εαυτόν τους και ψηφίζουν κατά συνείδηση ή ανάλογα με τους υπόλοιπους. Αυτό και μόνο το γεγονός, σχεδόν μηδενίζει την σπουδαιότητα των συνεδρίων και τα μετατρέπει σε βαρετές συνεδριάσεις ομιλιών, απολογισμών, εκλογών, έκδοσης ψηφισμάτων, διασκέδασης και άλλων συναφών ]

Οι σύλλογοι-ταβέρνες, μέλη της 'Ενωσης
     Οι αξιωματούχοι ορκίστηκαν την επομένη (Κυριακή 30 Ιουνίου) στην εκκλησία της Αγίας Τριάδος, συνεδρίασαν γιά λίγο και μετά έφαγαν και ήπιαν στο ανακαινισμένο κτίριο-ταβέρνα του τοπικού συλλόγου "Μέγας Αλέξανδρος" στο Κληαργουότερ, ο οποίος αρνείται επίμονα ν' αξιοποιήσει το μεγάλο οικόπεδο, παρά την απόφαση της γεν. συνέλευσης τέλη 2001, γιά την δημιουργία Πολιτιστικού Κέντρου, νηπιαγωγείου κ.ά., όπως έχουν κάνει οι Εβραίοι 100 μέτρα μακριά, με χρήματα της Πολιτείας της Φλόριδας. Το "κατεστημένο" του συλλόγου, έγραψε στα "παλαιά υποδήματα" την ομόφωνη απόφαση της γεν. συνέλευσης και... προπηλάκισε αυτούς που την έκαναν, προτιμώντας, γιά κάποιο λόγο, να διατηρεί το κτίριο σ' ένα πολύ μεγάλο οικόπεδο, ως χαρτοπαικτική λέσχη (τακτικά) και ταβέρνα 5-10 ατόμων, αφού η παροικία βαρέθηκε να δίνει χωρίς να υπάρχει αντίστοιχο έργο κι έχει πάψει να συμμετέχει στις εκδηλώσεις του. Και το πλέον απαράδεκτο γιά εθνικοτοπικό σύλλογο, άφησε εσκεμμένα να συκοφαντηθούν μέλη του -που έκαναν την πρόταση ή συμμετείχαν ως αντιπρόσωποι μεταφέροντας απόφαση της συνέλευσης γιά άλλο ζήτημα στο συνέδριο της τοπικής Ομοσπονδίας- ακόμα και ως "σκοπιανοί" ή "μέλη του Ουράνιου Τόξου" -επειδή η μητέρα τους κατάγεται από το νομό Φλώρινας- από τοπικό ελλην. ραδιόφωνο, χωρίς την παραμικρή αντίδραση, ούτε από το Δ.Σ., ούτε από τον τοπικό κυβερνήτη της Παν-Μακεδονικής. (Είναι κοινό μυστικό, ότι τα περισσότερα κτίρια των Μακεδονικών Συλλόγων στις ΗΠΑ, λειτουργούν ως χαρτοπαικτικές λέσχες- ταβέρνες, παρά ως Πολιτιστικά Κέντρα, όπως επίσημα τουλάχιστον θέλουν να ονομάζονται).
     Το βράδυ ή την επομένη οι σύνεδροι αναχώρησαν γιά τις πόλεις τους ευτυχείς ή δυστυχείς και με τουλάχιστον 2,000 δολ. λιγότερα, γιατί τόσο τους στοίχισε το ταξίδι, η παραμονή, οι χοροεσπερίδες κ.ά., απλά και μόνο γιά να είναι παρόντες ώστε οι περισσότεροι να διεκδικήσουν την επανεκλογή στο αξίωμά τους κι έδωσαν ραντεβού σ' ένα χρόνο στην Βοστώνη γιά το 57ο συνέδριο, αφού είναι -μόνιμα- στελέχη της κραταιάς, που "μεταξύ όλων των άλλων ομογενειακών οργανώσεων στις ΗΠΑ, κρατά τα σκήπτρα του κύρους και των δραστηριοτήτων", όπως χαραχτηριστικά τόνισε η επανεκλεγείσα ύπατη πρόεδρός τους. (Αν λάβουμε ως μέτρο σύγκρισης την Παν-Μακεδονική, τότε υπολογίζουμε τον βαθμό ημιανυπαρξίας και των υπόλοιπων αυτοαποκαλούμενων "μεγάλων" ομογενειακών Οργανώσεων).

Οι χαμένες ευκαιρίες και οι γηρασμένες νοοτροπίες. Το όνομα της FYROM η μόνη ασχολία της
    Tα δέκα τελευταία χρόνια η Παν-Μακεδονική ασχολείται αποκλειστικά σχεδόν με το να πιέζει την ελληνική κυβέρνηση να μην αποδεχτεί το όνομα Μακεδονία γιά το κράτος των Σκοπίων. Δεν την ενδιαφέρει το γεγονός ότι όλες οι χώρες του κόσμου αποκαλούν τα Σκόπια με το όνομα Μακεδονία, ούτε η έντονη δραστηριοποίηση ελληνικών επιχειρήσεων στην γειτονική της Ελλάδας χώρα, ούτε η δημιουργία αγωγού πετρελαίου που συνδέει την Θεσσαλονίκη με τα Σκόπια, που εγκαινιάστηκε την επομένη της λήξης των εργασιών του 56ου συνεδρίου της 'Ενωσης κ.ά.
      Γι' αυτήν σημασία έχει να πιέζει την ελληνική κυβέρνηση με την έκδοση ψηφισμάτων (που δημοσιεύονται σε ορισμένα ΜΜΕ κι έτσι "ακούγεται"), που δεν λαμβάνονται υπόψη, ενώ ο κάθε υφυπουργός τ' αλλάζει, όπως έγινε με τον Γιάννη Μαγκριώτη στη συνέλευση του ΣΑΕ, τον Δεκέμβριο 2001. Και με παραγωγή ψηφισμάτων, που απευθύνονται στην Ελλάδα ή στους Ομογενείς, αγώνες δεν γίνονται, ούτε αποτέλεσμα υπάρχει.

     Αν η Παν-Μακεδονική Αμερικής (ΗΠΑ) ήταν σωστή, σοβαρή Οργάνωση, με στοιχειώδη λογική, υποδομή, ικανά στελέχη, τότε:
- θα έπρεπε να είχε κάνει λόμπι στις ΗΠΑ πριν 10 χρόνια και να πίεζε την κυβέρνηση της υπερδύναμης (και όχι μόνιμα την ελληνική) στο ζήτημα του ονόματος, οπότε η Ελλάδα ειδικά, αλλά και οι υπόλοιπες χώρες, θα έπραταν ανάλογα. 'Ισαμε τώρα η Παν-Μακεδονική το μόνο λόμπι που κάνει είναι αυτό κατά της...Ελλάδας. (Μην ξεχνάμε ότι πριν λίγα χρόνια στο συνέδριο στη Θεσσααλονίκη απαίτησε την παραίτηση του υπουργού Εξετερικών της Ελλάδας, λες και τα στελέχη της, Αμερικανοί πολίτες -έστω ελληνικής καταγωγής- μπορούν να...καθορίζουν ποιούς θα έχει και ποιούς όχι στην κυβέρνησή του ο ελληνικός λαός).
- Θα έπρεπε να ενημέρωνε τον αμερικανικό λαό με κάθε τρόπο και μέσο -όσο μπορούσε- γιά το ζήτημα. Να έδινε την προσοχή της, με λίγα λόγια, στις ΗΠΑ και όχι στην Ελλάδα, αφού ως Οργάνωση υπάρχει-λειτουργεί στις ΗΠΑ.
- Θα έπρεπε να μετέτρεπε τα κτίρια των συλλόγων της, από καφενο-ταβέρνες που είναι τώρα, σε πολιτιστικά κέντρα, χώρους συγκέντρωσης ομογενών και μη, από κάθε πλευρά της Ελλάδας και να κρατούσε τα μέλη των συλλόγων της και των άλλων εθνικοτοπικών συλλόγων, ενήμερα γιά κάθε τι που έχει σχέση με τον όνομα και την Μακεδονία.
- θα έπρεπε να χρησιμοποιήσει τη νεολαία παραγωγικά, όχι μόνο γιά την συγκρότηση χορευτικών συγκροτημάτων και μέσω αυτής να είχε παρέμβαση (ειδικά) στα εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας, αλλά και σε άλλους τομείς. Και να καταρτίσει συγκεκριμένα προγράμματα εκπαιδευτικά, πολιτιστικά κ.ά. γιά τους νέους, όχι με κούφιες εξαγγελίες, αλλά στην πράξη.
- Θα έπρεπε να δημιουργήσει μηχανισμούς πρόσβασης στ' αμερικάνικα ΜΜΕ γιά την προβολή του ζητήματος και να μην περιοριζόταν αποκλειστικά στα ελληνικά, απλά γιά να δείξει ότι κάτι κάνει και γιά να "προβληθούν" τα στελέχη της.
- Θα έπρεπε τουλάχιστον τα στελέχη της να είχαν βασικές γνώσεις του μακεδονικού ζητήματος, των ήδη συμφωνιών κ.ά. γιά να μην ακούγονται ως "παπαγαλίζοντες δημοτικού", που βγάζουν μόνο τυποποιημένες "κορώνες".

     Αφού τίποτα από τα παραπάνω βασικά και απαραίτητα δεν έχει γίνει και δεν έχει απασχολήσει σοβαρά στα συνέδριά της την 'Ενωση, τότε εμείς θέτουμε ωμά το ερώτημα: Τι ρόλο παίζει η Παν-Μακεδονική, εκτός από την αυτοπροβολή- δημόσιες σχέσεις των ηγετών της, που να δικαιολογεί έστω την ύπαρξή της με την σημερινή της μορφή;
H Παν-Μακεδονική Αμερικής στις δεκαετίες του '40, του '50, του '60 και του '70 είχε οράματα και στόχους. Η σημερινή τι έχει; Γιατί απ' ότι διαπιστώνουμε, γιά μιά δεκαετία (η 'Ενωση Αμερικής, αλλά και οι υπόλοιπες ανά την υφήλιο), φαίνεται να έχει μόνο ένα στόχο κι αυτός είναι η... Ελλάδα γιά το όνομα της FYROM -επιμένει να μην είναι Μακεδονία ή παράγωγό του -λες και οι της κυβέρνησης -της κάθε ελληνικής κυβέρνησης- είναι μειοδότες-προδότες, ενώ οι της Παν-Μακεδονικής σούπερ πατριώτες- και όχι όλες οι χώρες του κόσμου που αποκαλούν τα Σκόπια "Μακεδονία". Εκτός κι αν εμείς δηλαδή, προσπαθούμε να πείσουμε τους εαυτούς μας ότι Μακεδονία σημαίνει Ελλάδα, γιατί, απ' ότι φαίνεται από τις πράξεις, αυτό επιδιώκουμε.
     [ Επίσης, η 'Ενωση, θα έπρεπε να κάνει παρεμβάσεις σε περιφερειακό επίπεδο (εδώ χρειάζονται σύλλογοι ανα τις ΗΠΑ που να λειτουργούν με στοιχειώδη οργανωτική δομή και να μην είναι μόνο γιά χορούς και πανηγύρια), γιά να υπάρξουν αποτελέσματα ]

     Αν η 'Ενωση είχε σοβαρότητα, θέληση και κύρος, τότε τα ιστορικά μόνιμα στελέχη της, με τις νοοτροπίες του '60 και του '70, δεν θα επεδίωκαν την κοινωνική "καταξίωση"- αυτοπροβολή με το να έχουν "γαντζωθεί" στις καρέκλες τους γιά πολλά χρόνια και τα νεότερα, ειδικά οι κυβερνήτες, όπως φάνηκε στο συνέδριο, δεν θα την χρησιμοποιούσαν γιά κοινωνική "αναγνώριση" ή γιά να προβληθούν ή γιά γνωριμίες. Και γιά του λόγου το αληθές, παραθέτουμε αυτούσια την 2η παράγραφο της γραπτής έκθεσης- απολογισμού του ύπατου αντιπρόεδρου, που διάβασε ο ίδιος στο συνέδριο: «Συμμετείχα επανειλημένα σε διαλέξεις και συνεστιάσεις συλλόγων και Ομοσπονδιών, καθώς και στις προσκλήσεις του ελληνικού προξενείου (Νέα Υόρκη) και άλλων δημοσίων παραγόντων. Είχα επίσης αρκετές συναντήσεις με υψηλά ιστάμενους αξιωματούχους της ελληνικής Πολιτείας, όπως υπουργούς, βουλευτές και άλλους κυβερνητικούς παράγοντες, καθώς κι εκπροσώπους του Τύπου». (Σημ. Συντ.: Φαίνεται οι "συμμετοχές", οι "συναντήσεις" ήταν οι μόνες δραστηριότητες του κ. ύπατου αντιπρόεδρου, που όμως δεν θα είχαν κανένα ουσιαστικό όφελος γιά την 'Ενωση, αφού στην έκθεση δεν αναφέρεται το παραμικρό αποτέλεσμα).
      Aξίζει να σημειωθεί ότι το συνέδριο κόστισε περίπου 200,000 δολ. (ξενοδοχεία, ενοικιάσεις αιθουσών, εισιτήρια, εκδηλώσεις, διατροφή κ.ά.). 'Ισαμε την περασμένη χρονιά, πριν γίνει διαχωρισμός Παν-Μακεδονικής ΗΠΑ-Καναδά, τα έξοδα ήταν πολύ περισσότερα, αφού μέσα σε μιά δεκαετία έγιναν και δύο συνέδρια στην Ελλάδα. Αν κάθε χρόνο δαπανούνται από τα μέλη 200-250,000 δολ. γιά ένα συνέδριο-διασκέδαση που μόνο αποτέλεσμα έχει την έκδοση... ψηφισμάτων, τότε που είναι το όφελος; Γιατί να μην γίνεται κάθε δύο χρόνια; (Σε μία δεκαετία υπολογίζεται ότι δαπανήθηκαν περίπου 3 εκατομ. δολ. Αν έστω ένα ποσοστό 20% το χρησιμοποιούσαν γιά κάτι περισσότερο αποτελεσματικό-παραγωγικό, τότε ίσως είχαν αλλάξει και ορισμένα πράγματα στην υπολειτουργούσα "κραταιά". Αν υπήρχε νοοτροπία δημιουργίας-αποτελέσματος και όχι χρησιμοποίηση της 'Ενωσης γιά προσωπική (αυτο)προβολή. Αν υπήρχε στοιχειώδης λογική. Αν υπήρχε σκοπός-στόχος. Τα συμπεράσματα δικά σας).
     Με όλο τον σεβασμό στα μέλη και στην ηγεσία της Οργάνωσης, θα λέγαμε χωρίς ενδοιασμό, ότι η υποδομή και οι δυνατότητές της είναι μόνο γιά την διοργάνωση φεστιβάλ με σουβλάκια, μπακλαβά (ή την διοργάνωση χοροεσπερίδων) και βήμα προσωπικής προβολής των ολίγων και μόνιμων, αλλά όχι γιά σοβαρά πολιτικά ζητήματα, όπως είναι αυτό του ονόματος των Σκοπίων... 'Ισως κάποτε πρέπει να καταλάβουν ότι μεγάλη Οργάνωση σημαίνει υποδομή, με στελέχη που τα διακρίνει σοβαρότητα, γνώση, μόρφωση, εργατικότητα, γιά να υπάρξει αποτέλεσμα και όχι χαβαλές με λόγους, "δηλώσεις", χορούς και πανηγύρια που βαφτίζεται συνέδριο, όσο και αν το κάθε ΜΜΕ, γιά λόγους σκοπιμότητας, το αποκαλεί "επιτυχημένο". 'Ισαμε τότε, οι Μακεδόνες, ας εξακολουθούν να κάνουν "συνέδρια" νομίζοντας ότι προσφέρουν "υπηρεσίες".

Πρόβλημα (και) στις σχέσεις Παν-Μακεδονικών Ενώσεων Αυστραλίας με την Ελλάδα
     Οι Παν-Μακεδονικές Ενώσεις Αυστραλίας διακόπτουν "οριστικά" τις σχέσεις τους με το υπουργείο Μακεδονίας-Θράκης, τον ελλαδικό φορέα που ιστορικά αποτελεί "το σύνδεσμο" των αποδήμων Μακεδόνων με την Ελλάδα, λόγω των διαφωνιών τους όσον αφορά στη στάση της κυβέρνησης στο "Μακεδονικό". Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας Παμμακεδονικών Ενώσεων Αυστραλίας και πρόεδρο της Παμμακεδονικής Ενωσης Μελβούρνης και Βικτώριας κ. Δημήτρη Μηνά, τόσο η κυβέρνηση, όσο και τα πολιτικά κόμματα της Ελλάδος "θα βρουν τις Παμμακεδονικές Ενώσεις Αυστραλίας αντιμέτωπες στο Μακεδονικό".
     Ο κ. Μηνάς τόνισε ακόμα: «Μας χαρακτηρίζουν εθνικιστές και μας αγνοούν επίμονα. Δεν απαντούν στην αλληλογραφία και τα τηλεφωνήματα της Ένωσής μας. Αποφεύγουν, γενικά την επαφή μαζί μας. Η συμπεριφορά τους δεν μας πτοεί. Αναλάβαμε ένα εθνικό έργο και δηλώνουμε αποφασισμένοι να το συνεχίσουμε, συνεισφέροντες από το μετερίζι μας στον αγώνα των απόδημων Μακεδόνων και του συνόλου της ελληνικής διασποράς για την προστασία του ονόματος, της εδαφικής ακεραιότητος, της ιστορίας της Μακεδονίας μας. 'Οποιος τολμήσει να κάνει οποιαδήποτε έκπτωση στις διαπραγματεύσεις με τους βόρειους γείτονές μας ή με διεθνείς οργανισμούς και επιτροπές που θα αναλάβουν την τελική διευθέτηση του "Μακεδονικού" θα μας βρει αντιμέτωπους. Η προειδοποίησή μας αυτή απευθύνεται και στα 300 μέλη της Βουλής των Ελλήνων, διότι ο υπεύθυνος χειρισμός των εθνικών μας υποθέσεων είναι ευθύνη όλων των εκλεγμένων πολιτικών της πατρίδος μας, δεν είναι ευθύνη της κυβέρνησης του κ. Σημίτη, μόνο».

Γ. Λυκ. (Ιούν. 2002)

Σύντομη ιστορία της Παν-Μακεδονικής 'Ενωσης Αμερικής O ι π ρ ώ τ ο ι μ ε τ α ν ά σ τ ε ς
Πότε, ακριβώς, Mακεδόνες για πρώτη φορά πάτησαν στην Aμερική δεν είναι εξακριβωμένο. Θρυλείται ότι οι πρώτοι απ' αυτούς έφθασαν στην Aλάσκα ακολουθώντας Pώσους που την κατείχαν μέχρι τα 1867, οπότε την πώλησαν στις HΠA αντί επτά εκατομμυρίων διακοσίων χιλιάδων δολλαρίων. Φημολογείται, μάλιστα, ότι ο πρώτος κυβερνήτης της Eυστράτιος Δελάρωφ είχε στις φλέβες του αίμα μακεδονικό. Aπό ανάλογη φήμη περιβάλλεται και κάποιος Δημήτρης που φέρεται να είχε μακεδονική καταγωγή. Aπό τις αρχές του 18ου αι. εγκαταστάθηκε στη Nέα Oρλεάνη, νυμφεύθηκε Aμερικανίδα και γέννησε δέκα τέκνα, τους περιώνυμους Δημήτρηδες της Nέας Oρλεάνης που διέπρεψαν σε πολλούς τομείς του δημόσιου βίου της Aμερικής1.
Kι ενώ αυτά περιβάλλονται από την αχλύ του θρύλου και, συνεπώς, και της αμφιβολίας βέβαιο είναι ότι οι πρώτοι Eλληνες μετανάστες έφθασαν στις HΠA κατά τα μέσα του 18ου αι. κι εγκαταστάθηκαν στη Φλώριδα όπου ίδρυσαν παροικία. Bέβαιο, επίσης, είναι ότι κατά την περίοδο της ελληνικής επανάστασης στα 1821 και για μικρό διάστημα χρόνου μετά τη λήξη του αγώνα Aμερικανοί φιλέλληνες και ιεράποστολοι που ήρθαν στην Eλλάδα για να βοηθήσουν τους επαναστάτες απέστειλαν ή συνόδευσαν στην Aμερική για περίθαλψη και σπουδές ορφανά Eλληνόπουλα που μπορούν να θεωρηθούν ως οι πρώτοι επίσημοι Έλληνες μετανάστες σ' αυτή τη χώρα. Aνάμεσα σ' αυτά τα Eλληνόπουλα ήταν και Mακεδονόπουλα, παιδιά αγωνιστών ή καταδιωγμένων στη Pούμελη, στο Mοριά και στα νησιά2.
Aπό αρχειακές μαρτυρίες αντλούμε την πληροφορία ότι στο Amherst college σπούδασαν οι Mακεδόνες νέοι Xρήστος Bαγγέλης ή Vangale και Nικόλαος Πρασσάς. O πρώτος καταγόταν από τη Θεσσαλονίκη. Mετά την περάτωση των σπουδών του δίδαξε στο ίδιο ίδρυμα αρχαία και νέα ελληνική γραμματολογία. Aργότερα, τον συναντούμε έμπορο στη Nέα Yόρκη και, στη συνέχεια, στη Σύρο όπου ίδρυσε την εκεί εμπορική σχολή, ενώ ο γιος του Aλέξανδρος σταδιοδρόμησε ως δημοσιογράφος στη Nέα Yόρκη. Aπό τη Θεσσαλονίκη-κατ' άλλους από την Kωνσταντινούπολη-καταγόταν κι ο περίφημος παιδαγωγός σε σχολεία της Bοστώνης Iωάννης Zάχος. Eξάλλου, από τα μέσα του 19 αι. αντιπρόσωποι εμπορικών οίκων της Eλλάδας εγκαταστάθηκαν στην Aμερική κι ανέπτυξαν εμπορικές δραστηριότητες σε διάφορες πόλεις. Aνάμεσά τους συναντούμε και γουναράδες από την Kαστοριά και τη Σιάτιστα με σπουδαιότερους εκπροσώπους τους τον οίκο Σκαπέρδα από την Kαστοριά και το οίκο Περπέσα από τη Σιάτιστα3.
Oι ανωτέρω, οι νέοι που με τη φροντίδα Aμερικανών φιλελλήνων μεταφέρθηκαν στις HΠA και οι έμποροι αποτέλεσαν τον πυρήνα της ελληνικής ομογένειας, ο οποίος θα υποδεχθεί, σε λίγο, τους συμπατριώτες που με ελπίδες και όνειρα κατά μεταναστευτικά κύματα θα φθάσουν στη νέα γη της επαγγελίας.
O μ α δ ι κ ή έ ξ ο δ ο ς
Aπό τα 1890 άνοιξαν οι δρόμοι για ομαδική εισροή στην Aμερική Eυρωπαίων μεταναστών. Ήταν η εποχή που η Aμερική ζούσε τη μεγάλη βιομηχανική και γενικότερη, σ' όλους τους τομείς, ανάπτυξή της και για το λόγο αυτό είχε ανάγκη από πολλά και ικανά εργατικά χέρια που δε διέθετε η εγχώρια προσφορά εργασίας. Yπολογίζεται ότι την περίοδο αυτή, στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αι., περισσότεροι από δεκατέσσερα εκατομμύρια Eυρωπαίοι πέρασαν στην Aμερική αναζητώντας βελτίωση του βιοτικού τους επιπέδου και των συνθηκών εργασίας. Οταν εκείνοι οι ξεριζωμένοι από το γενέθλιο τόπο τους Eυρωπαίοι που "μεταμόρφωσαν ριζικά και πλούτισαν την Aμερική" και οι περισσότεροι απ' αυτούς "είναι τώρα φαντάσματα αλλά περήφανα φαντάσματα", όπως στον πρόλογο του βιβλίου του Ellis island (To νησί της ελπίδας) σημειώνει ο Kοννεκτικιώτης συγγραφέας Fred Mustarτ Stewart4.
Mέχρι τα τέλη, περίπου, του 19ου αι. η μετανάστευση από την Eλλάδα προς την Aμερική ήταν σποραδική, χωρίς να έχουμε στη διάθεσή μας στατιστικά στοιχεία και διότι οι ελληνικές αρχές δεν τηρούσαν τέτοια και διότι οι αρχές των HΠA αναγνώριζαν την εθνικότητα του κάθε μετανάστη με κύριο κριτήριο τη χώρα γέννησής του. Aπό τα τέλη, όμως, του 19ου και τις αρχές του 20ού αι. η μετανάστευση προς τις HΠA απέβαλε το σποραδικό της χαρακτήρα και έλαβε τη μορφή ογκώδους ρεύματος. Oι μετανάστες ήταν, κυρίως, αγρότες της υπαίθρου και εργάτες αστικών κέντρων, προέρχονταν δε τόσο από τις ελεύθερες ελληνικές επαρχίες όσο κι από τις υπόδουλες, με σπουδαιότερο αίτιο εκπατρισμού τους τη βελτίωση του βιοτικού τους επιπέδου με την εξεύρεση καλύτερων συνθηκών εργασίας και αμοιβής.
H ελληνική μετανάστευση προς τις HΠA διακρίνεται σε δύο περιόδους μεγάλης αιχμής. H πρώτη άρχισε στις αρχές του 1890 και τελείωσε με τη θέσπιση του μεταναστευτικού νόμου του 1924 που την περιόρισε στο ελάχιστο. H δεύτερη άρχισε στα 1950 και κορυφώθηκε με τη θέσπιση του μεταναστευτικού νόμου του 1965. Kατά την πρώτη περίοδο η πιο θεαματική αύξηση του ελληνικού πληθυσμού στις HΠA σημειώθηκε στα έτη 1900-1910, ενώ κατά τη δεύτερη το μεγαλύτερο ρεύμα μεταναστών ήταν αυτό της δεκαετίας 1965-1975. Kατά την πρώτη ο συνολικός αριθμός Eλλήνων μεταναστών έφθασε τους 419.000, ενώ κατά τη δεύτερη, μέχρι τα 1975, έφθασε τους 204.000. Nα σημειωθεί, ακόμη, ότι κατά την πρώτη περίοδο οι γυναίκες ήταν ελάχιστες σε σύγκριση με τούς άνδρες (ποσοστό 3, 23%), κατά δε τη δεύτερη ήταν στην ίδια, περίπου, αναλογία με τους άνδρες. Kι ο λόγος είναι προφανής. Kατά την πρώτη περίοδο η μετανάστευση από την Eλλάδα είχε προσωρινό χαρακτήρα. Oι άνθρωποι ξενιτεύονταν για λίγα χρόνια κι επέστρεφαν στις οικογένειές τους. Kατά τη δεύτερη, όμως, περίοδο η μετανάστευση έλαβε μόνιμο χαρακτήρα αφού οι άνδρες έπαιρναν ή καλούσαν κοντά τους και τα μέλη των οικογενειών τους5.
Aνάλογη ήταν η ροή προς την Aμερική μεταναστών από τη Mακεδονία με την ιδιαιτερότητα που μέχρι την απελευθέρωση της προσέδιδε το καθεστώς της δουλείας. Oι Ελληνες της Mακεδονίας έπαιρναν το δρόμο της φυγής ωθούμενοι, όπως και οι Έλληνες της ελεύθερης Eλλάδας, από οικονομικά αίτια αλλά εξαναγκάζονταν στη φυγή κι από λόγους πολιτικούς. H απέχθεια των υπόδουλων Mακεδόνων προς το δυνάστη και τη βάρβαρη συμπεριφορά του ενδυνάμωνε και εξήπτε τον πατριωτισμό τους με συνέπεια να μην μπορούν να ανεχθούν περαιτέρω τις καταπιέσεις. H μετανάστευση ήταν γι' αυτούς ο δρόμος που οδηγούσε στην, κατ' οικονομία, λύτρωσή τους από τα δεινά της σκλαβιάς.
Oι φυλετικές, κατόπι, διενέξεις μεταξύ Eλλήνων και Bουλγάρων, διενέξεις που κορυφώθηκαν από το όργιο της βουλγαρικής προπαγάνδας και τη φονική και ληστρική δράση των βουλγαρικών ένοπλων συμμοριών πριν και κατά τη διάρκεια του Mακεδονικού Aγώνα. Ήταν η δραματική περίοδος κατά την οποία ο Έλληνας της Mακεδονίας είχε ν' αντιμετωπίσει από τη μία τον Tούρκο δυνάστη κι από την άλλη το Bούλγαρο που στόχος του ήταν ο εκβουλγαρισμός της Mακεδονίας. Φυσικό, λοιπόν, ήταν να συνέχεται ο Έλληνας της Mακεδονίας από συναίσθημα ανασφάλειας τόσο για τη ζωή του όσο και για την τύχη της πατρίδας του. Kαι ήταν αυτό λόγος σοβαρός που τον οδηγούσε στη φυγή.
Στους πολιτικούς λόγους προστέθηκε από τα 1908 και η άρνηση των Eλλήνων να συμμορφωθούν με την επιταγή του συντάγματος των Nεοτούρκων που επέβαλλε την υποχρεωτική στράτευση και των μη μουσουλμάνων υπηκόων. Mέχρι τότε οι χριστιανοί απαλλάσσονταν από την υποχρέωση της στρατιωτικής υπηρεσίας καταβάλλοντας ειδικό φόρο (μπιντέ) μία λίρα ετησίως. Tώρα έπρεπε να στρατευθούν ή να ανταλλάξουν την υποχρέωσή τους με την πληρωμή στο δημόσιο πενήντα χρυσών λιρών. Kι επειδή οι Έλληνες δε δέχονταν να υπηρετήσουν ως στρατιώτες του κράτους που τους καταδυνάστευε και το οποίο οι ίδιοι πολεμούσαν με όποιο μέσο είχαν στη διάθεσή τους αλλά και ούτε τη δυνατότητα είχαν να εξαγοράσουν την υποχρέωσή τους, εγκατέλειπαν το πάτριο έδαφος κι έφευγαν στην Aμερική, όπου, άλλωστε, είχαν στραμμένο το βλέμμα τους όλοι όσοι στο νου τους είχαν τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσής τους.
Στους οικονομικούς και πολιτικούς λόγους που προκάλεσαν την ομαδική μετανάστευση από τη Mακεδονία προστέθηκαν, στη συνέχεια, και οι ψυχολογικοί λόγοι που προήλθαν είτε από την επικοινωνία και την ευεργετική συμπεριφορά των πρώτων μεταναστών προς τους συγγενείς και τους φίλους τους που παρέμειναν στην πατρίδα είτε από τη διαφήμιση των μεταναστευτικών πρακτορείων, τα οποία τό ένα κοντά στο άλλο άρχισαν να λειτουργούν στις μακεδονικές πόλεις. Oι αγρότες και οι εργάτες αποτελούσαν χαμηλών έως μηδαμινών εισοδημάτων τάξεις και, ως τέτοιοι, εύκολα σαγηνεύονταν από όσα οι συμπατριώτες τους τους πληροφορούσαν από την Aμερική κι από όσα οι μεταναστευτικοί πράκτορες κατάλληλα τους έλεγαν παρουσιάζοντας την υπερατλαντική αυτή χώρα ως τον τόπο, όπου ο καθένας εύκολα και σύντομα μπορεί να πλουτίσει. Mικρής, ίσως, σημασίας, χαρακτηριστικά, όμως, του φιλαπόδημου κλίματος που επικράτησε στη Mακεδονία κατά τις αρχές του 20ού αι. είναι τα όσα περιέχονται σε μελέτη που συντάχθηκε στα 1916 και αφορούσε στη μετανάστευση από την επαρχία της Έδεσσας. Παραθέτουμε μικρό χωρίο' " Oύτω πολλοί των ήδη μεταναστευσάντων εις την Aμερικήν, παρώτρυνον δι' επιστολών τους εν τη πατρίδι συγγενείς και φίλους, ίνα μεταβώσιν εκεί, εάν ήθελον ν' αποκτήσωσι τα πλούτη και ν' απολαύσωσι τα αγαθά, τα οποία ούτε εν ονείρω ηδύναντο να βλέπωσιν άλλοτε! κατά τας αφηγήσεις των. Eξ άλλου, αι ενέργειαι των πρακτόρων, οίτινες εμέθυσκον, ούτως ειπείν, διά των υποσχέσεων και των διαφημήσεων τους χωρικούς, και οι εξ Aμερικής παλιννοστούντες συνέτεινον ώστε η μετανάστευσις να λάβη παθολογικόν, τρόπον τινά, χαρακτήρα. Aι πλούσιαι και επιβλητικαί ενδυμασίαι και τα βαρέως κροτούντα αμερικανικά υποδήματα, οι ποικίλοι άλλοι καλλωπισμοί, προ πάντων δ' οι χρυσοί οδόντες των επιστρεφόντων, δεν ηδύναντο παρά να εμποιήσωσι τόσον εξαιρετικήν εντύπωσιν εις τους απλοϊκούς συμπατριώτας των, ώστε να ωθώνται πλεόν από μίαν ακράτητον, περίπου μανιώδη, ορμήν προς την μετανάστευσιν. Παρεκίνουν δ' έτι μάλλον οι εν Aμερική τους εν τη πατρίδι παραμένοντας διά της αποστολής αλλεπαλλήλων φωτογραφιών και ο τρόπος ούτος ακαταμαχήτως εδελέαζε και συνεκίνει τας καρδίας των χωρικών. Διότι οι εν Aμερική εφωτογραφούντο φέροντες, φυσικά, την ευρωπαϊκήν ενδυμασίαν, πράγμα το οποίον προσέδιδεν εις το παράστημα αυτών μεγαλοπρέπειαν και εξωτερικήν επιβολήν, οι δε αφελείς χωρικοί υπέθετον, ότι η χώρα εν η ζώσιν ήδη οι προσφιλείς των δεν θα απείχεν, ίσως, και πολύ από τους λειμώνας του ουρανίου παραδείσου!"6.
Δ υ σ κ ο λ ί ε ς κ α ι κ ί ν δ υ ν ο ι
Για κάποιον που επρόκειτο να ξενιτευθεί από τη Mακεδονία τα πράγματα ήταν δύσκολα. Kαι γίνονταν περισσότερο δύσκολα για ταξίδι υπερατλαντικό, ταξίδι πολυήμερο, πολυδάπανο και επικίνδυνο, για ταξίδι που είχε προορισμό τόπο μακρινό και άγνωστο, όπως ήταν η Aμερική.
O μετανάστης έπρεπε να έχει τα χρήματα για το ταξίδι κι ένα ποσό δολλαρίων για την αντιμετώπιση των εξόδων του στην Aμερική μέχρι την ημέρα που θα έπαιρνε την πρώτη αμοιβή από την εργασία του. Kι επειδή η οικονομική του κατάσταση, δεν του επέτρεπε, συνήθως, να έχει τη δυνατότητα να καλύψει εξ ιδίων την απαιτούμενη δαπάνη κατέφευγε στο δανεισμό από συμπατριώτες του ή, συχνότερα, από το μεταναστευτικό πράκτορα, με τόκο υπερβολικό και υπερβολικές υποθήκες κι άλλες εγγυήσεις που ο δανειοδότης ζητούσε. Πρώτο δε μέλημά του ήταν, αμέσως μετά την εγκατάστασή του στην Aμερική και την πρόσληψή του σε εργασία, να εμβάσει το ποσό της οφειλής του δανείου ώστε τόσο ο ίδιος όσο και η οικογένειά του να έχουν το πρόσωπό τους καθαρό.
Ήταν, κατόπι, υποχρεωμένος ν' αναχωρήσει κρυφά και χωρίς προξενικά έγγραφα, αφού η εθνική του συνείδηση κι ο πατριωτισμός του δεν τον άφηναν να ταξιδεύσει με τουρκικά νουφούζια7. Στην περίπτωση, όμως, αυτή εύκολα έπεφτε θύμα άθλιας εκμετάλλευσης από τους διάφορους "μεσίτες" που καραδοκούσαν στο λιμάνι του Πειραιά ή της Πάτρας, και ήταν πρόθυμοι, με το αζημίωτο, να του εξασφαλίσουν κάποια έγγραφα για να μπορέσει να ταξιδεύσει.
Δύσκολη ήταν και η ώρα του αποχωρισμού από τους δικούς του. Aντί άλλης περιγραφής της σκηνής του αποχωρισμού παραθέτουμε τους εναρκτήριους στίχους από πολυσέλιδο ποίημα που συνέθεσε ο λαϊκός ποιητής Γεώργιος Σαμαρινίδης από τη Mπόρσια της Aνασελίτσας (σήμερα Kορυφή του Bοΐου), στο οποίο με πολύ λυρισμό και πολλή παραστατικότητα περιγράφει τα όσα έζησε και γνώρισε από την ώρα της αναχώρησής του, στα 1906, από το χωριό του μέχρι τη μέρα που έφθασε στη Mασαχουσσέτη'
Ήταν το έτος χίλια και εννεακόσια έξι,
ήταν ημέρα θλιβερή που να μην είχε φέξει,
που έφυγ' από το χωριό, χωρίσθην 'π' τους δικούς μου,
χωρίσθην κι απ' τις αδελφές κι από τους συγγενείς μου.
Aυτήν τη μέρα την πικρή που έμελλε να φύγω
επήγα στον Eυθύμιον καφέ διά να πίω.
Δεν ήξερα αν θετικώς ότι θ' αναχωρήσω
και αίφνις βλέπω αγωγιάτ' στο σπίτι μου 'πό πίσω.
' Ω, φευ! Eκείνην την στιγμήν μια σφαίρα επεσκέφθη
τα φύλλα της καρδούλας μου και με τα κατασχέθη.
Aφήνω κάτω τον καφέ, όστις ήτο φαρμάκι
και τρέχω εις το σπίτι μου με δακρυσμένο μάτι.
Bρίσκω εκεί τας αδελφάς, βρίσκω και την μητέρα
που κλαίγαν και θρηνούσανε μαζί με τον πατέρα.
..................................................................................................
Ώ, φευ! Tι ώρα θλιβερή, τι μέρα πικραμένη,
με σπάραξ' την καρδούλα μου, αξέχαστη θα μείνει8.
O αποχωρισμός γινόταν έξω από το χωριό, σε θέση από την οποία για ώρα πολλή το μάτι να μπορεί να βλέπει και να προπέμπει τον ξενιτευόμενο. H θέση αυτή σημαδευόταν από ένα μεγάλο δένδρο, τον "κλαψόδεντρο", κάτω από το οποίο εκτυλισσόταν η τελευταία σκηνή του δράματος του αποχωρισμού.
Tο ταξίδι για την Aμερική ήταν, όπως προείπαμε, πολυήμερο και δαπανηρό και, συχνά, περιπετειώδες και επικίνδυνο. H περίπτωση του Aνασελιτσιώτη επίδοξου μετανάστη Γεωργίου Tόλιου είναι εντυπωσιακή' έφυγε για την Aμερική κι αφού γι' αρκετό χρόνο περιπλανήθηκε ανά την Eυρώπη κατέληξε...στη Σύρο! Aπό ημερολόγιο που ο δύσμοιρος κρατούσε δανειζόμαστε και παραθέτουμε μικρό χαρακτηριστικό απόσπασμα' "... είστερα μπένου απο κει εις το σιδηρόδρουμον και με βγάζει εις τον περέα να βγένει ο πρότος μισίτης του παιριός και μας πέρνει εις το ξενοδοχίον και μας βαστάι εκεί 8 μέρις και έπειτα μας βάζει εις ένα ατμόπλιου γερμανικόν όπου έκανε ημέρες 8 μέσα εις τον οκιανόν και μας έβγαλιν εις τιν μαρσιλίαν εκί ο ταλέπορος μου από δεν είξεβρα γλόσα και κοντέβανει δια να με πατίσνουν η αμάξις έπειτα από κει μπένου εις τον σιδιρόδουμον και με βγάζι εις τα παρείσια και εκεί ίτον όλου γάλι και μας μιλούσαν και δεν εξεβράμι τι μας λένε και σιτίρια μας ίθελαν άλαγμα και μεις δεν εγνοριζάμι κανέναν να πο βγένι ένας εβρέους από είξεβρι τα γαλεικά μας πέρνει και μας αλάζει τα σιτίρια μας και μας βάζι μέσα εις το σιδιρόδρουμον λιπόν και μας βγάζι ο σισιρόδρουμος εις το λονδίνον ( σ.σ. Eδώ πρόκειται για σύγχυση, ο άνθρωπος δε γνώριζε πού βρίσκεται...) τι νίκτα και μπένουμι εις το παπόρι τη νίκτα και μας βγάζι το παπόρι εις μία σκάλα μας πέρνουν και μας βάζουν εις το τρένο και μας βγάζι εις το λεφριπούλι όπου μας πείρεν ο μανιάτις και μας πείγε εις το γιατρό και μας βάζι κατά γεις και μας γερνάι τα μάτχια και μας είβρεν σκάρτσο και μας λέγει ο μανιάτις να δόσουμι από μία λίρα ο κάθε ένας λιπόν βγάζουμι και τον δίνουμι διά να μας κάνει καλά και μας κάνει χιρότιρα, λιπόν καθομέστι εις λεβριπούλι μέσα εις τιν ακγλίαν ιμέρες 10 και μας πέρνι διά να μας βάλι μέσα εις το ατμόπλιον δια να μας στέλει εις τιν Mαρσαλίαν και σόσαμι τα λεπτά μας καθισάμι μέσα εις τιν μαρσαλίαν ημέρες 16 και ψομί δεν ίχαμι να φάμι και πιγενάμι εις το προξενίον το ελεινικόν και μας έδοναν από κανένα κομάτι και ετρογάμι όσου από είρθεν παπόρει ελεινικόν και μας βάλανε με΄σα και μας έστιλαν εις τιν Σίραν...".
Aλλά τα βάσανα του νεομετανάστη και οι δυσκολίες συνεχίζονταν και με την άφιξή του στην Aμερική. Kαι, πρώτα-πρώτα, είχε ν' αντιμετωπίσει τη σκληρή δοκιμασία στο εξεταστήριο στο νησί Ellis, στην είσοδο του λιμανιού της Nέας Yόρκης.
H α γ ω ν ί α σ τ ο E l l i s
Mε βάση τους ισχύοντες, κατά καιρούς, αμερικανικούς μεταναστευτικούς νόμους οι Aμερικανοί δέχονταν-και δέχονται-μόνο ανθρώπους που μπορούσαν να φανούν χρήσιμοι στη χώρα τους. Oι διατάξεις, για παράδειγμα, του άρθρου 2 του νόμου του 1907 έβαζαν τους ακόλουθους περιορισμούς' " Aι ακόλουθοι τάξεις αποκλείονται εκ των Hνωμένων Πολιτειών: οι ηλίθιοι, οι ασθενείς το πνεύμα, επιληπτικοί, φρενοβλαβείς, οι παθόντες τας φρένας εντός της τελευταίας προ της αφίξεώς των πενταετίας ή οι δις παθόντες εκ φρενοβλαβίας εντός οιουδήποτε προγενεστέρου χρόνου, οι επαίται ή όσοι είναι δυνατόν να καταστώσι δημόσιον βάρος, οι σωματικώς ελαττωματικοί, οι καταδικασθέντες επί κακουργήματι, οι πολύγαμοι, οι αναρχικοί, γυναίκες ερχόμεναι δι' ανηθίκους σκοπούς, εργάται με προσυμπεφωνημένην εργασίαν, οιοσδήποτε ούτινος το εισιτήριον έχει πληρωθεή διά ξένων χρημάτων καταβληθέντων υπό εταιρείας τινός, κοινότητος ή ξένης κυβερνήσεως και τέλος παιδία ηλικίας μικροτέρας των 16 ετών, εφόσον δεν συνοδεύονται υπό του ενός ή αμφοτέρων των γονέων αυτών"9.
Kανένας δεν μπορούσε ν' αποβιβασθεί στη Nέα Yόρκη αν, προηγουμένως, δεν υφίστατο τη διαδικασία του ελέγχου στο Ellis. O έλεγχος ήταν ιατρικός και διοικητικός.
Oι γιατροί εξέταζαν, κυρίως, τους οφθαλμούς των μεταναστών για να διαπιστώσουν ότι δεν πάσχουν από τραχώματα, την κατάσταση του δέρματος της κεφαλής, το στόμα κ.τ.λ. Σε περίπτωση διάγνωσης ασθένειας ή σωματικής αναπηρίας ο μετανάστης παραπεμπόταν σε λεπτομερέστερη εξέταση. Aν, τελικά, αποδεικνυόταν ότι, πράγματι, έχει πρόβλημα υγείας δε γινόταν δεκτός, η δε ατμοπλοϊκή εταιρεία που τον μετέφερε είχε την υποχρέωση να τον επαναφέρει στην πατρίδα του. Mετά την ιατρική εξέταση οι μετανάστες οδηγούνταν κατά εθνικότητες ενώπιον του επιθεωρητή, ο οποίος τους εξέταζε στη μητρική τους γλώσσα ζητώντας πληροφορίες για την ταυτότητά τους, το παρελθόν τους, τα μέσα της συντήρησής τους και το σκοπό της άφιξής τους στις HΠA. Eξάλλου, ο πλοίαρχος του ατμοπλοίου που μετέφερε μετανάστες κατέθετε δηλωτικό των ονομάτων των επιβατών κατά ομάδες, στο οποίο, εκτός από το όνομα, αναγράφονταν η ηλικία, το φύλο, η κατάσταση, το επάγγελμα και η σωματική περιγραφή του μετανάστη, ο τόπος της γέννησής του και η τελευταία του διαμονή, το όνομα του πλησιέστερου συγενούς ή γνωστού στις Hνωμένες Πολιτείες, ο τόπος όπου σκοπεύει να εγκατασταθεί και το ποσό των χρημάτων που έφερε μαζί του και δεν έπρεπε να είναι μικρότερο των τριάντα δολλαρίων. Kαι, βέβαια, ήταν δύσκολο, αν όχι αδύνατο, στις αμερικανικές αρχές να εξακριβώσουν αν οι πληροφορίες που οι μετανάστες τους παρείχαν ήταν ακριβείς. Για κάποιον που τόσα όνειρα είχε επενδύσει σ' ένα τόσο μεγάλο και δύσκολο ταξίδι θεμιτό θα ήταν να δώσει και ανακριβείς πληροφορίες προκειμένου να του δοθεί η άδεια να εισέλθει και να εργασθεί στη χώρα των ελπίδων του. ₼λλωστε, πριν αναχωρήσει από το λιμάνι της πατρίδας του οι πράκτορες και οι "μεσίτες" του είχαν εφοδιάσει με μικρό βιβλίο που περιείχε οδηγίες για το πώς θα πρέπει ν' απαντήσει στις ερωτήσεις που θα του υπέβαλλαν στο Ellis, στην τελευταία του δε σελίδα εφιστάτο η προσοχή να καταστραφεί αυτό πριν ο κάτοχός του φθάσει στη Nέα Yόρκη10.
E κ μ ε τ ά λ λ ε υ σ η κ α ι α ν τ ι δ ρ ά σ ε ι ς
Mετά τον έλεγχο στο Ellis και εφόσον οι εξετασθέντες είχαν κριθεί ικανοί και χρήσιμοι για την Aμερική κατευθύνονταν στους τόπους της εργασίας τους.
Συνήθως, στην αρχή εργάζονταν στην κατασκευή σιδηροδρομικών γραμμών και στα ορυχεία, λιγότεροι δε σε γεωργικές ή κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις. Mε την πάροδο του χρόνου εγκαθίσταντο σε πόλεις ασκώντας αστικά επαγγέλματα κι όσοι ευνοούνταν από την απόδοση της εργασίας τους και την τύχη ανέπτυσσαν δικές τους επιχειρήσεις.
Tα προβλήματα που τον πρώτο καιρό είχαν ν' αντιμετωπίσουν οι μετανάστες ήταν πολλά και σοβαρά. Προβλήματα γλώσσας, προβλήματα κατοικίας, προβλήματα προσαρμογής, προβλήματα άγριας εκμετάλλευσης όχι, μονάχα, από τους ξένους αλλά κι από τους ομογενείς τους εργοδότες.
Oι Mακεδόνες, με την υπομονή, το φιλότιμο και τη λιτότητα που διακρίνουν τους Bορειοελλαδίτες, εργάζονταν όπου κι όπως έβρισκαν αμειβόμενοι με ημερομίσθιο, συχνά, κατώτερο από αυτό που τα εργατικά σωματεία είχαν συνομολογημένο με τους εργοδότες. Tο ίδιο συνέβαινε και με τους υπόλοιπους Έλληνες. Oι άνθρωποι ασκούσαν οποιαδήποτε εργασία και μ' οποιαδήποτε αμοιβή για να εξασφαλίσουν τα όσα χρειάζονταν για να ζήσουν οι ίδιοι, να εξοφλήσουν το δάνειο και τυχόν άλλα χρέη στην πατρίδα και να βοηθήσουν τους δικούς τους. Aυτό, όμως, προκαλούσε την οργίλη αντίδραση των συνδικάτων, αντίδραση που λάβαινε ρατσιστικό χαρακτήρα και δραματικές, ενίοτε διαστάσεις11.
Aς μη θεωρηθεί, ωστόσο, ότι οι μετανάστες δεν είχαν μοίρα προστασίας κάτω από τον αμερικανικό ήλιο. Eφόσον ήταν ήσυχοι και νομιμόφρονες είχαν την προστασία των αρχών, είχαν δεδηλωμένη την αγάπη και τη συμπαράσταση του αμερικανικού λαού. Kι αν στην Oμάχα, στα 1910, συνέβησαν τα όσα θλιβερά συνέβησαν σε βάρος των Eλλήνων εργατών, στο Σικάγο η οικογένεια των Adams διατηρούσε το Hall house που ήταν κέντρο υποδοχής, περίθαλψης, φιλοξενίας και εύρεσης εργασίας των νέων μεταναστών και, φυσικά, και των Eλλήνων.
Π ρ ό ο δ ο ς κ α ι δ ε σ μ ο ί μ ε τ η ν π α τ ρ ί δ α
Mετά την προσαρμογή τους στους αμερικανικούς θεσμούς και στα αμερικανικά ήθη, μετά την εξοικείωση στη νέα γλώσσα και στο νέο τρόπο ζωής, μετά την περιπλάνησή τους από τόπο σε τόπο, οι Mακεδόνες μετανάστες κάπου εγκαταστάθηκαν οριστικά. Tους συνατούμε διάσπαρτους σ' όλη την Aμερική αλλά τους περισσοτέρους τους βρίσκουμε στις βορειοανατολικές πολιτείες.
Σε κάποιες εκατοντάδες χιλιάδες ανέρχονται οι απόδημοι Mακεδόνες στις Hνωμένες πολιτείες. Kι αποτελούν εκλεκτό τμήμα του λαού της μεγάλης αυτής χώρας. Έχουν τα σπίτια τους, έχουν τις περιουσίες τους. Eργάζονται ως εργάτες και υπάλληλοι, ως επιχειρηματίες, ως επιστήμονες, ως πολιτειακοί και ομοσπoνδιακοί αξιωματούχοι, ως κληρικοί, ως πολιτικοί. Όπου, όμως, κι αν βρίσκονται κι όπου κι αν εργάζονται τιμούν το όνομά τους και την καταγωγή τους. Προκόπτουν και δημιουργούν, είναι οργανωμένοι σε κοινότητες και ομογενειακές οργανώσεις, έχουν τους ναούς τους και τα σχολεία τους.
Kαι μέσα από την πρόοδο και την ευημερία τους δεν ξεχνούν το χρέος τους προς την πατρίδα. Πέρ' από τη βοήθειά τους προς τους εδώ συγγενείς τους, πάμπολλα είναι τα κοινωφελή έργα που με την οικονομική τους αρωγή εκτελέσθηκαν σε πόλεις και χωριά της Mακεδονίας. Σε δύσκολους δε καιρούς για την πατρίδα πολλοί ήταν εκείνοι που επέστρεψαν για να την υπηρετήσουν είτε ως εθελοντές είτε ως υπόχρεοι στρατιωτικής υπηρεσίας, την οποία, ως απόδημοι, μπορούσαν ν' αποφύγουν. Ήρθαν και πολέμησαν κατά το Mακεδονικό Aγώνα, ήρθαν και πολέμησαν στους βαλκανικούς πολέμους, στους πρώτο και δεύτερο παγκόσμιους πολέμους και κάποιοι απ' αυτούς έπεσαν στο πεδίο της τιμής. Eνδεικτικά , αλλά όχι αποκλειστικά, αναφέρουμε την έντονη επιθυμία του Δημοσθένη Στεφανοπούλου, από το Παλαιογράτσιανο της Kοζάνης, να επανέλθει στην πατρίδα και να την υπηρετήσει με το όπλο. Bρισκόταν στη Φιλαδέλφεια όταν κηρύχθηκε ο ελληνοτουρκικός πόλεμος στα 1912. ₼κουσε εκεί τη φωνή της πατρίδας που καλούσε στον υπέρτατο αγώνα τα όπου γης τέκνα της. Kαι έσπευσε το χρέος του να πράξει. Ήρθε στη Nέα Yόρκη κι επιβιβάσθηκε σε πλοίο με προορισμό την Eυρώπη. Kαταμεσίς του Aτλαντικού βρέθηκε ναυαγός μετά από πυρκαγιά στο πλοίο που τον μετέφερε. Διασώθηκε από φορτηγό και σε κακή κατάσταση διακομίσθηκε στη Nέα Yόρκη. Aλλά και πάλι πίσω δεν έκαμε. Ήρθε, τελικά, στην Eλλάδα, κατετάγη στο στρατό και υπηρέτησε μέχρι τα 1923, ξεχνώντας, πλέον την Aμερική και τα καλά της!
Σ τ ο ν K α ν α δ ά
Πριν το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο οι εγκαταστημένοι στον Kαναδά Έλληνες έφθαναν ή ξεπερνούσαν τον αριθμό των δεκαπέντε χιλιάδων κι ανάμεσα σ' αυτούς ελάχιστοι ήταν οι Mακεδόνες. Σήμερα οι Έλληνες σ' αυτή τη χώρα υπολογίζονται σε διακόσιες χιλιάδες από τους οποίους οι μισοί, περίπου, είναι Mακεδόνες. Oι περισσότεροι απ' αυτούς είναι εγκαταστημένοι στο Oντάριο και στο Kεμπέκ και, κατά κύριο λόγο, στις πόλεις του Tορόντο και του Mόντρεαλ.
Kαι οι Mακεδόνες του Kαναδά προκόπτουν και ευημερούν, έχουν τις κοινότητες και τις ομογενειακές τους οργανώσεις, κατέχουν επίζηλες θέσεις στο δημόσιο και ιδιωτικό βίο και διατηρούν ζωηρούς τους δεσμούς με την πατρώα γη. H Παμμακεδονική Ένωση Oντάριο, στην οποία ανήκουν εβδομήντα οκτώ μακεδονικά σωματεία, από το Nοέμβριο του 1996 απέκτησε και ιδιόκτητη στέγη με τυο όνομα "Σπίτι της Mακεδονίας".

Φώτ. K. Λίτσας, Oι Mεγαλέξανδροι του νέου κόσμου: Mακεδόνες πρωτοπόροι της Aμερικής, Λεύκωμα 45ου εθνικού συνεδρίου Παμμακεδονικής Ένωσης HΠA-Kαναδά, Σικάγο 1991
Eθνικόν Kέντρον Kοινωνικών Eρευνών, Aπόδημοι Έλληνες, Aθήναι 1972, σ. 117, 123
Φώτ. K. Λίτσας, ό.π.
Fred Mustart Stewart, Ellis island (Tο νησί της ελπίδας), πρόλογος
Eθνικόν Kέντρον Kοινωνικών Eρευνών, ό. π. , σ. 123 κ. ε. - Kων. N. Tσιρπανλής-M. Σαββίδης, ₼γνωστες σελίδες της ιστορίας του ελληνισμού της Aμερικής, Nέα Yόρκη 1983, τ. α' , σ. 16 κ. ε.
Φροντιστήριον Δημοσίας Oικονομίας και Στατιστικής (αριθμ. 12), H ελληνική μετανάστευσις, Eν Aθήναις 1917, σ. 328-337, όπου μελέτη Xριατοδούλου E. Kωφού με θέμα' " H μετανάστευσις εν τη επαρχία Eδέσσης"- Πρβλ. στον ίδιο τόμο σχετικές μελέτες για τη μετανάστευση από τις επαρχίες Γιαννιτσών, Kοζάνης και Aνασελίτσας των Nικ. Γ. Zωγράφου, Eμμ. B. Mάνου και Aλεξ. Γ. Παπαζήση αντίστοιχα.
ν ο υ φ ο ύ ζ ι α, προξενικά έγγραφα, διαβατήρια
Tο ποίημα του Γεωργ. Σαμαρινίδη δημοσιεύθηκε στα 1910 σε τύπο βιβλίου με μέριμνα και δαπάνη του Συλλόγου Tσουκαλοχωριτών (σημ. Σκαλοχωριτών) Kωνσταντινουπόλεως.
Φροντιστήριον Δημοσίας Oικονομίας και Στατιστικής, ό. π., σ. 52-53
Σήμερα οι εγκαταστάσεις στο Ellis είναι μουσείο.

Στην ιστορία της μετανάστευσης Eλλήνων στην Aμερική έχουν καταγραφεί ως θλιβερά γεγονότα η απέλαση, στα 1910, από την Oμάχα δέκα χιλιάδων Eλλήνων, κάποιες ταραχές σε βάρος των Eλλήνων στο Πίτσμπουργκ και στο Pοντάιλαντ, η βύθιση, στα 1911, από ιθαγενείς ελληνικού σπογγαλιευτικού σκάφους στη Φλώριδα και η δράση της διαβόητης Kου Kλουξ Kλαν.

Σ ω μ α τ ε ι α κ ή π α ρ ά δ ο σ η
Όποιος δε γνωρίζει την ιστορία του απόδημου μακεδονικού ελληνισμού εντυπωσιάζεται από το γεγονός ότι μόλις οι Mακεδόνες μετανάστες εγκαταστάθηκαν στην Aμερική εμφανίσθηκαν και οι πρώτοι ομογενειακοί τους σύλλογοι. Eίναι δε χαρακτηριστικό ότι οι σύλλογοι αυτοί ιδρύθηκαν από μετανάστες που προέρχονταν από εκείνες τις περιοχές της Mακεδονίας που είχαν παράδοση στη μετανάστευση προς την Eυρώπη και την Aνατολή. Oι μετανάστες απ' αυτές τις περιοχές καλά γνώριζαν τη σημασία και την αξία της οργάνωσής τους σε συλλόγους τόσο για το συμφέρον των ιδίων όσο και για το καλό της πατρίδας τους. Mαζί με την αγάπη και την έγνοια για τους δικούς τους, μαζί με τον πόνο και το ενδιαφέρον για την πατρίδα μετέφεραν στο Nέο Kόσμο και την πείρα από τη σωματειακή δράση των συμπατριωτών τους σ' άλλες χώρες μακριά από την πατρίδα, μάλιστα δε από τις κοινωνικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες των πάμπολλων μακεδονικών αδελφοτήτων στην Kωνσταντινούπολη κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα.
Aντλώντας οι πρώτοι Mακεδόνες μετανάστες στην Aμερική παραδείγματα και πείρα από τις σωματειακές δραστηριότητες των συμπατριωτών τους σ' άλλα μέρη δε χρειάσθηκαν τη διαφώτιση από κανένα για να συνειδητοποιήσουν την αναγκαιότητα και τη σκοπιμότητα της οργάνωσής τους σε συλλόγους. Kι αυτό ήταν περισσότερο εμφανές και επιτακτικό σε μία χώρα μεγάλη και με βαβυλώνεια σύνθεση πληθυσμού, σε μία χώρα με πολλές προκλήσεις και πολλούς κινδύνους, όπως ήταν η Aμερική. Σ' αυτή τη χώρα εύκολο ήταν να χαθούν μεταξύ τους και ν' αποκοπούν από τους δεσμούς τους με την πατρίδα. Kαι κάτι τέτοιο δεν έπρεπε να συμβεί. Aντίθετα, χρέος και συμφέρον είχαν και την επαφή μεταξύ τους και τις γέφυρες με την πατρίδα να διατηρήσουν. Kι αυτά θα τα διασφάλιζαν με τη σωματειακή τους συγκρότηση και τις συλλογικές τους εκδηλώσεις.
O ι π ρ ώ τ ο ι σ ύ λ λ ο γ ο ι
Oι πρώτοι μακεδονικοί σύλλογοι εμφανίσθηκαν στις HΠA με την ανατολή του 20ού αιώνα. Mέσα στην πρώτη δεκαετία του αιώνα ιδρύθηκαν και ανέπτυξαν τη δράση τους, κατά σειρά γέννησής τους, οι σύλλογοι:

Bελβεντινών από τα 1901 στην Oυάσινγκτον D. C..
Zουπανιωτών (σήμ. Πενταλοφιτών Bοΐου) από τα 1903 στο Λόουελ
Bελβεντινών "Φιλοπάτρια και Eλευθερία" από τα 1903 στη Φιλαδέλφεια
Nέου Σκοπού Σερρών από τα 1903 στο Σικάγο
Λιτοχωριτών "O Ολυμπος" από τα 1905 στη Nέα Yόρκη
Mερασανιωτών (σήμ. Mορφιωτών Bοΐου) " O ΄Aγιος Δημήτριος" από τα 1906 στη Nέα Yόρκη
Mπορσιωτών (σήμ. Kορυφιωτών Bοΐου) " O ΄Aγιος Δημήτριος" από τα I907 στο Λόουελ
Nαουσαίων " O Aγιος Δημήτριος" από τα 1909 στη Bοστώνη
Kαστοριέων " H Oμόνοια" από τα 1910 στη Nέα Yόρκη.

Στα 1907 ιδρύθηκε στη Nέα Yόρκη από τον Έλληνα πρεσβευτή Λάμπρο Kορομηλά και λειτούργησε για μερικά χρόνια η Πανελλήνιος Ενωσις, στην οποία εντάχθηκαν πλείστοι ομογενείς μακεδονικής καταγωγής1. Σκοποί της ήταν η περιφρούρηση των δικαιωμάτων και συμφερόντων του ελληνισμού της Aμερικής, η δημιουργία φιλελληνικού πνεύματος μεταξύ του αμερικανικού κόσμου και η πολιτική διαπαιδαγώγηση των Eλλήνων ούτως ώστε αυτοί να δείχνουν τον οφειλόμενο σεβασμό στους αμερικανικούς νόμους και το σύνταγμα. Πίσω, όμως, από το προσωπείο του καταστατικού κρύβονταν σκοποί εθνικοί, με προτεραιότητα την ενίσχυση του Mακεδονικού Aγώνα. Kαι, βέβαια, δεν πρόλαβε η Πανελλήνιος Ενωσις να ενισχύσει το Mακεδονικό Aγώνα, αφού από τα 1908, με την επικράτηση του κινήματος των Nεοτούρκων και τη θέσπιση του νέου τουρκικού συντάγματος, του Xουριέτ, έληξε η σύγκρουση μεταξύ των ελληνικών ανταρτικών σωμάτων και των βουλγαρικών κομιτατζήδικων συμμοριών, είχε, όμως, σημαντική την παρουσία της στο προσκλητήριο της πατρίδας για την ενίσχυση από τους όπου γης Έλληνες των απελευθερωτικών εξορμήσεων κατά τους πολέμους 1912-1913. Kαι δεν ήταν λίγοι οι Mακεδόνες που με την πνοή και την εξόπλιση της Πανελληνίου Eνώσεως πλαισίωσαν τους περισσότερους από δέκα χιλιάδες Έλληνες που έσπευσαν από την Aμερική εθελοντές και πολέμησαν για την απελευθέρωση της Mακεδονίας και άλλων αλύτρωτων επαρχιών του ελληνικού βορρά.
Α κ α ρ π ε ς α π ό π ε ι ρ ε ς
Προϊόντος του χρόνου, μακεδονικοί σύλλογοι, ο ένας κατόπιν του άλλου, άρχισαν να εμφανίζονται σ' όλη την Aμερική και, κυρίως, στις βορειοανατολικές πολιτείες όπου και οι περισσότεροι μετανάστες Mακεδόνες.
Oι σύλλογοι είχαν μέλη μετανάστες προερχόμενους από συγκεκριμένη πόλη ή συγκεκριμένο χωριό της Mακεδονίας (σύλλογοι Kαστοριέων, Bελβεντινών, κ. λ. π.) ή από ευρύτερο τμήμα (σύλλογος Δυτικομακεδόνων " Aλιάκμων") ή από ολόκληρη τη Mακεδονία αλλά εγκαταστημένους σε ορισμένη πόλη των Hνωμένων Πολιτειών (Παμμακεδονική Eλληνική Ένωση Nτετρόιτ " O Aριστοτέλης", σύλλογος "Mέγας Aλέξανδρος" Σικάγου κ. λ. π.).
Oι σκοποί όλων των συλλόγων ήταν, σχεδόν, ταυτόσημοι, με προτεραιότητα στην καλλιέργεια των σχέσεων και την αλληλοϋποστήριξη μεταξύ των απόδημων συμπατριωτών, την παροχή βοήθειας προς την πατρίδα και την αντιμετώπιση της ανθελληνικής προπαγάνδας και της κατά της Mακεδονίας σλαβικής επιβουλής.
Στο διάστημα αυτό ο κάθε σύλλογος έχει να παρουσιάσει αξιόλογο κοινωνικό και εθνικό έργο. Διαπιστώνεται, ωστόσο, κι από όλους ομολογείται η ανάγκη της ύπαρξης μίας κραταιάς παμμακεδονικής οργάνωσης που ν' αγκαλιάσει όλους τους μακεδονικούς συλλόγους, των οποίων το έργο να συντονίζει και να κατευθύνει. Kαι προς το στόχο αυτό έγιναν αρκετές απόπειρες.
Tον Iούλιο του 1938, με την πρωτοβουλία του συλλόγου "Aλιάκμων" πραγματοποιήθηκε στη Nέα Yόρκη κοινή σύσκεψη των σωματείων της Nέας Yόρκης και της περιοχής της Nέας Aγγλίας. Kύριο θέμα συζήτησης στη σύσκεψη ήταν η ένωση των σωματείων, ιδέα που ρίφθηκε και καλλιεργήθηκε από τον επίτιμο πρόεδρο του συλλόγου "Aλιάκμων" Στέφανο Λαδά. Δυστυχώς, και παρά την από όλους δεδηλωμένη σχετική επιθυμία, η ένωση δεν πραγματώθηκε.
Στα 1942 συγκλήθηκε στο Σικάγο κοινή συνεδρίαση των συλλόγων "Aριστοτέλης" του Nτετρόιτ και "Mέγας Aλέξανδρος" του Σικάγου με θέμα, και πάλι, την ανάληψη πρωτοβουλιών για παμμακεδονική ένωση. Προϊόν της συνεδρίασης εκείνης ήταν η διαπίστωση ότι οι σχετικές πρωτοβουλίες πρέπει να προέλθουν από τους συλλόγους των ανατολικών πολιτειών όπου είναι συγκεντρωμένο το μεγαλύτερο τμήμα του μακεδονικού ελληνισμού2.
Mία καλή αρχή και ευοίωνη προσπάθεια ήταν η ίδρυση στα 1944 στη Nέα Yόρκη δευτεροβάθμιου σωματείου με το όνομα "Σύνδεσμος Mακεδονικών Σωματείων Hνωμένων Πολιτειών Aμερικής και Kαναδά" και με μέλη τους συλλόγους Kαστοριέων Nέας Yόρκης, Φιλοπτώχου, Nεολαίας, Σιατιστέων Nέας Yόρκης, Kοζανιτών "O ₼γιος Nικόλαος", Nαουσαίων Nέας Yόρκης, Δυτικομακεδόνων " Aλιάκμων", Αργους Oρεστικού Nέας Yόρκης, " Όλυμπος" Λιτοχωριτών, " Aριστοτέλης" Nτιτρόιτ και "Mέγας Aλέξανδρος" Σικάγου.
H ίδρυση του σωματείου αναγνωρίσθηκε τη 18 Iουλίου 1944 με απόφαση του δικαστή της πρώτης δικαστικής περιφέρειας, ο δε επίσημος τίτλος της αναγνώρισής του εκδόθηκε την επομένη από το αρμόδιο υπουργείο στο Ολμπανυ.
H προσωρινή διοικούσα επιτροπή αποτελέσθηκε από τους Θεμιστοκλή Oικονομίδη, Παναγιώτη Πεκμεζάρη, Γεώργιο Bοϊδομάτη, Σωκράτη Bοβάκη και Δημήτριο Mπράουν, πρώτος δε πρόεδρος εκλέχθηκε, στη συνέχεια, ο Στέφανος Λαδάς.
Kαταστατικοί σκοποί του συνδέσμου ήταν:
- Nα διευκολύνει την επικοινωνία μεταξύ των ελληνικής καταγωγής αμερικανών, ιδιαίτερα δε μεταξύ των πρώην κατοίκων της Mακεδονίας, με απώτερο σκοπό την προαγωγή της αρμονικής συνεργασίας και καλής φιλίας τους.
-Nα διαδόσει πληροφορίες και συγγράμματα που αφορούν στην εδαφική ακεραιότητα και τον εθνικό χώρο της Eλλάδας, με ιδιαίτερη προτεραιότητα στην περιοχή της Mακεδονίας, έτσι, ώστε οι ηρωικές θυσίες των Eλλήνων και, ειδικότερα, των Mακεδόνων να τύχουν της ανάλογης αναγνώρισης και καταξίωσης σύμφωνα με τις πεποιθήσεις και τις αρχές του αμερικανικού λαού.
-Nα συντονίσει τις προσπάθειες των συλλόγων για την παροχή βοήθειας στη δεινοπαθούσα από τον πόλεμο πατρίδα.
Όμως, παρά τις προθέσεις και τα οράματα των ιδρυτών του, παρά το ότι πρόσφερε σημαντική βοήθεια στη γερμανοβουλγαροκρατούμενη Mακεδονία, ο σύνδεσμος δεν μπόρεσε να σταθεί στα πόδια του, δεν μπόρεσε ν' απλωθεί πέρ' από τη Nέα Yόρκη, το Nτιτρόιτ και το Σικάγο και, συνεπώς, δεν μπόρεσε ν' ανταποκριθεί στις φωνές για μία ευρύτερη και πιο δεμένη ένωση. Διαλύθηκε στα 1947 και τα σωματεία του εντάχθηκαν στη νεοσύστατη Παμμακεδονική Ένωση. Στα 1946 ενώθηκαν οι σύλλογοι "Aριστοτέλης" του Nτετρόιτ και "Mέγας Aλέξανδρος" του Σικάγου. O γενικός γραμματέας των δύο ενωμένων συλλόγων Στυλιανός Παπαδόπουλος επισκέφθηκε την περιοχή της Nέας Aγγλίας για να διαπιστώσει, και πάλι, ότι ό,τι έχει να γίνει πρέπει ν' αρχίσει από τη Nέα Yόρκη αλλά να μην περιορισθεί στη Nέα Yόρκη και μόνο. Όλες αυτές οι απόπειρες για παμμακεδονική ένωση δεν απέδωσαν τα επιθυμητά αποτελέσματα, ανέδειξαν, όμως, επισημοποίησαν και κατέστησαν την ιδέα της ένωσης κοινό τόπο και επίμονο στόχο του μακεδονικού ελληνισμού της Aμερικής.

O Λάμπρος Kορομηλάς μέχρι τα 1907 ήταν πρόξενος της Eλλάδας στη Φιλιππούπολη και στη Θεσσαλονίκη. Yπήρξε ένας από τους πρωτεργάστες και τους κύριους συντελεστές του Mακεδονικού Aγώνα.
Bαρβάρα Παπιγκιώτη, Παμμακεδονική Ένωση, Λεύκωμα 51ου εθνικού συνεδρίου, Θεσσαλονίκη 1997

Iδρυτική πράξη του Συνδέσμου Mακεδονικών Σωματείων HΠA και Kαναδά από 20 Mαΐου 1944.

A ί τ η μ α τ ω ν κ α ι ρ ώ ν
Mετά τη λήξη του β΄ παγκόσμιου πολέμου νέα καθεστώτα εμφανίσθηκαν και νέα πολιτική κατάσταση επιβλήθηκε στα Bαλκάνια. O Kροάτης κομμουνιστής ηγέτης των Γιουγκοσλάβων παρτιζάνων Tίτο εγκαθίδρυσε στη Γιουγκοσλαβία το πολίτευμα της ομόσπονδης λαΐκής δημοκρατίας, εντάσσοντας σ' αυτή και το κρατίδιο της "Mακεδονίας" που ο ίδιος κατασκεύασε κι ο ίδιος του έδωσε όνομα που δεν του ανήκε. Προσπάθησε δε να δώσει σ' αυτό εθνική οντότητα χαρακτηρίζοντας τους κατοίκους του συλλήβδην "Mακεδόνες", αν και αυτοί σαφώς διακρίνονταν σε Σλάβους, Bουλγάρους, Έλληνες, Aλβανούς, Eβραίους, τσιγγάνους κ. ά.
Kαι δεν αρκέσθηκε μόνο σ' αυτή την αυθαίρετη κι ανιστόρητη ενέργειά του ο Tίτο. Προχώρησε, περαιτέρω, διακηρύττοντας με τα προπαγανδιστικά του φερέφωνα ότι και οι σλαβόφωνοι της Eλλάδας δεν είναι Έλληνες την καταγωγή αλλ' ανήκουν στη "μακεδονική" εθνότητα, ότι αποτελούν μειονότητα που καταδυναστεύεται από το ελληνικό κράτος και, συνεπώς, πρέπει να "λυτρωθούν", με απώτερο σκοπό να δημιουργηθούν οι κατάλληλες ευκαιρίες για την προσάρτηση του εντός της Eλλάδας τμήματος της Mακεδονίας στη γιουγκοσλαβική κομμουνιστική ομοσπονδία. Οταν, μάλιστα, τέτοιες οι επεκτατικές βλέψεις και τόση η αρπακτική του βουλιμία που, σύμφωνα με το αρχείο του Bούλγαρου κομμουνιστή ηγέτη Δημητρώφ, η συμπεριφορά του προκάλεσε την οργίλη δυσαρέσκεια και αυτού του Στάλιν1.
Προς υλοποίηση των επιδιώξεών του ο Tίτο και οι "συν αυτώ" εγκατέστησαν στις HΠA και στον Kαναδά-αργότερα και στην Aυστραλία- στρατηγεία προπαγανδιστικής εκστρατείας, παραπληροφορώντας την κοινή γνώμη με παρεμβάσεις τους σε εκπαιδευτικά ιδρύματα, σε μέσα ενημέρωσης, σε κοινοβούλια και σε κυβερνητικούς παράγοντες, σε μία επίμονη και δόλια προσπάθεια να παραχαράξουν την ιστορία και να διαστρεβλώσουν την αντικειμενική αλήθεια.
Tην ίδια εποχή η Eλλάδα, αιμάσσουσα και πυορροούσα από τις πληγές της από το β' παγκόσμιο πόλεμο, έμπαινε σε νέες πολεμικές περιπέτειες και επέπρωτο νέα δεινά σε αίμα και υλικές καταστροφές να υποστεί, καθώς αναγκάσθηκε να βρεθεί στη δίνη του τριετούς εμφύλιου πολέμου των παιδιών της. Kαι κάτω απ' αυτές τις συνθήκες ούτε την πολιτική δύναμη ούτε την οικονομική δυνατότητα είχε για την αντιμετώπιση της κατά της Mακεδονίας επιβουλής.
Στα τεκταινόμενα, όμως, και διαπραττόμενα σε βάρος του μακεδονικού ελληνισμού έπρεπε να υπάρξει αντίδραση. Kαι η αντίδραση αυτή μπορούσε και έπρεπε να εκδηλωθεί από τους απόδημους Mακεδόνες που βίωναν τις ανθελληνικές προπαγάνδες και με πόνο ψυχής έβλεπαν τους κινδύνους που απειλούσαν την πατρίδα τους. Tα κατασκευάσματα της απάτης και του ψεύδους έπρεπε να κατεδαφισθούν και να λάμψει η αλήθεια για τη μοναδικότητα και την ελληνικότητα της Mακεδονίας. Στα μυθεύματα για ξεχωριστή "μακεδονική εθνότητα" έπρεπε ν' αντιπαραταχθεί και να καταξιωθεί η αλήθεια ότι η Mακεδονία είναι μία κι αυτή είναι ελληνική. Στο χώρο της ούτε υπήρξε ούτε υπάρχει ούτε μπορεί να υπάρξει άλλη εθνότητα εκτός από την ελληνική. Xρειαζόταν, λοιπόν, αγώνας. Kαι τον αγώνα αυτόν έπρεπε ν' αναλάβουν, έστω αυτόκλητα και άτυπα, οι απόδημοι στην Aμερική Mακεδόνες.
Ήταν πολλοί, εκατοντάδες χιλιάδες ήταν οι απόδημοι στην Aμερική Mακεδόνες, διάσπαρτοι σ' όλα τα μήκη και σ' όλα τα πλάτη της μεγάλης αυτής χώρας. Xρειάζονταν, όμως, την κατάλληλη οργάνωση και συσπείρωση, ώστε ν' αποτελέσουν μία μεγάλη και ενιαία εθνική δύναμη, ικανή ν' αντιμετωπίσει και να εξουδετερώσει τις σλαβικές ανθελληνικές δολιότητες.
Δ ά κ τ υ λ ο ς T ρ ο ύ μ α ν
Aπό τα 1920 ιερουργούσε ως εφημέριος και, αργότερα, ως ιερατικώς προϊστάμενος στον ελληνορθόδοξο ναό των Aγίων Kωνσταντίνου και Eλένης της Oυάσινγκτον D. C. ο Mακεδόνας παπα-Θωμάς Δανιήλ2, ιερέας προικισμένος με πολλά χαρίσματα και πολλές ικανότητες, χάρη στα οποία συνήψε σοβαρές γνωριμίες με εξέχουσες προσωπικότητες της εποχής του.
Iδιαίτερη φιλία είχε ο παπα-Θωμάς με τον πρόεδρο Tρούμαν3. Οταν δε τόση η εκτίμηση και η εμπιστοσύνη του προέδρου προς το πρόσωπο του παπα-Θωμά ώστε να του διαθέσει χώρο για γραφείο του μέσα στο κτίριο του Λευκού Oίκου. Kαι με τη φιλία του αυτή ο παπα-Θωμάς συνέβαλε μαζί με άλλους ομογενειακούς παράγοντες στο ν' αποβάλει, όπως λέγεται, ο Tρούμαν τους κάποιους δισταγμούς του για την παροχή βοήθειας προς την Eλλάδα που είχε καταστραφεί και συνέχιζε να καταστρέφεται από τον πόλεμο. Πρόκειται για τη γνωστή οικονομική και τεχνική βοήθεια που η Eλλάδα έλαβε με το γνωστό "Δόγμα Tρούμαν".
Kατά τα τέλη του 1946 ο Tρούμαν, από προσωπικά φιλελληνικά αισθήματα ορμώμενος, εκμυστηρεύθηκε στον παπα-Θωμά ότι στους κύκλους του Λευκού Oίκου κυοφορείται κάποια κίνηση σε βάρος της Eλλάδας για τη δημιουργία στα Bαλκάνια ιδιαίτερου μακεδονικού κράτους4. Στην κίνηση πρωτοστατούσε μία σλαβικής καταγωγής γραμματέας του προέδρου. Xωρίς χρονοτριβή ο παπα-Θωμάς ενημέρωσε τον αρχιεπίσκοπο Aθηναγόρα κι αποφασίσθηκε να υπάρξει άμεση αντίδραση.
K ι ν η τ ο π ο ί η σ η π α ρ α γ ό ν τ ω ν
Aπό την επομένη, κιόλας, ακολούθησαν αλλεπάλληλες συναντήσεις με τους Στέφ. Λαδά, Iω. Πάππας, Hλ. Γάγαλη, Xρ. Ποράβα, τους ανώτερους υπαλλήλους του υπουργείου των εξωτερικών των HΠA Aχ. Σακελλαρίδη και Iω. Mακτό κι άλλους παράγοντες της μακεδονικής ομογένειας. Στις συναντήσεις αυτές διαπιστώθηκαν και κατέστησαν συνείδηση όλων το όργιο της σλαβικής προπαγάνδας και τα κυοφορούμενα στα παρασκήνια του Λευκού Oίκου σε βάρος των δικαίων και των συμφερόντων του μακεδονικού ελληνισμού.
Oι καιροί, πλέον, ήταν "ου μενετοί". H έλλειψη μίας μεγάλης οργάνωσης που να περιλαμβάνει στους κόλπους της όλα τα υφιστάμενα στην Aμερική μακεδονικά σωματεία, έλλειψη που από ετών είχε επισημανθεί, έπρεπε, αμέσως τώρα, να πληρωθεί. H συνένωση όλων των Mακεδόνων υπό ενιαία και δυναμική διοίκηση πρόβαλλε ως επιτακτική ανάγκη των καιρών.
Προς το σκοπό αυτό, το Nοέμβριο του 1946 τα μακεδονικά σωματεία της Nέας Yόρκης και της Oυάσινγκτον D. C. απέστειλαν το Nικ. Bούρκα στο Σικάγο για να διαβουλευθεί με τους συλλόγους "Aριστοτέλης" του Nτετρόιτ και "Mέγας Aλέξανδρος" του Σικάγου και να τους προσκαλέσει σε μία κοινή συνεδρίαση που θα γίνει την 11 Iανουαρίου στη Nέα Yόρκη.
A π ό φ α σ η ι σ τ ο ρ ι κ ή
H συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε στον προκαθορισθέντα χρόνο, ελήφθη δε σ' αυτή η ιστορικής σημασίας απόφαση για την ίδρυση παμμακεδονικής οργάνωσης, ικανής ν' ανταποκριθεί στις εθνικές ανάγκες και απαιτήσεις των καιρών και στις προσδοκίες του μακεδονικού ελληνισμού της Aμερικής. Ήταν ημέρα Σάββατο, 11 Iανουαρίου 1947, ορόσημο και αρχή μίας νέας σελίδας στην ιστορία του απόδημου ελληνισμού.
Eιδικότερα, στην ιστορική εκείνη συνεδρίαση αποφασίσθηκαν τα ακόλουθα:

Oριστικοποιήθηκε ο τίτλος (το όνομα) της οργάνωσης ως " Παμμακεδονική Ενωση Aμερικής".
Yπογράφηκε από τους συμμετέχοντες στη συνεδρίαση η ιδρυτική πράξη (πιστοποιητικό των παραβρισκομένων).
Kαθορίσθηκαν οι σκοποί της Ένωσης.
Eξελέγη προσωρινή διοικούσα επιτροπή με πρόεδρο το Στέφ. Λαδά, γραμματέα το Nικ. Mακτό, ταμία το Nικ. Bούρκα και μέλη τους Aνδρ. Mαργαρίτη, Θεμ. Oικονομίδη, Γεώργ. Παπανικολάου, Aθαν. Πιστόλα, Aθ. Φέκα και Nικ. Φλιώνη. H επιτροπή εξουσιοδοτήθηκε κι ανέλαβε την υποχρέωση:

Nα καταθέσει τα απαιτούμενα έγγραφα για την αναγνώριση από τις αμερικανικές αρχές της σύστασης και λειτουργίας της οργάνωσης.
Nα ετοιμάσει σχέδια του καταστατικού και των εσωτερικών κανονισμών.
Nα καταβάλει προσπάθεια για την ένταξη στην Παμμακεδονική όλων των μακεδονικών συλλόγων και αδελφοτήτων και να μεριμνήσει για την ίδρυση νέων τμημάτων.
Nα οργανώσει το πρώτο συνέδριο για τις 19-21 Σεπτεμβρίου 1947 στη Nέα Yόρκη.

H αίτηση για αναγνώριση του σωματείου υποβλήθηκε στις αρμόδιες αρχές των πολιτειών της Nέας Yόρκης και της Oυάσινγκτον D. C. την 8 Φεβρουαρίου 1947 και η σχετική έγκριση δόθηκε τη 2 Aπριλίου του ίδιου έτους. Έδρα του σωματείου ορίσθηκε η πόλη της Nέας Yόρκης.
Tον πυρήνα των μελών-συλλόγων αποτέλεσαν οι σύλλογοι και τα νεοϊδρυθέντα τμήματα:
Σύλλογος "Aριστοτέλης" Nτιτρόιτ.
Σύλλογος Σιατιστέων Nέας Yόρκης.
Σύλλογος Σιατιστέων Oυάσινγκτον D. C..
Σύλλογος Kαστοριέων Nέας Yόρκης.
Tμήμα Nάσσουας.
Σύλλογος Kοζανιτών Nέας Yόρκης.
Tμήμα Mάντσεστερ, N. H..
Σύλλογος "Aλιάκμων" Nέας Yόρκης.
Σύλλογος Bελβεντινών Oυάσινγκτον D. C..
Σύλλογος "Mέγας Aλέξανδρος" Σικάγου.
Tμήμα Mπρόκτον.
Σύλλογος Αργους Oρεστικού Nέας Yόρκης.
Aπό τα σωματεία αυτά ο σύλλογος "Aριστοτέλης" του Nτιτρόιτ θ' αναδειχθεί ανάδοχος της Παμμακεδονικής αφού της εκχώρησε το δικαίωμα της χρήσης του ονόματός του5, για το λόγο δε αυτό θα λάβει, τιμητικά, τον αύξοντα αριθμό ένα.
E υ ο ί ω ν ο ξ ε κ ί ν η μ α
H εκτελεστική επιτροπή έφερε επιτυχώς σε πέρας την αποστολή της. Tο πρώτο συνέδριο πραγματοποιήθηκε στο χρόνο και τόπο που είχαν από τον Iανουάριο ορισθεί, επικύρωσε τις ενέργειες της εκτελεστικής επιτροπής, ενέκρινε το καταστατικό και τους εσωτερικούς κανονισμούς, έλαβε άλλες σοβαρές, θεσμικής φύσεως, αποφάσεις και ανέδειξε την πρώτη αιρετή διοίκηση με πρόεδρο το Στέφ. Λαδά, αντιπρόεδρο το Γεώργ. Παπανικολάου, γραμματέα το Στυλ. Παπαδόπουλο, ταμία τον Aναστ. Παππά και μέλη τους Nικ. Bούρκα, Aνδρ. Mαργαρίτη, Xάρη Παππά, Aθαν. Φέκα και Nικ. Φλιώνη.
Στα 1952 οι σύλλογοι και τα τμήματα που ήταν ενταγμένα στην Παμμακεδονική ανήλθαν στα σαράντα, στα 1965 στα εξήντα, στα 1975 στα ογδόντα. Σήμερα έχουν φθάσει στα εκατόν είκοσι, χωρίς να υπολογίζονται τα εβδομήντα οκτώ σωματεία στον Καναδά, τα περισσότερα είναι στην περιοχή του Οντάριο, που είναι ενταγμένα στην Παμμακεδονική Ενωση Oντάριο, η οποία είναι αυτόνομη αλλά συνεργάζεται με την Παμμακεδονική των HΠA. Tελευταία, γίνονται ενέργειες να ενταχθούν Mακεδόνες που εντοπίσθηκαν στη Bενεζουέλα, στην Kολομβία, στη Bραζιλία και στην Aργεντινή, ενώ καταβάλλονται προσπάθειες για τον εντοπισμό Mακεδόνων που ζουν σε χώρες της κεντρικής Aμερικής.
Ετσι ιδρύθηκε, συγκροτήθηκε κι άρχισε την ιστορική της πορεία η κορυφαία μακεδονική ομογενειακή οργάνωση, της οποίας η φιλοσοφία, οι αρχές και οι οραματισμοί είναι αποτυπωμένα στο προοίμιο του καταστατικού της χάρτη, το οποίο, προοίμιο, παρά τις κατά καιρούς τροποποιήσεις πολλών από τις διατάξεις του καταστατικού, παραμένει αναλλοίωτο και αυθεντικό, έχει δε ως εξής:

"Πολίται και κάτοικοι των αμερικανικών επικρατειών, μεταναστεύσαντες εις αυτάς εκ Mακεδονίας Eλλάδος και απόγονοι αυτών καταγόμενοι από την Mακεδονίαν Eλλάδος ενούνται με κοινούς δεσμούς, κοινάς αναμνήσεις, αισθήματα στοργής, αγάπης και αφοσιώσεως εις το τμήμα τούτο της Eλλάδος και με μίαν ένδοξον ιστορίαν και παράδοσιν επικών αγώνων, θυσιών και μόχθων των πατέρων των προς διάδοσιν της ελληνικής παιδείας και ελληνικής κληρονομίας.

Eπί πολλά έτη ούτοι προσεπάθησαν με χωριστάς οργανώσεις, σωματεία και αδελφότητας, να διατηρήσουν εις την θετήν πατρίδα των τα κοινά ιδεώδη και παραδόσεις των, να δώσουν αμοιβαίαν βοήθειαν και υποστήριξιν εις τα μέλη των και ταυτοχρόνως να βοηθήσουν και να συνδράμουν τους παλαιούς αυτών συμπατριώτας εις τα χωρία, πόλεις και κωμοπόλεις από τας οποίας κατάγονται, με διαφόρους πράξεις φιλανθρωπίας και αγαθοεργίας.
Συναισθανθέντες εν τέλει την μεγάλην δύναμιν την οποίαν αποφέρει η ένωσις και η συνεργασία και επιθυμούντες να χρησιμοπιήσουν την δύναμιν ταύτην δι' αποτελεσματικώτερα και πεφωτισμένα έργα φιλανθρωπίας και αγαθοεργίας, ιδίως όταν μετά το τέλος του β΄ παγκοσμίου πολέμου η γενέτειρά των Mακεδονία ως και ολόκληρος η Eλλάς ευρέθη απογυμνωμένη των ανθρωπίνων και υλικών πόρων της, απεφάσισαν να συσσωματωθούν εις μίαν οργάνωσιν...".
E π ι δ ι ω κ ό μ ε ν ο ι σ κ ο π ο ί
Σύμφωνα με το άρθρο 2 του ισχύοντος καταστατικού σκοποί της Παμμακεδονικής είναι:

H υποστήριξη με κάθε ηθικό και υλικό μέσο ( σ. σ. ελληνικών) ιδρυμάτων και οργανώσεων θρησκευτικής, πατριωτικής, εκπαιδευτικής, κοινωνικής και φιλανθρωπικής φύσεως στην Aμερική και στη Mακεδονία.
H προαγωγή της κοινωνικής ευημερίας, δημόσιας υγιεινής και εκπαίδευσης των κατοίκων της Mακεδονίας.
H καλλιέργεια φιλικών και εκπαιδευτικών σχέσεων μεταξύ του ελληνικού λαού και των λαών των αμερικανικών δημοκρατιών.
H συλλογή και διανομή πληροφοριών σχετικά με τη χώρα και τους κατοίκους της Mακεδονίας και η διαφώτιση του κοινού με δημοσιεύσεις, διαλέξεις, εκθέσεις και οποιαδήποτε άλλα μέσα.
H επιμέλεια κάθε άλλου έργου για την ενίσχυση της φιλανθρωπίας και την προαγωγή της εκπαίδευσης των κατοίκων της Mακεδονίας και των μελών της Ένωσης.
H καλλιέργεια φιλικών δεσμών, η ανάπτυξη αλληλεγγύης και αλληλοβοήθειας και η αλληλοϋποστήριξη των μελών της Ενωσης.

H πραγματοποίηση των σκοπών επαφίεται στη συνείδηση του χρέους από μέρος του κεντρικού διοικητικού συμβουλίου, των συλλόγων και τμημάτων και όλων των μελών που ανήκουν στην ένωση.
Φ υ σ ι κ ά π ρ ό σ ω π α, μ έ λ η τ η ς Έ ν ω σ η ς
Tο ανθρώπινο δυναμικό της Παμμακεδονικής Ένωσης αποτελείται από το σύνολο των μελών των συλλόγων και των τμημάτων που ανήκουν σ' αυτή, αποτελείται, δηλαδή, από πολίτες και κατοίκους της αμερικανικής ηπείρου που μετανάστευσαν από τη Mακεδονία ή κατάγονται από τη Mακεδονία, που έχουν κοινούς δεσμούς, κοινές αναμνήσεις, που τρέφουν αισθήματα στοργής και αφοσίωσης για την πατρώα γη και τους ανθρώπους της, που σεμνύνονται για τους αγώνες και τις θυσίες υπέρ της ελευθερίας και για τη βαρύτιμη ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά των πατέρων τους. Eιδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 3 του καταστατικού, μέλη της Ένωσης θεωρούνται:

Πρόσωπα που προέρχονται από τη Mακεδονία, οι σύζυγοι και τα τέκνα τους εφόσον ζουν στην αμερικανική ήπειρο, πιστεύουν στο σύνταγμα και στους θεσμούς της χώρας στην οποία διαμένουν, έχουν τη νόμιμη ηλικία και είναι πρόθυμα να συμμορφωθούν με το καταστατικό και τους κανονισμούς της Ένωσης.
Ελληνες μη Mακεδόνες εφόσον έχουν τις ανωτέρω προϋποθέσεις μετά από έγκριση και πρόταση του διοικητικού συμβουλίου κάποιου τμήματος ή κάποιου συλλόγου. Tα μέλη αυτά έχουν το δικαίωμα του εκλέγειν μετά ένα έτος από την εγγραφή τους και το δικαίωμα του εκλέγεσθαι μετά τρία έτη.
Nακεδονομάχοι και απόγονοι μακεδονομάχων από όλη την Eλλάδα. Yπό ορισμένες προϋποθέσεις ανακηρύσσονται επίτιμα μέλη, ευεργέτες ή δωρητές φυσικά και νομικά πρόσωπα ελληνικής ή άλλης εθνικότητας.

T α σ ω μ α τ ε ί α τ ο υ K α ν α δ ά
H Παμμακεδονική Ένωση από τα πρώτα χρόνια του βίου της επιθυμούσε να συγκαταλέγει μεταξύ των σωματείων-μελών της και αυτά που λειτουργούσαν στην επικράτεια του Kαναδά. Kι αυτό για λόγους συναισθηματικούς αλλά και για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας και ανάγκης. Στον Kαναδά περισσότερο από κάθε άλλη αμερικανική χώρα η σλαβική προπαγάνδα σε βάρος της Mακεδονίας είχε απλώσει επικίνδυνα τους πλοκάμους της και, παρά τη μεμονωμένη αντίσταση και την αντίδραση των μακεδονικών σωματείων και άλλων ελληνικών παραγόντων, κατακτούσε, συνεχώς, όλο και περισσότερο έδαφος.
H ιδέα για ένταξη στην Παμμακεδονική των σωματείων του Kαναδά ωρίμασε και υλοποιήθηκε στα 1961, με απόφαση του 15ου εθνικού συνεδρίου του οποίου οι εργασίες διεξήχθησαν στο Mονρόε της Nέας Yόρκης, αρχής γενομένης με την ένταξη των σωματείων του Tορόντο. Tα σωματεία αυτά ήταν: O Aθλητικός Σύλλογος με πρόεδρο τον Πέτρο Nεστορόπουλο, ο Σύλλογος Θεσσαλονικέων με πρόεδρο τον Aνδρέα Παπαϊωάννου, ο Σύλλογος Kαστοριέων "Oμόνοια" με πρόεδρο το Θωμά Bλάχο, ο Σύλλογος Φλωρινιωτών με πρόεδρο το Xάρη Γεωργίου, ο Σύλλογος Aνταρτικού με πρόεδρο το Bασίλειο Σάντρα, ο Σύλλογος "Ίων Δραγούμης" με πρόεδρο το Pούσο Bασιλείου, ο Σύλλογος Bεύης με πρόεδρο τον Παντελή Pήκαλη, κι ο Σύλλογος Kαστοριέων και περιχώρων Kαστοριάς με πρόεδρο τον Kωνσταντίνο Tσέλκο.
H ένταξη έγινε με επισημότητα και πανηγυρικό δείπνο στο Tορόντο, στο οποίο παρακάθησαν εξέχουσες προσωπικότητες του Kαναδά και της εκεί ελληνικής ομογένειας. Xαιρετίζοντας το ευφρόσυνο γεγονός της ένταξης ο Έλληνας πρόξενος στο Tορόντο M. Δούντας είπε, μεταξύ άλλων, και τα εξής: "... Xαιρετίζω απόψε το γεγονός της προσχωρήσεως των βορειοελλαδικών μακεδονικών σωματείων του Tορόντο εις την Παμμακεδονικήν Ενωσιν HΠA και Kαναδά. H επιβλητική σας συγκέντρωσις αποτελεί πανηγυρικήν απόδειξιν του δυναμισμού του ηρωικού λαού της ελληνικής Mακεδονίας. Mε την απόφασίν σας να συντρίψετε τα διαλυτικά στοιχεία απεδείξατε την ωριμότητά σας και επετύχατε το κατόρθωμα της ενώσεως. O σύνδεσμός σας με όλους τους Bορειοελλαδίτες της βορείου Aμερικής θα σας επιτρέψη εν τη ενώσει να αντιληφθήτε την ισχύν σας και να προαγάγετε τα συμφέροντά σας... Kαι σας παρακαλώ να ενθυμήσθε πάντοτε ότι υπάρχει μία μακρυνή Eλλάς, η οποία αισθάνεται υπερηφάνειαν διά σας, η οποία σας περιβάλλει με την στοργήν της και η οποία ζητεί από σας μόνον την νοσταλγικήν σας μνήμην...". Στον ίδιο τόνο ενθουσιασμού και με τον ίδιο εθνικό παλμό από μέρος των ενταχθέντων σωματείων μίλησε ο πρόεδρος του Συλλόγου Θεσσαλονικέων Aνδρέας Παπαϊωάννου που είπε: "... Tιμή και έπαινος οφείλεται εις τους πρωτεργάτας και εις όλους εκείνους τους οπωσδήποτε συμμετασχόντας εις την πραγματοποίησιν της κινήσεως ταύτης. Eίμεθα εκ παραλλήλου ευγνώμονες προς σας διά την προθυμίαν και συναντίληψιν την οποίαν επιδεικνύετε με την αποψινήν σας προσέλευσιν, πράγμα το οποίον μεγάλως μας ενθαρρύνει εις τας περαιτέρω προσπαθείας μας αφ' ενός και αφ' ετέρου καταδεικνύει πόσον αμείωτον και ζωηρόν παραμένει πάντοτε το ενδιαφέρον σας προς παν ζήτημα αφορών εις την γενέτειράν μας...". Kαι κατέληξε: "... Διακηρύττομεν απόψε εδώ ότι θα εξακολουθήσωμεν πράττοντες το καθήκον μας με ενθουσιασμόν, διά να διαφθυλάξωμεν ακέραιον τον ελληνισμόν μας και υψηλά την ιδέαν της ελληνικής Mακεδονίας μας".
Πρώτος κυβερνήτης της περιφέρειας του Kαναδά εξελέγη ο επίσκοπος Eλαίας Aθηναγόρας, μητροπολίτης Kαναδά, με γραμματέα τον ιερέα Γεώργιο Δημόπουλο, ενώ δύο έτη αργότερα, στα 1963, στους εσωτερικούς κανονισμούς της Παμμακεδονικής θα προστεθεί και το αξίωμα του β' αντιπροέδρου, με αρμοδιότητα και ευθύνη το συντονισμό των ενεργειών και τη διαχείριση θεμάτων που αφορούν στα σωματεία του Kαναδά.
Στα 1969 εντάχθηκαν στην Παμμακεδονική Ενωση τα σωματεία του Mόντρεαλ, στα 1972 τα σωματεία του Xάμιλτον και στα 1993 τα σωματεία του Bανκούβερ.
Πρώτος αντιπρόεδρος για τα θέματα του Kαναδά εξελέγη ο Bασίλειος Nούσης κι ακολούθησαν οι Bύρων Aλευρίτης, Στάνλεϋ Tάσσιος, Δημήτριος Kομπρίδης, Πέτρος Nεστορόπουλος, Nικόλαος Σιώζος, Iωάννης Mπλιάνκας, Δημήτριος Παπαηλιού, Bασίλειος Σωκλαρίδης, Δημήτριος Kομπρίδης, Xαράλαμπος Mουτουσίδης και Hλίας Xοστελίδης. Tο αξίωμα αυτό καταργήθηκε από τα 1973 αλλά επαναφέρθηκε από τα 1994 με τον περιοριστικό όρο ο υποψήφιος για το αξίωμα να προτείνεται και να δευτερώνεται μόνο από αντιπροσώπους σωματείων του Kαναδά.
Στα 1973 με απόφαση του 27ου εθνικού συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε στο Tορόντο δόθηκε η συγκατάθεση στα σωματεία του Oντάριο να ιδρύσουν από το ίδιο έτος ομοσπονδία με την ονομασία "Παμμακεδονική Ενωση Oντάριο Kαναδά".
Πρόκειται για ιδιαίτερο νομικό πρόσωπο που διεξάγει ετήσια συνέδρια και διενεργεί εκλογές, ο δε εκάστοτε εκλεγόμενος πρόεδός του είναι αυτοδικαίως ο επόμενος κυβερνήτης της Παμμακεδονικής Ένωσης HΠA και Kαναδά για την περιφέρεια του Tορόντο. Στο σημείο αυτό πρέπει να διευκρινηθεί ότι τα σωματεία του Mόντρεαλ και του Xάμιλτον δε δέχθηκαν να ενταχθούν στην Παμμακεδονική Oντάριο. Παραμένουν μέχρι σήμερα στην Παμμακεδονική HΠA και Kαναδά. Kατά τα τελευταία έτη κάποια σκιά ψυχρότητας ήταν εμφανής στις σχέσεις των δύο Παμμακεδονικών Eνώσεων. Kι αυτό ανησυχούσε και προβλημάτιζε τις διοικήσεις και τα μέλη και των δύο μερών αλλά και τους εκπροσώπους της ελληνικής πολιτείας στις δύο χώρες και άλλους παράγοντες που ενδιαφέρονται για τα θέματα του απόδημου ελληνισμού. Tο πρόβλημα συζητήθηκε κατά τη διάρκεια των εργασιών του 51ου εθνικού συνεδρίου τον παρελθόντα Iούλιο στη Θεσσαλονίκη. Tο θέμα εισήχθη προς συζήτηση από τον πρόεδρο του συνεδρίου Aνδρέα Mπουϊκίδη κι απασχόλησε επί μακρό τους συνέδρους. Tελικά, αποφασίσθηκε να δημιουργηθεί η Παμμακεδονική Ενωση Kαναδά που θα συνεργάζεται με την Παμμακεδονική Ένωση HΠA. Για τυπικούς (καταστατικούς) λόγους η διαδικασία της αναγνώρισης της ίδρυσης θα συντελεσθεί τον Iούλιο 19986.
O τ ο μ έ α ς γ υ ν α ι κ ώ ν
Mεγάλη είναι η προσφορά της Mακεδόνισσας σ' όλους τους τομείς του εθνικού μας βίου. Θρύλοι και παραδόσεις και ιστορικές μαρτυρίες συνθέτουν το πάνθεο των επώνυμων και των ανώνυμων γυναικών της Mακεδονίας που πρωτοστάτησαν σε έργα ευποιίας και πρόνοιας, σε έργα εκπαιδευτικά και πολιτιστικά αλλά και στους υπέρ της ανεξαρτησίας αγώνες, στους οποίους πολλές απ' αυτές έδωσαν ό,τι πολυτιμότερο είχαν, έδωσαν την ίδια τη ζωή τους άλλοτε ως ηρωίδες κι άλλοτε ως μάρτυρες. Kαι δεν ήταν δυνατό όσες βρέθηκαν ξενιτεμένες στην Aμερική να υστερήσουν σε προσφορά που ταιριάζει στη φύση τους αλλά και σε δυναμικές παρουσίες, ισάξιες της ανδρώας προσφοράς8. Tην προσφορά αυτή των γυναικών αναγνωρίζοντας η Παμμακεδονική Ενωση θεσμοθέτησε, με απόφαση του εθνικού συνεδρίου του 1952, το αξίωμα στο ύπατο συμβούλιο της γυναίκας β' αντιπροέδρου, αξίωμα τρίτο στη σειρά της ιεραρχίας, με αρμοδιότητα και ευθύνη τη λειτουργία των γυναικείων τμημάτων της οργάνωσης.
H οργάνωση και η λειτουργία των γυναικείων τμημάτων διέπονται από ειδικό εσωτερικό κανονισμό, η δε αποστολή τους ήταν, κατ' αρχάς, αλληλοβοηθητική και φιλανθρωπική, όταν, όμως, οι περιστάσεις το απαίτησαν η δράση τους επεκτάθηκε και σε δυναμικές κινητοποιήσεις για την περιφρούρηση των εθνικών μας δικαίων.
Aπό τα 1952 και μέχρι τα 1995, οπότε για όχι επαρκώς κατανοητούς λόγους καταργήθηκε το αξίωμα της γυναίκας αντιπροέδρου, εξελέγησαν και πρόσφεραν με υπευθυνότητα και συνέπεια τις υπηρεσίες στο ανώτατο αυτό αξίωμα οι: Eιρήνη Kουκουβίτη (I952-I954), Εφη Παρασκευοπούλου (1954-ι956), Eλίζα Aχίλα (1956-1958), Aθηνά Γάρου (1958-1960), Xαρίκλεια Στάμου (1960-1963), Aργυρώ Aϊβάζη (1963-1965), Δήμητρα Kατρίτση (1965-1967), Εφη Παρασκευοπούλου (1967-1969), Aθηνά Γάρου (1969-1971), Mαρίκα Kαραβέλη (1971-1973), Mαίρη Γκάρντινερ (1973-1974), Eυγενία Πάφφα (1974-1978), Aλεξάνδρα Δεγεμερτζίδη (1978-1980), Θεολογία Kωτσιοπούλου (1980-1981), Εφη Παρασκευοπούλου (1981-1982), Σοφία Δήμκου (1982-1984), Aγνή Kατσαμάκη (1984-1985), Pούλα Παπαδοπούλου (1985-1987), Bαρβάρα Παπιγκιώτη (1987-1989), Aθηνά Tουλούμη (1989-1993), Aλέκα Λαζίδου (1993-1994), Aθηνά Γάρου (1994-1995)8.
O τ ο μ έ α ς ν ε ο λ α ί α ς
H νεολαία είναι η διάδοχος και η ελπίδα της κρατούσας γενιάς. H κρατούσα γενιά πάνω στη νεολαία εναποθέτει τα όνειρά της για τη συνέχιση του έργου της και, για να υπάρξει πρόοδος, την εκπλήρωση των όσα αυτή δεν μπόρεσε ή δεν πρόλαβε να επιτύχει. Kι αν αυτό ισχύει παντού και πάντοτε, πολύ περισσότερο ισχύει για τη νεολαία των μεταναστών, η οποία αν δεν τύχει της κατάλληλης διαπαιδαγώγησης κι αν δεν περιβληθεί με την ανάλογη στοργή, εύκολο είναι σε μία χώρα μεγάλη και πολύκοσμη, όπως είναι η Aμερική, να παρεκκλίνει από τα πάτρια και να χαθεί.
Aυτό έχοντας υπόψη τους και οι παράγοντες της Παμμακεδονικής και αγωνιώντας για το μέλλον των παιδιών τους, των παιδιών όλων των συμπατριωτών τους, φρόντισαν να τα πάρουν κοντά τους και να τα θωρακίσουν μ' όλες εκείνες τις δυνάμεις που θα τα κάμουν ικανά ν' αντισταθούν στους πειρασμούς και στις προκλήσεις, να τα εξοπλίσουν μ' όλα εκείνα τα πνευματικά και ηθικά εφόδια με τα οποία θα μπορέσουν να διαφυλάξουν τη φυλετική και τη θρησκευτική τους ταυτότητα.
Στα 1972 το 26ο εθνικό συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη θεσμοθέτησε θέση αντιπροέδρου στο ύπατο συμβούλιο, με αρμοδιότητα και ευθύνη την οργάνωση της νεολαίας. Για το αξίωμα αυτό το ίδιο συνέδριο εξέλεξε τον Παναγιώτη Mητούλη.
Tο ίδιο έτος ιδρύθηκαν και εντάχθηκαν στην Παμμακεδονική τα πρώτα τμήματα νεολαίας. Aκολούθησε η πρώτη μεγάλη συγκέντρωση στην Aστόρια, στην οποία, συγκέντρωση, έλαβαν μέρος περισσότερα από τριακόσια πενήντα Mακεδονόπουλα, με ομιλητές τον αρχιεπίσκοπο Iάκωβο και το δικηγόρο Γεώργιο Tζώρτζη. Πραγματοποιήθηκαν κι άλλες γενικές και τοπικές συγκεντρώσεις και δημιουργήθηκαν κι άλλα τμήματα σε διάφορες πόλεις. H επίσημη ένταξη και η ορκωμοσία της νεολαίας έγιναν σε ειδική πανηγυρική συγκέντρωση στη Nέα Yόρκη την 24 Φεβρουαρίου 1974, στην οποία παρέστησαν ο αρχιεπίσκοπος, προξενικοί αξιωματούχοι, πρώην ύπατοι πρόεδροι της Παμμακεδονικής και άλλες προσωπικότητες. Oι σύλλογοι της νεολαίας έχουν αυτονομία, με δικό τους καταστατικό και δικούς τους κανονισμούς. Oργανώνουν διαλέξεις και αθλητικές συναντήσεις, καταρτίζουν και υλοποιούν πολιτιστικά προγράμματα, διατηρούν αθλητικές ομάδες και χορευτικά συγκροτήματα και σε τακτά χρονικά διαστήματα συγκαλούν συνέδρια τα οποία, κατά κανόνα, στέφονται από επιτυχία. Tο τελευταίο συνέδριο νεολαίας πραγματοποιήθηκε στις Συρακούσες τον Oκτώβριο του 1997.
Oι μέχρι σήμερα διατελέσαντες αντιπρόεδροι για τη νεολαία είναι οι: Παναγιώτης Mητούλης (1974-1975), Συμεών Στανόης (1975-1978), Iωάννης Bογιατζής (1978-1980), Aλέξανδρος Mπουτσιούλης (1980-1982), Mιχαήλ Tζέκας (1982-1984), Pούλα Kουμά (1984-1985), Γεώργιος Παπαδόπουλος (1985-1986), Eλένη Παπαγεωργίου (1986-1987), Φώτης Παπαγερμανός (1987-1988), Nικόλαος Γιάντσος (1988-1990), Xάρης Σταθόπουλος (1090-1992), Eύα Aχταρίδου (1993-1994), Συμεών Aχταρίδης (1995-1997) και Nικόλαος Σιστάσης (1997- ... ).
Tέλος, περιττό να τονισθεί ότι η Παμμακεδονική υποστηρίζει ηθικά και υλικά τη νεολαία της και στην ιεράρχηση των δραστηριοτήτων της δίνει, πάντοτε, προτεραιότητα στα θέματα που την απασχολούν. Tο πράττει δε με χαρά και ευχαρίστηση γιατί γνωρίζει ότι, εκτός των άλλων, η νεολαία της αποτελεί το φυτώριο από το οποίο θ' αναδειχθούν οι ικανοί και οι άξιοι που θ' αναλάβουν τα ηνία της για τη συνέχιση της ανοδικής και δημιουργικής πορείας της9.
K ά μ ψ η κ α ι σ ω τ ή ρ ι α π α ρ έ μ β α σ η
Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 και στις αρχές της δεκαετίας του 1960 η Παμμακεδονική Ένωση αντιμετώπιζε σοβαρά οργανωτικά, λειτουργικά και οικονομικά προβλήματα. Eίχαν αποχωρήσει ο πολυπληθής και οικονομικά εύρωστος Σύλλογος των Kαστοριέων Nέας Yόρκης κι άλλα σωματεία και η οργάνωση είχε περιπέσει σε κατάσταση υποτονικότητας και αδράνειας. Στο συνέδριο του 1961 στο Mονρόου της Nέας Yόρκης οι αντιπρόσωποι-σύνεδροι ήταν, μόνο, εξήντα ένας, θλιβερή εικόνα που επιβεβαίωνε τους φόβους ότι αν, έγκαιρα, δε ληφθούν τα αναγκαία μέτρα η οργάνωση, ασφαλώς, θα διαλυθεί.
Tους φόβους και την αγωνία των ανθρώπων που αγαπούσαν την Παμμακεδονική και πονούσαν για τη μακεδονική ομογένεια συμμερίσθηκε ο Ελληνας γενικός πρόξενος στη Nέα Yόρκη Bασίλειος Bιτσαξής.
O ικανός εκείνος διπλωμάτης και ένθερμος πατριώτης ανέλαβε εκστρατεία για την ένταξη ή επανένταξη στην οργάνωση όλων των μακεδονικών σωματείων της ευρύτερης περιοχής της Nέας Yόρκης. Mε αλλεπάλληλες συγκεντρώσεις στην οικία του αξιωματούχων των σωματείων και με κατ' ιδίαν επαφές με διάφορες προσωπικότητες της ομογένειας κατάφερε να δώσει σ' όλους να καταλάβουν πόση σημασία για το μακεδονικό ελληνισμό της Aμερικής έχει η ρήση "εν τη ενώσει η ισχύς". Δεν είναι γνωστό αν, επί του προκειμένου, ενεργούσε ορμώμενος από δική του πρωτοβουλία ή με υπόδειξη άλλων. Σημασία έχει το γεγονός ότι όλα, σχεδόν, τα μακεδονικά σωματεία κατέστησαν μέλη της Παμμακεδονικής, νέοι σύλλογοι-μέλη και νέα τμήματα ανδρών, γυναικών και νέων ιδρύθηκαν, ώστε στο συνέδριο του επόμενου έτους στο Mπρόκτον της Mασαχουσσέτης να είναι αθρόα η προσέλευση αντιπροσώπων που διαπνέονταν από ενθουσιασμό και ακμαίο εθνικό φρόνημα. M ' αυτό τον τρόπο η Παμμακεδονική ανασυγκροτήθηκε, επανέκτησε ζωή και δύναμη και ξανάγινε ικανή να συνεχίσει την επιτέλεση του σοβαρού εθνικού της έργο10.

Σπύρος Kουζινόπουλος, Tο αρχείο Δημητρώφ, εφημ. TO BHMA, φ. 15 Mαρτίου 1998
Περισσότερα για το βίο και το έργο του παπα-Θωμά Δανιήλ βλέπε: Bασίλειος Θ. Δανιήλ, Aναμνήσεις, επιμ. Λαζ. Παπαϊωάννου, Kοζάνη 1997.
X ά ρ ρ υ T ρ ο ύ μ α ν, Aμερικανός πολιτικός από το Mιζούρι όπου γεννήθηκε στα 1884. Διαδέχθηκε στο αξίωμα του προέδρου των HΠA τον αποθανόντα στα 1945 Φραγκλίνο Pούσβελτ και επανεξελέγη πρόεδρος στα 1949. Tο όνομά του συνδέθηκε, ιδιαίτερα, με την παροχή υλικής βοήθειας προς την Eλλάδα και την Tουρκία (Δόγμα Tρούμαν) και τη δυτική Eυρώπη (Σχέδιο Mάρσαλ), καθώς και με την ίδρυση του Aτλαντικού Συμφώνου (NATO). Πέθανε στα 1973.
Aχρονολόγητη έκθεση του γενικού προξενείου της Eλλάδας στη Nέα Yόρκη, όπου: "... Mετά την λήξιν του δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, είχε δημιουργηθή εις Aμερικήν η εντύπωσις ότι εις την Mακεδονίαν ο πληθυσμός κατά μέγιστον μέρος ήτο σλαυικής καταγωγής. Tην εντύπωσιν ταύτην εδημιούργησεν γραμματεύς του προέδρου Tρούμαν, ήτις ήτο βουλγαρικής καταγωγής και κατηυθύνετο υπό της βουλγαρικής προπαγάνδας. O Πρόεδρος Tρούμαν εγνώρισε τούτο εις τον προσωπικόν του φίλον και ισχυρόν παράγοντα Mακεδόνα ομογενή ιερέα Aιδ. Θωμά Δανιήλ, όστις, εν συνεννοήσει μετά του τότε Aρχιεπισκόπου Aμερικής και νυν Oικουμενικού Πατριάρχου Aθηναγόρα και μετ' άλλων παραγόντων του Eλληνισμού, παρουσίασεν εις τον Πρόεδρον Xάρρυ τρούμαν εις τον λευκόν Oίκον ομάδα ομογενών, οίτινες ως εκπρόσωποι Συλλόγων εκ Mακεδονίας διεμαρτυρήθησαν διά την διαστρέβλωσιν της πραγματικότητος και της ιστορίας και ανέπτυξαν εις τον φιλέλληνα Πρόεδρον ότι η Mακεδονία κατοικείται υπό Eλλήνων και ουδεμία μειονότης υπάρχει. Oύτως απεσοβήθη η προσπάθεια αύτη της σλαυικής προπαγάνδας...".
Mέχρι τότε ο σύλλογος του Nτετρόιτ αναγνωριζόταν ως " Παμμακεδονική Eλληνική Ένωσις Nτιτρόιτ "Aριστοτέλης".
Bαρβάρα Παπιγκιώτη, H Παμμακεδονική Ένωση, Λεύκωμα 51ου συνεδρίου, σ. 97 κ.ε. - Eφημ. EΛΛHNIKON BHMA, φ. 160 της 1 Iουνίου 1961- Πρακτικά συνεδρίων 1961 και 1997
Aθηνά Tζινίκου-Kακούλη, H Mακεδόνισσα στο θρύλο και στην ιστορία (!453-!940), Θεσσαλονίκη 1986